نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بهینه سازی در مصرف آب

ايران يکبار ديگر در آستانه بحران آب قرارگرفته است. اين مرتبه مسئولان حتي منتظر نماندند نوروز به پايان برسد تا خبر شرايط هشدارآميز در 31 استان كشور را به خبرگزاريها روانه كنند و حتي شنيده شد كه شرايط اضطراري در ايام نوروز آن هم در استان پرباران مازندران مسئولان را به تكاپو انداخته است؛ آن هم استاني كه در ايام نوروز امسال درهاي بركت آسماني را به روي خود گشوده ميديد. شهر پربارش بابلسر تا پايان تعطيلات نوروزي شاهد بارشهاي پراكندهاي بود بااينحال مردم اين شهر روز نخست سال را با قطعي آب سپري کردند.

سؤالي که مطرح است اينکه آيا تمام اين كمبودها آنگونه که مسئولان ميگويند از مصرف بالاي شهروندان و خشكساليهايي كه امسال وارد چهاردهمين سال شده است، ناشي ميشود! طبق شواهد هواشناسي ميزان بارشها گرچه در سالهاي اخير کاهشيافته است ولي اين كاهش چندان محسوس و شديد نبوده كه بحراني چنين دامنهدار را رقم بزند. حتي بر طبق پژوهشهاي دانشگاهي مستقل، عامل مديريتي و انساني بيش از تغيير اقليم در شرايط حال حاضر كشور دخيل بوده است.

مسئولان وزارت نيرو بارها از ركوردداري ايران در مصرف آب و حاملهاي انرژي گفتهاند و براي اثبات اين گفتهها آمارها و شواهدي را ارائه دادهاند. مصرفي كه ريشه در بخش خانگي دارد و اوج آن شبهنگام و زمان غروب آفتاب است كه شهروندان به منازل خود رجوع ميكنند. گرچه مصرف بالاي ايرانيان كه ريشه در فرهنگ مصرف آنان دارد جايي براي انكار باقي نگذاشته است اما آيا تنها متهم بحران انرژي همين مردم هستند؟ تجربه كشورهايي كه شرايطي اقليمي مانند ما را تجربه كردهاند و همزمان تدبيري براي آن انديشيدهاند دگرباره اين نكته ظريف را به اثبات ميرساند كه هر زمان تكنولوژي با «خردورزي» همراه باشد ميتواند سرنوشت محتوم را نيز تغيير دهد. شايد يكي از مناطق جهان توسعهيافته كه از نظر اقليمي شباهت زيادي به ايران دارد شهر دنور و ايالت كلرادو در آمريکاست. شهري نزديك به 700 هزار نفر جمعيت كه گرفتار مشكلات آبي همانند ايران است. نمونه ديگر نيز مناطق مركزي استراليا است كه ازنظر فرهنگ مصرف آب و انرژي از ايرانيان دستکمي ندارند. آنچه به مدد شهروندان اين مناطق آمده است در يك كلمه يعني «بهينهسازي» خلاصهشده است. مفهومي كه با اصطلاح قديمي، سنتي و در بسياري از موارد ناكارآمد صرفهجويي تفاوت فراواني دارد. مفهومي كه اگر به آن بهاي بيشتري داده ميشد امروز ناودانهاي ساختمانهاي بابلسر براي تأمين آب شهر كافي بود و يا لامپهاي فوق کممصرف LED قيمت كمتري داشتند و در همه شهرهاي دور و نزديك يافت ميشد. همچنين شيرهاي چشمي و اهرمي در تمام خانهها جاي داشتند و عايقهاي حرارتي و صوتي بهصورت الزام در ساختوساز درميآمد. شايد اگر بهينهسازي اهميت داشت خودروسازها ديگر به ساخت پژو 405 و پرايد نميپرداختند كه هر كدام چند برابر خودروهاي استاندارد،بنزين مصرف کرده و به ترتيب 30 و 20 برابر آلودگي ايجاد ميكنند.شايد هرچند دير اما زمان آن رسيده باشد كه بهينهسازي انرژي از شعار سمينارها و همايشها فراتر برود.