نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دستگاه چیلر

يکي از نيازهاي هر ساختماني تأمين سرمايش آن در فصل گرماست، اين مهم در ساختمانهاي بزرگ با استفاده از چيلر انجام ميپذيرد، در ادامه سلسله گزارشهاي پيام ساختمان با عنوان «کالاي برتر»، در اين شماره به معرفي دستگاه چيلر ميپردازيم. لازم به ذکر است؛ مطالب عنوانشده اظهارات فعالان بخش توليد و توزيع اين محصول بوده و لزوماً نظر نشريه «پيام ساختمان» نيست؛ ضمن اينکه  از اظهارنظر مخاطبان و منتقدان استقبال خواهيم كرد.

انواع چيلر

چيلرها معمولاً در دو نوع جذبي و تراکمي ساخته ميشوند.چيلر دستگاهي است که حرارت را از مايع (معمولاً آب) بر اساس سيکل تبريد تراکم بخار و يا جذبي ميزدايد. اين مايع ميتواند براي خنک کاري هوا و يا دستگاهها استفاده شود که معمولاً بهصورت سيکل و درون يک مبدل حرارتي جريان دارد. 

کدام نوع چيلر بهتر است؟

فيروزي، کارشناس شرکت خدمات فني فدک به پيام ساختمان گفت: «به دليل مصرف برق زياد توسط چيلرهاي تراکمي (کمپرسوري) امروزه چيلرهاي جذبي از استقبال خوبي در ميان مهندسين مشاور و صاحبان ساختمانهاي مسکوني و اداري برخوردار شدهاند، اين نوع چيلرها بهجاي انرژي برق از انرژي حرارتي براي توليد سرما استفاده ميکنند و داراي قطعات متحرک کمتري نسبت به انواع کمپرسوري هستند . همچنين با توجه به ماهيت چرخشي کار پمپهاي مورداستفاده در آنها ميزان خرابي و هزينههاي مربوط به تعميرات آنها کمتر از انواع تراکمي ميباشد، همچنين صداي آنها بسيار کمتر از چيلرهاي تراکمي بوده و تقريباً بدون لرزش هستند که با در نظر گرفتن هزينههاي جنبي از جمله هزينه مربوط به خريد امتياز برق و ديماند مربوطه و همچنين هزينههاي جاري چيلر تراکمي، چيلرهاي جذبي ازنظر اقتصادي ارجحيت دارند.»

موارد مهم در طراحي و انتخاب چيلر

بابلي، کارشناس شرکت کار و انديشه مهرآيين به خبرنگار ما گفت: «هنگام طراحي و انتخاب چيلر دو مسئله اساسي ممكن است وجود داشته باشد. اين دو مسئله عبارتند از:

1- عدم تناسب ظرفيت چيلر در برابر بار سرمايي: مشكل اول در اين زمينه، پايينتر بودن ظرفيت چيلر نسبت به بار سرمايي ساختمان است. البته به دليل طراحي خوب اكثر مهندسان و رويكرد محافظهكارانه آنان به مقوله طراحي، اين مسئله بهندرت اتفاق ميافتد. بااينحال، گاهي به دليل اشتباهات محاسباتي يا تغيير شرايط سيستم و نيازمنديهاي سرمايشي ساختمان، ممكن است ظرفيت چيلر پاسخگوي بار سرمايي ساختمان نباشد. براي جبران كمبود ظرفيت چيلر هيچ راهحل ساده و كمهزينهاي وجود ندارد مگر اينكه در صورت كم بودن اختلاف بين ظرفيت چيلر و بار سرمايي با افزايش ظرفيت كندانسور هوايي يا اضافه كردن برج خنككن دماي كندانسور تا حد امكان پايين نگهداشته شود. اين راهكار در مقايسه با افزودن چيلر به سيستم ارزانتر و اقتصاديتر است.

بالا رفتن فشار هد چيلر نيز باعث كاهش ظرفيت ميگردد. افزايش هد چيلر بهطورمعمول با افزايش دماي كندانسور ارتباط نزديك دارد. با بهبود شرايط كندانسور از بروز اين مسئله ميتوان جلوگيري نمود. مسئله بالا در نظر گرفتن ظرفيت چيلر از مشكلات ديگر در اين زمينه است که اين مسئله علاوه بر كاهش كارآيي و بازدهي چيلر، امكان خاموش شدن و ريپ زدن چيلر در هنگام كار بر اثر پايين آمدن دماي مبرد يا كاهش دماي آب چيلر را در پي خواهد داشت. براي كاهش ظرفيت چيلر روشهايي مانند كنار گذر گاز داغ ميتواند تا حدودي مؤثر باشد. بااينحال، استفاده از روشهايي ازايندست با وجود كاهش ظرفيت چيلر ميزان مصرف انرژي سيستم را كاهش نخواهد داد.

2- بالا بودن دماي آب خروجي از چيلر: طراحي سيستم تهويه مطبوع بايد بهگونهاي باشد كه دما و رطوبت فضاي موردنظر را بهصورت همزمان در منطقه آسايش تنظيم و تثبيت نمايد. همچنين دماي آب چيلر ميبايست بهاندازه كافي پايين باشد تا هواي خروجي از كويل را در حد مطلوب خنك نمايد. در صورت بالا بودن دماي آب چيلر، بار سرمايي نهان فضاي مورد تهويه بهطور مؤثر تحت پوشش قرار نگرفته و در نتيجه رطوبت فضاي موردنظر افزايش خواهد يافت. از طرفي، پايين آوردن دماي تنظيم آب چيلر خروجي و تثبيت آن در محدوده نقطه تعيينشده معمولاً 44 درجه فارنهايت، ميتواند بهطور مستقيم در كاهش ظرفيت و نيز افزايش توان مصرفي چيلر مؤثر باشد. بنابراين بايد بين دماي آب چيلر و ظرفيت چيلر يك حالت موازنه وجود داشته و در نتيجه دماي آب چيلر را بايد به صورتي تنظيم نمود كه ظرفيت چيلر پاسخگوي بار سرمايي محسوس و نهان ساختمان باشد.

از سوي ديگر براي رسيدن به دماي مطلوب آب چيلر و ظرفيت بهينه در چيلر، دماي آب كندانسور را با در نظر گرفتن ساير شرايط و محدوديتهاي سيستم، ميبايست تا حد امكان پايين نگه داشت.

بابلي درباره آسيبهاي محيطي که چيلرها را تهديد ميکند، اظهار داشت: نوسانات برقي، خارج نکردن آب چيلر در پايان فصل گرما و عدم حفاظت فيزيکي ميتواند به چيلر آسيب بزند. استفاده از محافظ برقي، تخليه بهموقع آب آن و نصب دستگاه در ارتفاعي بالاتر از سطح زمين و مراقبت براي جلوگيري از ورود حيوانات به بدنه آن ، ميتواند در افزايش عمر دستگاه مؤثر باشد.

راهکارهاي افزايش عمر چيلر

کريمي، مدير فروش شرکت تهويه دماوند نظر خود را درباره عملکرد چيلرها اينگونه بيان کرد: «اگر مبرد چيلر جذبي آمونياکي باشد، ميتواند مشکلساز شود که ليتيوم برومايد جايگزين خوبي براي آن است. پرت آب سيستم و توليد صدا هم از معايب اين سيستم سرمايشي است که البته استفاده از سيستمهاي مداربسته در کاهش پرت آب مؤثر است.

استفاده از فنهايي که برند آنها معتبر است و استفاده از اينورتر براي عدم فعاليت در ساعات پرتي از ديگر اقداماتي است که در افزايش طول عمر چيلر مفيد است.»

اگر كمپرسور چيلر سوخت چه کنيم

مقيمي، کارشناس شرکت مهراصل به پيام ساختمان گفت: «در کمپرسورهـاي نوع بسته و نيمه بستــه رفت و برگشتي الکتـروموتور توسط گاز مبرد خنک ميشود. همچنين استاتور در مسير گاز قرارگرفته و هنگاميکه گاز آلوده و اسيــدي شود، بلافاصلـه عـايق روي سيمپيچ را خـورده و باعث اتصال کوتاه و در نهايت سوختن الکتروموتور خواهد شد. در اين شرايط دو نوع سوختگي اتفاق خواهد افتاد:

1- سوختگي خفيف و نقطهاي که فقط در يـك نقطــه روي سيمپيچ الکتروموتور کمپـرسور اتصال کوتاه به وقوع پيوسته و کمپرسور از کار ميافتد. در اينگونه مواقع اگر اپراتور دستگاه سريعاً متــوجه سوختگي شده و اقدام به توقف سيستم نماييم امکان آلودگي کل مدار خيلي کم بوده و پس از تعويض سيمپيچ کمپرسور ميتوان با تعويض فيلتر درايـر و روغن کمپرسور دستگاه را مجدداً راهاندازي کرده و مورد بهرهبـــرداري قرار داد. در اين شرايط 24 ساعت پس از راهاندازي دستگاه بايد روغن کمپرسور بازديد و ميزان اسيديته آن کنترل شود.

2 - سوختــگــي شديـــد که بر اساس تجربه ميتوان گفت سوختگيهاي کمپــرسور دستگــاههــاي سيستمهاي سردکننده از نوع سوختگي شديد است. در اين سوختگي بر اثر گرماي زياد تقريباً بخش اعظم عايق سيمپيــچ کمپرسور دچار سوختگي شديد شده که باعث آلودگي مدار تبريــد و دستگاهها خواهد شد. آلـــودگي مدار تبريد شامل اسيد، دوده ناشي از سوختن عايق سيمپيـچ و مواد خورنده ديـگري است که چنانچه در مدار بـــاقي بماننــد خسارت جدي بـه دستگاه و سيستم سردکننده وارد خواهند کرد. در هنگام مواجهشدن با سوختگي شديد کمپرسور قبل از هر اقدامي لازم است در مدار مکش کمپرسور بلافاصله پس از اواپراتور فيلتر مکش تعبيه و نصب شود تا آلودگي موجود در سيستم را جذب نمايد  و سپس بايد مسير مبرد را در چيلر با گاز فرئون 11 شستشوي كامل داد و روغن كمپرسور را نيز تعويض نمود.»