نشریه شماره   208   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

محاسبه اصولي زير آوار ريزش احتمالي

                 ......«حادثه پشت حادثه». اين تنها جملهاي است که ميتوان در مورد گود برداريها گفت. اين بار هم مطلع شديم در خيابان سهروردي شمالي گودبرداري در مجاور يک ساختمان قديمي باعث فروريختن ديوار شده که البته با توجه به اينکه چند ماه پيش همسايه گود برداري خانه را تخليه کرده بودند، شاهد تلفات جاني نبوديم. به منظور بررسي علل و عوامل دخيل در وقوع اين حادثه در محل پروژه حضور يافتيم.

شانس آورديم که نمرديم

نواري زرد رنگ توسط سازمان آتش نشاني اطراف پروژه کشيده شده بود تا از حوادث ثانويه جلوگيري شود. برخلاف اخباري که حاکي از ريزش قسمتي از ديوار همسايه داشت، ضلع شرقي آن به طور کامل در گود فروريخته بود. فقط دو کارگر افغان در پروژه حضور داشتند. يکي از آنها در مورد اين حادثه چنين گفت: «شانس آورديم که زير آوار نمرديم. همين که صداي شکستن شيشههاي ساختمان مجاور را شنيديم. از گود بيرون آمديم. ما خيلي با احتياط کار ميکرديم و شما اگر به همسايه غربي ما نگاه کنيد خواهيد ديد که حدود 80 سانتي متر از ديوار ايشان فاصله داريم. اين اصول براي همسايهاي که ساختمانش ريزش کرده هم رعايت شده بود اما نميدانم چرا... .»

شرح حادثه

چنددقيقهاي از حضور ما نگذشته بود که يکي از مهندسان اجراي ساختمان آمد و با رويي باز صحبت هايش را مطرح کرد. وي گفت: از بهمن ماه شروع به گود برداري کرديم و 10 روز گذشته بيل مکانيکي گود را به طور کامل برداشت. در فرايند کار همه چيز را تحت نظر داشتيم و ترکي مبني بر رانش خاک مشاهده نشد. تا اينکه روز حادثه راس ساعت 30/19دقيقه بود که صداهايي مبني بر به هم خوردن قابها و اسکلت ديوار همسايه شنيده شد. يک ساعت که گذشت صداها بيشتر شد و حدود ساعت 21 شيشهها شروع به شکستن کردند.

وي افزود: همان طور که ملاحظه ميکنيد ساختمان مجاور هم بسيار قديمي است و ديوارهاي آن به دليل باربر بودن به هم متصل هستند. درصورتي که يک ديوار بريزد، بقيه ديوارها هم ميريزند. ما هم بلافاصله با اساتيد مکانيک خاک مشورت کرديم و گفتند که اگر همين الان ديوارها را با هر وسيلهاي مهار کنيد باز هم به محض برداشتن وسايل، ديوار ريزش خواهد کرد. با آتش نشاني تماس گرفتيم و بلافاصله با حضور در محل شير آب و گاز را قطع کردند. به همسايه ديگر هم اطلاع داديم و آنها هم خانه را تخليه کردند. وي ادامه داد: خوشبختانه ساختماني که ريزش کرده حدود سه ماه پيش تخليه شده و به مالک جديد فروخته شده اما ظاهرا هنوز تنظيم سند نکردهاند. مالک جديد هم قصد تخريب اين ساختمان را داشت و حتي با ما صحبت کرد که ملکمان را با ايشان براي ساخت وساز تجميع کنيم و ملک را از ما بخرند اما توافق نشد.

احتياط کرديم

اين کارشناس مسئول در مورد مهاربندي صورت گرفته در گود برداري هم گفت: مهاربندي خرپايي ما متداولترين و رايجترين مهاربندي است. ما سه متر و 80 سانتي متر، و البته 10 سانتي متر کمتر از نقشه پايينتر رفتيم و حتي 80 سانتي متر را با فاصله از ديوار همسايه با بيل مکانيکي جابه جا نکرديم تا اتفاقي براي ترانشهها نيفتد. اما اينکه به مرور اين اتفاق افتاد، نشان از رانش کند در طي ساليان متمادي است.

هيچ اخطاري دريافت نکردهايم

وي در پاسخ به اين سؤال که آيا اخطاري دريافت نکرده بوديد، اظهار داشت: ما هيچ اخطاري در طول مدت کار دريافت نکردهايم. تمام کارها بر اساس نقشه مهندس محاسب بود. مگر اينکه گزارش مکانيک خاک از طرف مهندس محاسب موردتوجه قرار نگرفته باشد. شايد روشهاي ديگري مانند شاتکريت و نيلينگ ميتوانست عملکرد بهتري داشته باشد ما درهرصورت خلاف آنچه مهندس محاسب گفته بود، عمل نکرديم. ميتوان گفت مهندس محاسب دقت کافي نداشتهاست.

تناقض در رفتار شهرداري، دادگستري و بيمه

وي ادامه داد: شهرداري اخطاريهاي براي ما صادر کرده که سريعا نسبت به مهاربندي و ايمنسازي منطقه اقدام کنيد. ما ميخواهيم الحاقات را براي جلوگيري از ريزش برداريم اما کارشناس رسمي دادگستري بايد قبل از کار ما برآورد خسارت را براي ما انجام دهد. چون ما اين دو ساختمان مجاور را بيمه کردهايم که اميدواريم بيمه به تعهدات پايبند باشد. ازيک طرف ما تحت فشار شهرداري هستيم و از طرفي بيمه اجازه نميدهد.

تأييديه دو پهلوي ناظر

وي در مورد اظهارات مهندس ناظر هم گفت: مهندس ناظر سازه نگهبان ما را تأييد کرده و نوشته که سازه نگهبان بر اساس اصول محاسباتي انجام شد اما احتمال ريزش وجود دارد. يعني هم بله و هم خير. حتي در گزارش سازمان آتش نشاني هم بحثي از غيراصولي بودن وجود ندارد.

اين کارشناس اظهار داشت: همسايه محترم قصد تخريب ساختمانش را داشت اما اميدوارم با اين وضعيت، ادعاي اجاره دادن آن را نکند.