هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   207   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

همدلی در کنسرسیوم‌های ساختمانی

تشکيل کنسرسيومها با مشارکت بخش خصوصي روش مناسب و مطلوبي در دنياست که بر اساس آن امتياز اجراي ساخت پروژههاي بزرگ را به بخش خصوصي واگذار ميکند. آنطور که پيمانکاران ميگويند؛ نبود پروژه، نارسايي قوانين تجاري، عدم استقبال دولت از تشکيل اين نوع شرکتها و ... از معضلات بزرگ پيش روي تشکيل کنسرسيومها در ايران است، اما برجستهتر از همه هويت بخشي به کنسرسيومهاست؛ موضوعي که در سال جديد انتظار ميرود همراه با تحولات سياسي و اقتصادي به توسعه فعاليتها در عرصه ساختوسازها منجر شود. تشکيل کنسرسيوم ميتواند برونرفتي براي کليد زدن به پروژههاي بزرگ باشد و در صورت وجود پروژههاي بزرگ ساختماني در دستور کار انجمنها قرار گيرد.

علاوه بر اين ايجاد يک کنسرسيوم به کاهش هزينهها کمک کرده و نقش بسيار مهمي در برند سازي صنعت ساختوساز دارد، بهطوريکه ميتوان بهراحتي  با کمک کنسرسيوم در زمينه رشد و توسعه بازارهاي بينالمللي نيز قدمهاي محکمي برداشت. حال پرسش اين است که آيا تقويت شرکتهاي پيمانکاري نيازمند تشکيل کنسرسيومهاي ساختماني است؟.

پروژهها در اختيار کنسرسيومهاي رانتي است

يک پيمانکار عمراني دراينباره به پيام ساختمان گفت: تشکيل کنسرسيومهاي ساختماني و حضور در مناقصههاي بزرگ داخلي و خارجي به تقويت شرکتهاي پيمانکاري کشور کمک ميکند.

شهرام باقري با بيان اينکه متأسفانه به دليل نبود پروژه، فعالان در فضاي ابهامآميزي قرار دارند، افزود: دولت با پرداخت مطالبات پيمانکاران و همکاري بيشتر با بخش خصوصي ميتواند براي کنسرسيومهاي ساختماني وضعيت مشخصي ايجاد کند، همچنين حل مشکلات فعالان اين بخش همچون ضمانتهاي بانکي و حذف لابيهاي زيرپوستي و جرائم سنگيني که بانکها بر پيمانکاران وارد ميکنند با کمک دولت قابل حل است.

وي نبود قانون مشخص براي فعاليت کنسرسيومها در قانون تجارت را مهمترين چالش پيش رو دانسته و گفت: کنسرسيوم بايد در فضاي پيمانکاري کشور نهادينه شود تا وضعيت  قراردادها بين هر دو طرف کارفرما و پيمانکاران تعريفشده باشد.

اين سازنده درباره علت عدم تشکيل کنسرسيومهاي پيمانکاري توضيح داد: معمولاً طرفهاي دولتي با کنسرسيومها کار نميکنند و ترجيح ميدهند با يک شرکت مشخص طرف قرارداد باشند بنابراين، هويت و ظرفيت قانوني کنسرسيومها در عرصه ساختوساز بايد مشخص شود.

باقري با اشاره به نحوه رتبهبندي کنسرسيومها براي گرفتن پروژه با اين توضيح که معمولاً امکان رتبهبندي آنها بسيار دشوار است و اين يکي از مشکلاتي است که در زمينه رتبهبندي کنسرسيومها کمتر به آن پرداختهشده، گفت: متأسفانه برخي از کنسرسيومها به دليل رانت ايجاد ميشوند و پروژه در اختيار يک کنسرسيوم قرار ميگيرد و سپس به شرکتهاي ديگر واگذار ميشود.

اين پيمانکار افزود: بهعنوان نمونه رتبه شرکتها به سه عامل اساسي ؛تعداد نيروي فني و مهندسي يک شرکت و ميزان سابقه کار آنها، ميزان سوابق شرکت و مبلغ کل قراردادهاي انجامشده و توانائي مالي شرکتها ارتباط دارد. در تشکيل کنسرسيومها، نيز بعضاً در شرکتهاي ساختماني که کارمندان آن بايد تحصيلات عالي داشته باشند با ديپلم، فوقديپلم و در بعضي مواقع زير ديپلم کار ميکنند که مغاير آييننامه رتبهبندي شرکتهاي ساختماني است.

پروژهاي براي تشکيل کنسرسيوم موجود نيست

عضو هيئتمديره انجمن صنفي پيمانکاران استان تهران نيز دراينباره به پيام ساختمان گفت: اصولاً در کنسرسيوم چندين شرکت که توانمندي بالايي جهت اجراي پروژههاي بزرگ دارند، براي انجام يک پروژه بزرگ با يکديگر شرکتي تشکيل ميدهند که اصطلاحاً با تجميع اين شرکتها، به کمک يکديگر پروژه را عملياتي و اجرا ميکنند.

احمد اشراقي  بر خلاف تاکيد برخي مبني بر لزوم رتبه بندي در کنسرسيوم ها افزود: مدت فعاليت کنسرسيوم بر اساس موضوع و مدت اجراي پروژه تعريف ميشود و پس از اتمام کار و شرکت کنسرسيوم موردنظر منحل ميشود، بنابراين ترتيب رتبهبندي در اين شرکتها معنا و مفهومي ندارد.

وي در پاسخ به اين پرسش که بعضاً برخي با استفاده از لابي ( نه توانمندي) به اينگونه کنسرسيومها ملحق ميشوند، گفت: به هر صورت شرکتهاي قدر لابي هم ميکنند  و به دليل اينکه شرکتهاي موردنظر با هم تباني کرده و شرکتي که از سوي يک دستگاه اجرايي در خصوص وضعيت سرمايه و سابقه آن شناخته شده است، وارد قرارداد کنسرسيوم ميشود.

اين فعال ساختماني با بيان اينکه اخيراً هيچ کنسرسيوم ساختماني در کشور تشکيل نشده است، اظهار کرد: عدم تشکيل کنسرسيومها به مسئولان ذيربط باز ميگردد که تمايل ندارند چند شرکت مسئوليت يک پروژه را بپذيرند و ميخواهند يک شرکت طرف قرارداد آنها باشد.

اشراقي همچنين با اشاره به وضعيت رکود در پروژههاي جديد ساختماني  و مطالبات پيمانکاران افزود: من از سال 90 تاکنون بهرغم داشتن شرکت ساختماني، وارد هيچ پروژهاي نشدهام، زيرا متأسفانه دولت هنوز مطالبات پيمانکاران را نپرداخته و پيمانکاران هم جرات پذيرفتن مسئوليت جديد کاري را ندارند.ضمن اينکه در حال حاضر حتي يک پروژه کوچک هم براي اجرا وجود ندارد چه برسد به پروژهاي بزرگ که بخواهند کنسرسيومي هم تشکيل دهند.

رئيس سابق هيئتمديره انجمن صنفي پيمانکاران استان تهران با انتقاد از اينکه در حال حاضر بهاندازهاي که به شرکتهاي خارجي بهاء داده ميشود به شرکتهاي ايراني اين توجه نميشود، افزود: در حال حاضر کنسرسيوم شرکتهاي خارجي در زمينه اجراي پروژههاي نفتي، گازي، آب و ... وجود دارند اما کنسرسيوم شرکتهاي داخلي فعاليتي ندارند.

اشراقي با ابراز اميدواري از رفع تحريمها در آينده و حل مشکلات مالي دولت، گفت: تحت اين شرايط ميتوانيم به عملياتي کردن پروژههاي بزرگ اميدوار باشيم، بهويژه آنکه فعالان ايراني افراد بسيار مستعدي هستند و هرکجا قراردادي امضا کردهاند ، بسيار موفق بودند.

بر اساس اين گزارش، به نظر ميرسد کنسرسيوم يکي از بهترين ابزارها براي فعالان ساختماني است و شکــــــل گرفتن چنين تشکل هايي - آنهم در آستانه رفع تحريمها- ميتواند کمک زيادي به توسعه اين صنعت نمايد. همچنين با در نظر گرفتن اين مسئله که تقويت بخش خصوصي و حضور در پروژههاي ساختماني در سالي که سال همدلي و همزباني دولت و مردم نام گرفته، بيش از گذشته نياز است تا به ايجاد ساختارهاي جديد در پروژههاي بزرگ داخلي و خارجي بينجامد، پيششرط آن استقبال وزارت راه و شهرسازي از تقويت کنسرسيومهاي داخلي است که با تزريق پول و استارت پروژههاي بزرگ امکانپذير است.