هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

زندگی سالـم با آشپزخانه سالـم

 

*عارف اسماعيل نيا

رکود بازار مسکن ميتواند به فرصتي براي بازانديشي بر روي طراحي آپارتمانها تبديل شود چون تنها آپارتمانهايي ميتوانند بيشتر مورد توجه خريدار قرار گيرند که مزايايي در طراحي نسبت به ديگران داشته باشند. مسلماً بالاترين اين مزايا براي خريدار راحتي، سالم بودن و زيبايي محيط سکونت موردنظرش است.

يکي از متدهاي موفق طراحي در بين آرشيتکتهاي ايتاليا اين بود که جزئيات(ديتيل ها) و کل نقشه ساختمان را با هم طراحي ميکردند و اين يک نوع هارموني و هماهنگي بهکل پروژه ميداد. مهندس معمار در حال طراحي، کليات طرح را در نظر ميگرفت ، بعد مشخص مينمود که چه جزئياتي در درون آن قرار خواهد گرفت و سپس به اصلاح طرح کلي ميپرداخت . او کلاً در رفتوآمد بين کليات طرح و جزئيات آن (طراحي داخلي) بود تا با مراجعه به آنها چه کل طرح و چه جزء طرح (داخليها) اصلاح گردد.

 شروع  نوشتار زير از داخل آپارتمان يا هر طرح معماري ديگري درست مطابق اين متد طراحي است . يعني قسمت فراموششده طراحي براي بيشتر سازندگان را ميخواهم موردتوجه قرار دهم و آنهم اصل موضوع طراحي است ،که همان " زندگي سالم" و " محيط زندگي سالم" مورداستفاده ساکنين است که طرح، حول آن بايد بگردد.

بايد در نظر گرفت که منظور ما از طراحي "مدرن و معاصر" چيست؟ جواب اين سؤال بسيار ساده است: درست کردن يک "محيطزيست سالم"در محيط آپارتماني محدود . اين امر  بخصوص در شهرهاي بزرگ مثل تهران که محيط آلودهاي دارند، آپارتمان را به يکي از  "محيط هاي سالم شهر" تبديل ميکند که عملاً قابلدسترس ما ميباشد.پس يک "معماري مدرن" براي ما يک "معماري سالم" است که "محيط زندگي سالم" ما را در صدر موضوع خود قرار ميدهد.طراحي مدرن براي افزودن مزاياي جديد براي زندگي کردن است بدون اينکه مزاياي گذشته ازدستداده شود.

در طراحي داخلي جديد ما بايد به موادي که به کار ميبريم توجه کنيم و تا آنجا که ممکن است از مواد طبيعي باشند و موادي نباشند که بعداً معلوم شود سرطانزا هستند. محل قرارگيري دستگاههاي الکتريکي و يا داراي تشعشعات "الکترومغناطيسي" از محيط اتاقخوابها به دور باشند.

تعويض طبيعي هواي محيط در نظر گرفته شود و طراحي، بخصوص، بايد طوري باشد که هوا بهصورت طبيعي در گردش باشد. کمبود نور طبيعي خود يکي از عوامل افسردگي است و بايد از درست کردن اتاقهاي تاريک با پنجره بهسوي حياط خلوت و هواگيرهاي فاقد نور خودداري نمود. 

موضوع ديگر و بسيار مهم معماري داخلي ما در رابطه  با آشپزخانه است: اينکه آشپزخانه اوپن يا جدا از نشيمن باشد؟

اولين  موضوعي که در دوران دانشجويي در دانشگاه رم استادم بر روي آن تأکيد ميکرد اين بود که اصلاً آشپزخانه "اوُپن" طراحي نشود چون ايتالياييها آمريکايي نيستند ، غذاي خانگي را دوست دارند و بيشتر به پختوپز مشغول ميشوند و اين کل هواي نشيمن را کثيف ميکند و بوي غذا همهجا را ميگيرد. در اين مورد بايد گفت که او کاملاً حق دارد چون يک آشپزخانه 7 برابر بيشتر از نشيمن احتياج به تعويض هوا دارد و اجاقگاز روشن هوا را مصرف ميکند و گازهاي آلودهکننده مثل گاز رادون را بيرون ميدهد که سرطانزا هم هست. بنابراين محيط آشپزخانه احتياج است که بهنوعي بتواند جدا شود ، به پنجره رو به هواي باز دسترسي داشته باشد تا تعويض طبيعي هوا صورت گيرد و بخصوص از طراحي آشپزخانه در گوشه بسته آپارتمان اکيداً خودداري گردد چون براي جبران طراحي بد نقشه، تعويض هوا را نميتوان تنها به هود و فن سپرد.

از طرف ديگر اجاق و آشپزخانه از قديميترين دوران، مرکز معاشرت و دور هم جمع شدن خانواده محسوب ميشوند که الآن جلوي تلويزيون هم به محل تجميع خانواده تبديلشده است پس نميتوان خانم خانه يا کسي را که در حال پختوپز است از محيط جمع جدا نمود. باز سؤال ميشود : در محيط آپارتماني آيا آشپزخانه اوُپن باشد؟ يا براي تعويض هوا جدا از نشيمن در نظر گرفته شود؟.

به نظر من بهترين  راهحل آشپزخانهاي است که قدرت تبديلشدن به هر دو را داشته باشد. يعني براي تعويض هوا در کنار پنجره باشد ولي حالت اوُپن هم داشته باشد، درونش جا براي يک ميز کوچک و چند صندلي باشد تا غذاهاي روزانه خانوادگي در آنجا صرف شود و بين آشپزخانه و محيط نشيمن باز باشد تا خانم خانه در حين کار بتواند در بحثها شرکت کرده يا به تلويزيون نگاه کند. ولي همين آشپزخانه باز، در صورت لزوم بتواند بهوسيله پنجرههاي شيشهاي کشويي يا کرکرهاي ، يا کلاً بهوسيله شيدهايي که از بالا بهطرف پايين کشيده ميشوند يا جداکنندههاي کمحجم ديگري از آشپزخانه باز به آشپزخانه بسته و جدا از محيط نشيمن تبديل گردد . بدينوسيله ميتوان آشپزخانه را در موقع پخت جدا کرد و پنجره آن را براي تعويض هوا باز گذاشت.

يک مهندس معمار بايد ديوارهايي براي کابينت آشپزخانه بگذارد و بخصوص يک "انباري کوچک" حتي بهاندازه 100 در 80 سانتيمتر در آن قرار دهد که آن طبقهبنديشده و انبار برنج و ... ديگر مواد آشپزخانهاي شود تا از شلوغي محيط آشپزخانه بکاهد.  اکثر وسايل مورداستفاده در آشپزخانه مانند يخچال، فريزر، ماشين لباسشويي، ماشين ظرفشويي ، ميلههايي براي خشککردن لباسهاي شسته شده و ... بتوانند طوري درون کمدهاي ديواري قرار گيرند که چيزي بيرون نماند و قسمت بالاي کمدها هم بتوانند مورداستفاده قرار گيرند.

 

*دکتراي معماري