نشریه شماره   160   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پیمانـکاران در بـرزخ!

گروه گزارش: انجمن ساختمانی استان گلستان در سال 1378 با عضویت 50 شرکت تأسیس شد و در حال حاضر تعداد اعضای آن به 1300 شرکت پیمانکاری افزایش پیدا کرده است. اعضای این انجمن در تمامی رشته‌های تأیید صلاحیت شده فعالیت می‌کنند.

اسماعیل مقصودلو، عضو هیئت‌مدیره و دبیر انجمن شرکت‌های پیمانکاری ساختمانی و تأسیساتی استان گلستان و نماینده کانون عالی کارفرمایی در استان گلستان است. وی حدود 8 سال است که در امور پیمانکاری و ساخت‌وساز فعالیت دارد و پروژه‌های زیادی را در سطح استان اجرا کرده و با سازمان‌ها و ارگان های مختلف به شکل پیمانکاری همکاری می‌کند. در خصوص وضعیت شرکت‌های پیمانکاری در استان گلستان، با مهندس مقصودلو گفتگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

پیام ساختمان: سال 91 برای پیمانکاران چگونه گذشت؟

سال 91 به دو جهت یکی از سخت‌ترین سال‌های شرایط پیمانکاری بود ؛ اول اینکه بحث تحریم‌ها و افزایش بهای ارز و به تبع آن افزایش قیمت‌ها به وجود آمد و متأسفانه پیمانکاران استان و کل کشور با مشکل مواجه شدند. مورد دوم هم عدم تخصیص بودجه عمرانی بود. چون پیمانکاران از سال‌های قبل مطالباتی داشتند و افزایش قیمت‌ها و عدم تخصیص کافی بودجه‌های عمرانی در سال 91 باعث شد با مشکل بزرگی مواجه شوند، به ویژه در پایان سال که باید حقوق و عیدی و پاداش کارکنان را پرداخت می‌کردند. در نتیجه فشار زیادی به جامعه پیمانکاران استان و کشور وارد شد و حتی بسیاری ناچار شدند نیروهایشان را اخراج و تعدیل کنند و بیشتر پروژه‌های عمرانی تعطیل یا نیمه تعطیل شد.

پیام ساختمان: مشکلات دیگر در چه زمینه ای بود؟

مشکلات عمده جامعه پیمانکاری در سراسر کشور را می‌توان در چند بحث خلاصه کرد: عدم پایبندی مدیران میانی به بخشنامه‌ها و قوانینی که از طرف دولت و مجلس ابلاغ می‌شود و مشکل دیگر،عدم ابلاغ به موقع فهرست بها، عدم ابلاغ به موقع ضرایب تعدیل و غیر واقعی بودن آنها، ناکافی بودن اعتبارات عمرانی استان‌ها (که حتی شنیده‌ایم در سال 1392 قرار است از این مقدار فعلی هم کمتر شود)، عدم تخصیص به موقع این اعتبارات و فقدان مهارت کافی ناظران و کارفرمایان است.

پیام ساختمان: پیمانکاران استان زیر نظر چه نهادی هستند و چه نهادی باید برای حل مشکلاتشان اقدام کند؟

به طور کلی مجموعه پیمانکاران و مشاوران، تحت پوشش معاونت نظارت راهبردی ریاست جمهوری هستند و در استان‌ها بیشتر با معاونت عمرانی استانداری سروکار دارند. البته با اداره کل راه و شهرسازی استان هم در پروژه‌های مرتبط با راه و شهرسازی ارتباط داریم ولی بیشتر کار ما با «گروه مشاوران و پیمانکاران» است، هم به لحاظ تشخیص صلاحیت و هم برای ابلاغ بخشنامه‌ها. این گروه در حال حاضر زیر نظر استانداری است. قبلاً که سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی وجود داشت پیمانکاران زیر نظر آن سازمان بودند ولی با منحل شدن آن، در استانداری‌ها گروهی تحت عنوان مشاوران و پیمانکاران راه‌اندازی کردند و کارهای ما بیشتر با این گروه است.

پیام ساختمان: این گروه برای حل مشکل پیمانکاران چه اقداماتی انجام داده است؟

خوشبختانه اواخر سال 91 «گروه مشاوران و پیمانکاران» بخشنامه‌ای از مجموعه شورای فنی استان در خصوص جلوگیری از ضرر و زیان پیمانکاران دریافت کرد. استدلال هم این بود ؛ حالا که افزایش قیمت‌ها شرایطی را به وجود آورده که پیمانکاران و کارفرما در آن مقصر نیستند و از طرف دیگر دولت پول ندارد تا جوابگوی پیمانکاران باشد، شرایطی به وجود بیاوریم تا پیمانکاران بتوانند پروژه‌هایشان را مطابق ماده 48 به مرحله «خاتمه پیمان» برسانند.

پیام ساختمان: نتیجه چه شد؟

این بخشنامه ابلاغ شد ولی متأسفانه در لایحه‌های میانی مدیران و کارشناسان ادارات مرتبط مشکل‌داریم که خیلی به این مصوبه پایبند نیستند، چون تعطیلی پروژه‌ها خیلی به نفع ادارات نیست و همین امر باعث شده تا آنها به این امر بی‌توجه باشند؛ در نتیجه هنوز کار در کش و قوس است. بعضی ادارات به پیمانکاران فشار می‌آورند تا ضمانت‌نامه‌های آنان ضبط شود و چند تایی که تعامل بهتری با انجمن و پیمانکاران دارند پروژه‌هایشان به سمت خاتمه پیمان می رود؛ یعنی سرنوشت پیمانکاران به نظر کارفرماها بسته‌شده و سلیقه‌ای است.

الآن در ادارات مختلف مثل راه و شهرسازی ، نوسازی مدارس، جهاد کشاورزی، آب منطقه و ... صورت وضعیت پیمانکاران مدت زیادی معطل مانده است. دولت و نظام فنی و اجرایی سعی خودش را کرد و بخشنامه‌هایی صادر کرد ولی متأسفانه در بین لایه‌های میانی مدیران، آن تعاملی که می باید با مجموعه پیمانکاران صورت می‌گرفت، انجام نشد. در وضع موجود هم افزایش قیمت‌ها شرایطی ایجاد کرده که «تعدیل» خیلی جوابگوی افزایش قیمت‌ها نبوده و همین امر باعث شده تا بیشتر پروژه‌ها تعطیل شود.

پیام ساختمان: منظور از تعدیل، اخراج نیروی انسانی است؟

آن هم هست، ولی در اینجا منظور اعلام شاخص تعدیل است. چون هر سه ماه یک بار با توجه به افزایش قیمت‌ها، معاونت برنامه‌ریزی بر اساس یک سری شاخص‌ها (حدود 30 قلم از کالاهای اساسی) برای پیمانکاران «شاخص تعدیل» اعلام می‌کند. مثلاً می‌گوید؛ در زمان قراردادی که شما در سال 1389 بسته‌اید، میلگرد كيلويي 400 تومان بوده و امروز 800 تومان شده است و مابه‌التفاوت آن در قالب شاخص تعدیل فلان مقدار می‌شود و بعد آن مابه‌التفاوت را پرداخت می‌کند. ولی تفاوت قدیم‌ها در این سال‌ها در مصالحی که سه تا چهار برابر شده به حدی زیاد بوده که این تعدیل‌ها خیلی جوابگو نبود و به خاطر همین، همکاران ما با مشکل مواجه می‌شوند.

پیام ساختمان: و حرف آخر؟

بگذارید یک مشکل دیگر را هم بگویم! پیشنهاد می‌کنم مجلس قانونی را تصویب کند تا استفاده از پیمانکاران و مشاوران بومی در استان‌ها توسعه و گسترش پیدا کند. الآن در استان ما بسیاری از پیمانکاران بومی فاقد فعالیت هستند ولی از استان‌های هم‌جوار می‌آیند و پروژه‌ها را بر عهده می‌گیرند که این موضوع هم به لحاظ توسعه و اشتغال برای نیروهای بومی هر استان و هم بازگشت مالیات و سرمایه به داخل استان‌ها چندان جالب و خوشایند نیست. به نظر من با توجه به اینکه رتبه‌های پیمانکاران کشوری است باید شرایطی فراهم شود تا پیمانکاران در استانی که پروژه‌های فعال وجود دارد، بیکار نباشند.