هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   206   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آموزش معماری از مدارس شروع شود

آرزو افشارزاده

حسين پور همت متولد 1326 مشهد، داراي مـــدرک کارشناس ارشد معماري و عضو هيئتامناي انجمن مفاخر معماري ايران، پس از فارغالتحصيلي از دانشگاه شهيد بهشتي(ملي سابق)  حدود يک سال و نيم با مهندس سيحون و معماران مطرح آن زمان همکاري کرد.  وي ساخت چندين شهرک در سيستان و بلوچستان، مديريت پروژهاي در سرخس و اهواز، مديريت  پايگاه نيروي هوايي در بوشهر و 7 سال مديرعاملي شرکت عمران قشم را در کارنامه دارد.  در کنار کارهاي مديريتي و اجرايي، طراحي نماي فرودگاه مشهد طراحي،کارخانه نان قدس رضوي مشهد،نوسازي مدارس و دبيرستانهاي امام صادق و حوزههاي علميه خواهران، طراحي هنرستاني در بم بهصورت بشردوستانه  نيز در ليست فعاليتهاي   وي به شمار مي رود.

گفتني است مهندس پور همت در سال گذشته  هنگاميکه با گروهي از معماران  به بازديد روستاي تاريخي خرانق رفته بود در اثر حادثه رانندگي حدود چهار ماه در بيمارستاني در يزد در حالت کما فرو رفته بود .خود ميگويد پس از بازگشت از حالت کما بيشتر به معماري بيمارستانها ميپردازد و گويا کاري در اين دنيا وجود دارد که بايد انجام بدهم .بنابراين فرصت مصاحبه حضوري با وي را مغتنم ميشماريم و نظر شما را به خواندن آن جلب ميکنيم .

نظر شما در رابطه با معماري  معاصر ما چيست؟

 به نظرم نگاه ما به معماري، مانند انساني است که فقط لباسش خوب است. نميدانيم آيا اين انسان قلب و ساير اعضاي داخلياش نيز خوب کار ميکند ؟ متأسفانه فقط بهظاهر ساختمان و نما اهميت ميدهيم،هرچند نما حقالناس و بسيار مهم است، اما داخل بنا نيز اهميت زيادي دارد .

بهعنوانمثال در شهر تهران نماها ارتباطي با معماري داخلي آن ندارد و معماري داخلي آن آنقدر متفاوت نيست که نماي آن متفاوت است .نماها بيانگر سليقههاي زودگذر و مقطعي  ماست و در حال حاضر معماري داخلي ساختمانها هنوز نتوانسته تحول پيدا کند چون بيشترين توجه به بيرون است.

اصليترين چالش معماران در حال حاضر چيست؟

 به دليل وجود مسئله رقابت، بازاريابي و معيشت و کار هنوز سازمان ارزشمندي در جامعه معماري براي تقسيمکار به وجود نيامده  و معماران به رقابت افتادهاند اما اين رقابت باعث شده معماران نتوانند کار خود را درست انجام دهند. معماري خدمات درازمدت و ماندگار است.بسياري از ما معماران،آثارمان بيش از خودمان ميماند و اگر نقصي در کاري وجود داشته باشد اين نقص ممکن است سالهاي سال بماند و کسي آن را درست نکند . ما معماراني لازم داريم که شبيه معماران قديم، استاد کارهاي اجرايي باشند .بايد به تکنسينها اهميت و بها بدهيم.مثالي ميزنم. در يک ارتش افسران در رأس و سربازان و پيادهنظام در جلو و درجهداران در وسط قرار دارند که مهمترين نقش را دارند . تکنسينها در کارگاهها مهمترين نقش را دارند که در حال حاضر نداريم و در حال از دست دادن يک طبقه کاري و کارگر هستيم که اين خطر است.

پيشنهاد شما براي ارتقاي درجه تکنسينها و استفاده از خدمات آنها در بخش ساختمان چيست؟

بايد براي رشته تکنسين معماري درجه علمي تشکيل داد.معمار ميتواند استادکار اجرايي هم باشد .وقتي معمار استادکار اجرايي باشد مصالح را هم بيشتر ميشناسد.بايد به مسئله آموزش حرفهاي خيلي بها بدهيم . يکي از راههاي نجات ما ويکي از راههاي حل مسئله اشتغال در مملکت ما  همين موضوع است.

براي حل معضل اشتغال معماران چه راهکاري پيشنهاد ميکنيد؟

يکي از مسائل مهمي که بايد به آن اهميت زيادي بدهيم  آموزش حرفهاي است  تا بتوانيم مسئله اشتغال در مملکت را حل کنيم. در حال حاضر جايگاه فني در کشور ما لوث شده است. بنابراين تکنسينها بايد  شان اجتماعي خود را پيدا کنند و ما بدانيم يک تکنسين ورزيده کمارزشتر از ده مهندس نيست.اگر اهميت بدهند و دوستان بدانند در اين رشته درآمد کار احترام اجتماعي است، اين رشته و بهتبع آن اشتغال رشد خواهد کرد .

در حال حاضر معضلي که در معماري وجود دارد اين است که تعريفي مشخص و واحد از معماري اسلامي وجود ندارد نظر شما درباره اين معماري چيست؟

در حال حاضر نگراني مقامات ارشد نظام اين است که در 50 سال آينده در عرصه معماري چه حرفي براي  گفتن داريم.تأکيد خود مقام معظم رهبري اين است که به معماري رسماً وارد شوند .در حال حاضر معماران مانند توپ فوتبال به سمتوسوي مختلفي پرتاب ميشوند چون سازمانهاي ذيربط معماري ازجمله  مسکن و شهرسازي و شهرداري هرکدام هرروز  يکحرفي ميزنند و اين سازوکار درستي را براي معماري ايجاد نميکند . 1400 سال پيش که اسلام  ظهور کرد، معماري خاصي نداشت و مساجد در زمان پيامبر سادهترين حالت ممکن را داشتند . معماري درباري اسلامي نيز در زمان خلفا در ترکيه و عربستان و عراق شکل گرفت. به نظرم آنچه در حال حاضر در معماري اهميت بسياري دارد،نوع مصالح، اقتصاد، تکنولوژي و محيطزيست است. مرزوبوم و سابقه تاريخي  يک کشور و منطقه  نيز در معماري اهميت بسياري دارد.در حال حاضر کشوري به نام اسلام نداريم .اسلام داراي يک عقيده و تفکر است که به آن عمل ميکنيم . اگر يک معمار مسلمان  در حين کار کردن قوانين اسلامي را ازجمله درستکار کردن ،رعايت حقوق ديگران و صرفهجويي را که مجموعهاي از دستورات  اسلامي است ، مراعات کند معماري اسلامي ميشود .ديگر لازم نيست فرم بنا حالت خاصي داشته باشد تا آن را معماري اسلامي بناميم .اين کار از عهده معماران غيرمسلمان نيز برميآيد.بسياري از معماران مسيحي در انجمن مفاخر معماري وجود دارند که  مسجد طراحي کردهاند .بنابراين اول بايد درستکار کردن را ياد بگيريم . معتقدم  آموزش معماري اسلامي بايد از مدارس شروع شود .

خصوصيات يک معمار خوب که بتواند معماري خوبي را به وجود بياورد مانند شيخ بهايي چيست؟

شرايط خانواده و روز و جامعه در اين موضوع  تأثيرگذار است و نميتوان براي آن فيالبداهه نسخه پيچيد . اگر بخواهيم  معماران خوبي تربيت کنيم از صدسال قبل  همه جامعه بايد دستبهکار ميشدند .هنگاميکه دارالفنون از بين ميرود و اميرکبير را از دست ميدهيم ،زيربناي ساخت آدمهاي خوب را نيز از دست ميدهيم .براي آنکه انسانهاي اينچنيني تربيت کنيم بايد اميدوار باشيم خانوادههاي خوبي باشند که فرزندان خود را در شرايط خوبي تربيتکرده و در شرايط خوبي  تحصيل کنند و بتوانند به معماران خوبي تبديل شوند .اگر معمار مسني فرزند خود را خوب تربيتکرده و تبديل به معمار خوبي کرده باشد ربطي به جامعه ما ندارد يک اتفاق است که   وي توانسته اين کار را انجام دهد. ساخت انساني ارزشمند که توان کار کردن و قدرت استدلال دارد و سلامت و پاک باشد، بسيار سخت است .مسئله ديگر اينکه جامعه و سيستم  بايد بخواهد که معماري بهسوي بهتر شدن پيش برود .

به نظر شما دانش کارفرما چه تأثيري بر معماري خواهد داشت؟

مهمترين مسئلهاي که در معماري حال حاضر مهم است بحث دانش کار فرماست . کارفرما بايد بداند چه ميخواهد و خواسته خود را به معمار انتقال دهند .اگر نداند چه ميخواهد و ازاينجا و آنجا بخواهد تقليد کند ،معماري اصيلي به وجود نميآيد .

برخي اوقات معماران به دليل مشکلات معيشتي مجبورند خواسته کارفرما را انجام دهند،حتي اگر خواسته مطابق علم معماري نباشد در اينجا تکليف چيست؟

در اينجا فرق آدم زيرک دانا و ضعيف مشخص ميشود .معماران قديم حکيم بودند  و اجازه نميدادند کار به آنها تحميل شود . در حال حاضر هم  در جهان و حتي در ايران نيز بهگونهاي شده  که معماران مطرح و ارشد از دانشجويان و تازهکاران استفاده ميکنند و فقط امضاي خود را پاي اثر ميگذارند .البته در حال حاضر برخي مهندسان مشاور کار را قبضه کرده و به ديگر مشاوران، پروژه نميرسد .