نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معماری زیر سلطه فیلم سازی

«شيگرو بان» معمار مدرن و بشردوست عمده کارهاي خود را در مناطق مصيبتزده و براي پناهجويان به شکل اقامتگاههاي موقت و مقوايي طراحي کرده است. وي به خاطر طرحهاي مدرن و بشردوستانه خود موفق به دريافت جايزه پريتزکر 2014 (جايزه معتبر معماري)شده است. اين معمار ژاپني که در سالهاي 2006 تا 2009 عضو هيئتداوران مسابقات پريتزکر بوده ، بنيانگذار سبک شيگروبان است و در حال حاضر دفاتري در توکيو، نيويورک و پاريس دارد. همچنين يک سازمان غيردولتي متشکل از معماران داوطلب و مشغول به کار در مناطق مصيبتزده را بنيان نهاده است. مصاحبهاي با وي در نشريه «آرک ديلي» انجامشده که ترجمه آن را در زير ميخوانيد.

نقش خود را بهعنوان يک معمار چگونه ارزيابي ميکنيد؟

در دوران جواني که دانشجو بودم کسي درباره انجام کار در مناطق محروم و مصيبتزده صحبت نميکرد. ازاينجهت نااميد شده بودم. زيرا بيشتر ما به استخدام افراد ممتاز و کساني که از قدرت و پول بيشتري برخوردار بودند، درميآمديم تا با تفکرات، پول و قدرت آنها به معماري ماندگار دست يابيم. من بناهاي ماندگار را دوست دارم، زيرا اينگونه بناها ميتوانند در خود گنجينههاي شگفتآوري ذخيره نمايند. من ميدانم بسياري از مردم درد و رنجهايي بعد از بلاياي طبيعي خواهند داشت و دولت براي آنها تجهيزات و امکانات کم و خانههاي موقت فراهم ميکند. بنابراين ايمان دارم که ميتوانم در بهبود اين شرايط تأثيرگذار باشم.

چگونه ايده استفاده از مصالح مقوايي در کارهايتان به وجود آمد؟

من دوست ندارم تحت تأثير سبکهاي مختلف روزانه قرار گيرم. هميشه، در معماري، سبکهاي مختلفي وجود دارند که بسياري از آنها محبوب ميشوند اما من معماراني مانند« فري اوتو» و «باک مينستلر فولر» را دوست دارم که سبکهايشان توسط خودشان ايجادشده است. بنابراين هنگاميکه من لولههاي کاغذ و مقوا ميساختم، که خيلي محکم بودند، به اين فکر افتادم که اين ميتواند يک ماده ساختماني باشد. مردم معمولاً به توسعه چيزهاي جديد با تکنولوژي جديد فکر ميکنند اما مواد خام و موجود در اطرافمان ميتوانند ما را به مفاهيم جديد رسانده و قادر به خلق يک عملکرد تازه در ساختمان نمايند. من فقط از مصالح موجود در اطرافمان در بخشهايي از ساختمان بهعنوان سازه استفاده کردهام.

آيا شما خواستار پروژههاي داوطلبانه هستيد يا پروژههاي گروهي؟

هيچ تفاوتي بين کارهاي معمولي يا پروژههاي امدادرساني که من انجام ميدهم ،وجود ندارد. تنها تفاوتش اين است که من مبلغي را ميتوانم پرداخت کنم يا نه! درواقع کسبوکار معقول بسيار دشوارتر است و من براي پروژههاي داوطلبانه وقت بيشتري صرف ميکنم اما اولين آموزش و تجربه من در ساختمانهاي با هزينه بوده است و همچنين شرکاي من، پروژههايم را با هم انجام ميدهند پس من زمانم را در ساخت پروژههاي داوطلبانه صرف ميکنم که نقش مهمي براي من معمار داشته است.

از تجربيات زمان دانشجوييتان بگوييد.

پس از پايان دبيرستان به ايالاتمتحده مهاجرت کردم بدون اينکه قادر به تکلم به زبان انگليسي باشم. زماني که من دبيرستان بودم دوست داشتم به کوير ايالاتمتحده سفر کنم. در سال 1975 يک مجله ژاپني به نام «آ+يو» که مقالات ويژهاي در مورد جان هجوک و کوير ايالاتمتحده در آن نوشتهشده بود باعث ايجاد انگيزه سفر به ايالاتمتحده در من گرديد. کسي در مورد اين کوير اطلاعاتي نداشت، طبيعتاً اين سفر خارجي براي يک دانشجو غيرقابلقبول بود. بنابراين در ابتدا تصميم گرفتم در موسسه علمي - معماري در سواحل غرب کاليفرنيا ثبتنام کنم و بعدازآن به موسسهاي در شرق سواحل کاليفرنيا منتقل شدم. نتايج اين تجربهها براي من بسيار خوب و همراه با شانس زياد بود، زيرا من تجربه آموزشي خاصي را با بهترين اساتيد که بسيار قوي و سختگير بودند را داشتم.

چه چيزي الهامبخش شما در اين زمينه بوده است؟

هر جا ميرفتم چيزي که من را شگفتزده ميکرد ، هنر و صنعت بومي بود. صنايعدستي و مصالح بومي من را تحت تأثير قرار ميداد تا به فکر اينگونه طراحيها باشم. هماکنون من در فيليپين بعد از زمينلرزه و گردبادها کار ميکنم. هنوز مردماني در خانههاي سنتي يا مصالح بامبو زندگي ميکنند. بامبو براي سازه و نما کاربرد خوبي دارد اما مسلماً استفاده از بامبو بهسختي مورد تأييد کميته مقررات ساختماني قرار ميگيرد. هنوز هم بسياري از بوميان، از تکنولوژي و فنآوريهاي بومي در فيليپين استفاده ميکنند بنابراين من سعي کردم با استفاده از ترکيب لوله و کاغذ که بهصورت محلي در دسترس هستند و با برگهاي بامبو سرپناهي موقت براي قربانيان گردباد طراحي کنم.

احساس خود را براي دريافت جايزه پريتزکر بيان کنيد؟

اين افتخار بزرگي است اما من هنوز معمار نشدهام و اين وضعيت براي من هنوز زود است و قادر به درک اين جايگاه نيستم. زيرا من هنوز به درجه معماري نرسيدهام. براين اساس اين جايزه مشوقي است تا به من فرصت ادامه کار در مناطق محروم دهد که بتوانم طرحهاي بهتري ارائه دهم.