هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نامهرباني با نماد تهران

درهاي بزرگ برج آزادي در تعطيلات نوروزي بر روي بازديدكنندگان گشوده بود ولي حاضران با صحنه عجيبي روبه رو ميشدند. گردشگران ميبايست با چتر بازديد را انجام ميدادند، دليل چه بود؟ مسئولان اين مسئله را به مرمت بنا ارتباط ميدادند اما واقعيت اين بود که آب از سقف برج آزادي چكه ميكرد و عدهاي مشغول تميز کردن آب كف بودند تا بازديدكنندگان سر نخورند. اين وضعيت، منظره بدي را ايجاد كرده بود. قطرههاي آب روي ويترين فسيلهاي چند هزارساله و سنگهاي قيمتي اين سؤال را به ذهن بازديدکنندگان ميآورد كه مسئولان بناي آزادي چرا اجازه بازديد عموم را دادهاند.

بنايي كه از سالها پيش هشدارهايي در مورد آن داده شده بود و زمزمههايي مبني بر مرمت آن به گوش ميرسيد در روزهاي عيد نوروز شاهد منظرهاي نه چندان خوشايند و نه درخور نخستين نماد شهر تهران بود.

وعدههايي كه محقق نشد

وعده مرمت برج از سال 91 داده شد و حتي بودجههايي نيز براي آن اختصاص يافت. بسياري از مسئولان در اين سالها از برج ديدن كرده و بر ضرورت اهميت و نگهداري آن تأكيد كردند. احمد مسجد جامعي در دوران رياست خود بر شوراي شهر در سال 93 از برج آزادي بازديد كرد و مقررشده بود 2 ميليارد تومان براي تعمير داخل برج و 18 ميليارد براي محوطه بيروني در نظر گرفته شود. اگرچه به نظر ميرسد مرمت برج شروع شده، اما اين روند از مهرماه سال 93 يعني زماني که قول پرداخت بودجه لازم براي تعميرات برج داده شد تا فروردين سال 94 به درازا کشيدهاست و فقط پشت بام برج مرمت شده، آن هم نه به صورت کامل.

پيش ازاين غلامحسين شاه علي، مدير برج آزادي تهران از توقف روند بازسازي در پي تغييرات شوراي شهر و احتمال تغيير مديريت در شهرداري اعلام خطر كرده بود. به گفته وي: متأسفانه به خاطر تغيير و تحولاتي که در شوراي شهر و احتمالا شهرداري رخ خواهد داد فعلا کسي به فکر برج آزادي نيست.

شاه علي از رها شدن كار ترميم از اسفند 92 خبر داد و با اعلام ورود شهرداري منطقه 9 و مسئوليت سازمان زيباسازي شهر تهران در اين پروژه از تعلل اين نهاد خبر داد.

يكي از عواملي كه بارها كارشناسان در مورد خطرات آن هشدار داده بودند فضاي سبز اطراف برج آزادي است. شاه علي در اين زمينه ميگويد: هرچند به وضعيت بحراني نرسيدهايم ولي آبريزشها هنوز باقي است. آبياري غيراصولي چمنها و فضاي سبز دليل اصلي تخريب برج آزادي است.

وي همچنين از نامه نگاريهاي متعدد با مسئولان شهرداري منطقه براي توقف آبياري غيراصولي و همچنين دراختيار گذاشتن بودجه مصوبه خبر داد كه به گفته وي هنوز «پاسخ متقني دريافت نکرده ام».

پيگيري همگانيِ بينتيجه

از معاون ميراث فرهنگي تا اعضاي شوراي شهر در بازههاي مختلف زماني نسبت به وضعيت برج آزادي و پيگيريهاي خود گفتهاند.

عبدالحسين مختاباد در جلسه علني شوراي شهر با اشاره به برگزاري جشنواره موسيقي در برج آزادي گفت: اين برج مشکلات اساسي دارد و متأسفانه در حال از بين رفتن است درحالي که يک نماد ملي است و بايد از آن صيانت شود.

به نظر ميرسد به غيراز آبياري غيراصولي و مشكلات مديريت سه گانه شهرداري، وزارت ارشاد و سازمان ميراث فرهنگي، عبور لوله آب شهريار از زير برج معضل اصلي آن به شمار ميرود. مشكلاتي كه گرچه در دوران مديريت احمد مسجد جامعي قول مساعد براي پيگيري گرفتند ولي در پي تغييرات شوراي شهر در هالهاي از ابهام فرو رفت و حتي اعتبارات مصوب در سال 93 نيز در اختيار مسئولان برج قرار نگرفت.

برج آزادي كه يكي از مراكز فرهنگي و تاريخي و هويت ساز شهر تهران به شمار ميرود كه يادواره بسياري از اتفاقات تاريخ معاصر است كه عليرغم مشكلات دسترسي همچنان هر روزه شاهد بازديد 800 گردشگر داخلي و خارجي قرار ميگيرد. به گفته بهرام جمالي مديرعامل بنياد رودكي وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي «اگر تعامل لازم صورت بگيرد، برج آزادي به قطب فرهنگي در غرب تبديل ميشود .»

رنگ رخساره خبر ميدهد از سر درون

گرچه به دليل موقعيت جغرافيايي برج و قرارگيري آن در ورودي تهران و دو پايانه بزرگ زميني و هوايي كشور اين نماد شهري، استقبال كننده خوبي از گردشگران است اما چندي است كه مسافران نيز ميبينند كه رخساره اين برج همچون خود شهر تهران گردي از خاكستر به خود گرفتهاست. نبود حفاظت لازم و رطوبت به جان برج آزادي و يا خير، چراكه در برابر هر بارندگي سستتر و لرزانتر ميشود.

اين در حالي است كه همه نهادهاي متولي و دخيل در آن از جمله شهرداري، شوراي شهر، سازمان ميراث فرهنگي و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در جريان خطراتي كه برج را تهديد ميكند هستند. 300 هزار گزارش هشداردهنده در رسانههاي مختلف نيز گوياي حساسيت افكار عمومي در مورد اين يادگار تاريخ معاصر ايران است.

در اين ميان گفته مدير برج آزادي بسيار تفكر برانگيز است. وي در پاسخ به سؤالي در مورد اينكه چرا بعدازاين همه هشدار هيچ اقدامي صورت نگرفتهاست ميگويد: « يک مسئلهاي اينجا وجود دارد که ناراحتکنندهاست. مسئولان شهرداري ميگويند که اگر برج آزادي در اختيار ما باشد، ما آن را درست ميکنيم. ولي سؤال اينجاست که اگر پول بيت المال است، چه فرقي ميکند، دست شما باشد يا دست بنياد رودکي ؟ اينجا يکي از بناهاي تاريخي بسيار مهم تاريخ معاصر است.»