نشریه شماره   207   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پوکه معدنی

گروه ساخت وساز: در طول دهههاي گذشته روشهاي گوناگون براي هموارسازي و شيب بندي بامها و کف ساختمانها ارائه شده و دستيابي به وزن کمتر، از مهمترين پارامترهاي مصرف کنندگان بودهاست. پوكه معدني دانههاي سبك حاصل از فعاليتهاي آتش فشاني است که به دليل قيمت مناسب آن طرفداران زيادي دارد. پيام ساختمان در ادامه سلسله گزارشهاي خود با عنوان«کدام کالاي ساختماني براي شما مناسبتر است» به سراغ توليدکنندگان پوکه معدني رفتهاست. البته لازم به ذکر است که اظهارات مصاحبه شوندگان الزاما منطبق بر نظر نشريه نيست و ما صرفا انعکاس دهندههستيم.

هر مترمکعب 40 هزار تومان

احمد منتشلو، مدير شرکت پوکه معدني غرب به پيام ساختمان گفت: پوکه معدني از هر مترمکعب 550 کيلوگرم تا 900 کيلوگرم در بازار موجود است و اين موضوع بستگي به آتش فشان منطقه دارد. در برخي مناطق سنگهاي غير معدني و خاک با پوکهها مخلوط ميشود که وزن آن را بالا ميبرد و کارايي خود را از دست ميدهد.

وي با بيان اينکه بهترين کوههاي آتشفشاني در شهرستان قروه در استان کردستان واقع شدهاند، ادامه داد: هر مترمکعب پوکه معدني به صورت ميانگين 40 هزار تومان به فروش ميرسد. البته ماشينهاي حمل پوکه طول، عرض و ارتفاع مشخصي دارند و ميتوان با اندازه گيري ابعاد، مترمکعب پوکه را مشخص کرد.

منتشلو افزود: پوکه انواع مختلفي مانند عدسي، نخودي، فندقي و بادامي دارد و تقريبا اندازه پوکهها نزديک به اين عناوين است. ضمن اينکه در ساختمانسازي بيشتر نخودي و فندقي مورداستفاده قرار ميگيرد.

صرفه جويي در هزينه

وحيد نصيري، مديرعامل شرکت آژند کومه خاوران هم به خبرنگار ما گفت: مهمترين مشخصههاي پوکه معدني اين است که اولا بايد سبک باشد. بدين معني که اگر هر مترمکعب آن بالاي 900 کيلوگرم وزن داشته باشد نميتوان آن را پوکه به حساب آورد. دوم اينکه بايد پايه سيماني باشد تا بين اجزا گيرش به وجود بيايد. مورد سوم اينکه بايد خلوص بالايي داشته و فاقد خاک باشد.

وي در مــــــــورد نحوه اجراي کفسازي با استفاده از پوکه گفت: در منطقهاي مانند تهران پوکه را بدون هيچ افزودني کف ساختمان ميريزند و مقداري سيمان خشک و آب روي آن ميپاشند و در ادامه با غلتک زدن، گيرش لازم را به وجود ميآورند. در مناطق ديگر به همان اندازه پوکه، ماسه ميريزند و مقداري سيمان هم به آن اضافه ميکنند و بعد از مخلوط کردن با آب به صورت ملات کف ريزي ميکنند.

نصيري اظهار داشت: ازآنجاکه محصول ما نوعي پوزولان است و نيازي به ماسه و سيمان ندارد و پس از اجرا مقداري آب روي آن ريخته ميشود و با استفاده از غلتک آن را فشردهتر ميکنند، بنــــــابراين صرفه جويي در هزينهها را به همراه دارد. علاوه بر اين بخش اعظم پوکههاي معدني ما داراي سيليس هستند.

وي در مورد قيمتها هم گفت: هزينه توليد و اجراي هر مترمکعب پوکه در منطقه آذربايجان نهايتا 65 هزار تومان است درصورتي که اگر قرار باشد پوکه معدني معمولي اجرا شود هر مترمکعب آن به مراتب گرانتر تمام ميشود.

نصيري خاطرنشان کرد: پوکه مربوط به کوه سهند مرغوب است چراکه هم متخلخلتر و سبکتر است و هم مقاومت بيشتري دارد.

مزايا و معايب پوکه

علي ميرزايي، پيمانکار ساختمان نيز در رابطه با مزاياي پوکه معدني به پيام ساختمان گفت: پوکه بايد سبک باشد، به گونهاي که روي آب شناور بماند. همچنين علاوه بر عايق صدا، و گرما و سرما بايد در مقابل آتش سوزي مقاومت داشته باشد، طوري که تا 750 درجه سانتي گراد هيچ تغييري در حجم و شکل آن حاصل نشود. به عنوان مثال نقطه ذوب پوکه قروه 1342 درجه سانتي گراد است.

وي ادامه داد: پوکه معدني به دليل وزن بسيار کم نسبت به ماسه معمولي (شسته يا رودخانهاي) در کارگاههاي ساخت بتن ,بلوک زني (ديواري يا سقفي) و پر نمودن سطح لوله کشيهاي ساختماني و... مورداستفاده قرارميگيرد. اين محصول به عنوان عايق صدا براي موتورخانهها و محلهاي صدادار بسيار مناسب است و اين قابليت سبب ميشود که ساکنين آپارتمانها بدون نگراني از هرگونه انتقال صدا از يک طبقه به طبقه ديگر سکونتي آرام و لذت بخش را تجربه کنند.

ميرزايي با اشاره به اينکه اين ماده به دليل وزن کم باعث کاهش وزن ساختمان و درنتيجه کاهش تيرآهن مصرفي ميگردد و ازلحاظ مالي نيز صرفه جويي به همراه دارد، در ادامه به برخي معايب استفاده از پوکه معدني براي شيب بندي اشاره کرد و گفت: به دليل باز بودن خلل و فرج دروني پوکههاي معدني تا ميزان 70درصد حجم خود جذب آب دارند و ميزان جذب آب بالاي پوکههاي معدني مشکلات متعددي را در کاربرد آنها به وجود ميآورد چراکه با افزايش ميزان رطوبت محيط ضريب انتقال حرارت آنها به سرعت بالا رفته و عايق بودن نسبي آنها را از بين ميبرد. اين مشکل به خصوص در اقليمهاي مرطوب باعث تبادل حرارتي زياد ساختمان از طريق بام ميگردد. علاوه بر اين در صورت ترک خوردن لايه ايزولاسيون و نشت آب به درون لايه شيب بندي، به دليل نگه داري طولاني مدت رطوبت در پوکههاي معدني علاوه بر ترميم ايزولاسيون، لايه شيب بندي نيز بايد جمعآوري شده و دوباره پوکه ريزي شود. اين مسئله در سقفهايي که ايزولاسيون آنها تعويض و يا تعمير شده اما رطوبت باقي مانده، همچنان از سقف زيرين باعث پوسته شدن رنگ و ترک خوردگي گچ وخاک سقف ميشود، قابل ملاحظهاست. جذب رطوبت و بخار شدن آن در اثر گرماي تابيده شده بر بام باعث طبله کردن لايه ايزولاسيون ميشود که اين مشکل در مناطق گرمسير، قابل ملاحظهاست.

وي افزود: پوکههاي معدني غالبا فاقد دانه بندي مناسب بوده، به همين دليل تثبيت و پـــــــايداري لايه پوکه ريزي شده در شيب بندي مشکل ساز خواهد بود. علاوه بر اين، طبق اصول شيب بندي صحيح، ضخامت لايه شيب بندي شده بايد حداقل 3 برابر اندازه بزرگترين دانه استفاده شده باشد که با توجه به اندازههاي بزرگ کلوخهاي برخي پوکههاي معدني اين امر امکان پذير نيست. به عنوان مثال با استفاده از پوکه با جنس سنگ پا و با اندازه تقريبي 8 سانتي متري بايد حداقل به ضخامت 24 سانتي متر پوکه ريزي انجام شود.