هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   156   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کشف راز ستونهای مارپیچ مسجد وکیل

سرپرست معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی فارس گفت: به همت محققان فارسی و پس از پنج سال مطالعه و انجام تحقیقات زلزله نگاری، بازخوانی راز ستونهای مارپیچ مسجد وکیل میسر شد.

حکمت نیا افزود: با مطالعات انجام شده در آزمایشگاه سازه و مقاومت، مشخص شد که معماران زندیه با بهرهگیری از معماری بودائیان که از زمان نادرشاه افشار وارد معماری ایرانی اسلامی شد، ستونها را مارپیچ طراحی کردند که در مقایسه با ستونهای یکپارچه از خاصیت ارجاعی بیشتری برخوردار بوده و مقاومت بیشتری دارد.

وی گفت : نتیجه تحقیقات مشخص نشان میدهد که این ستونها، علاوه بر القای مفهوم عروج انسان از فرش تا عرش، زیبایی خاصی به بنا میدهد و با ایجاد خاصیت ارتجاعی به نوعی بنا را ضد زلزله میکند. مسجد وکیل یکی از بناهای مجموعه زندیه است که کریم خان زند در زمان انتخاب شیراز به عنوان پایتخت حکومتش دستور بنای آن را داد.

به گفته پژوهشگران مارپیچ ستونهای مسجد وکیل یکی از ویژگیهای معماری دوره زندیه است که معماری این مسجد را از معماری سایر بناهای تاریخی متمایز میکند.بر اساس شواهد تاریخی این مسجد در مدت 10 سال ساخته شد و کاشی کاریهای هفت رنگ زیبایی همچون بناهای دوره صفویه هم چشم نوازی میکند، اما فلسفه مارپیچ ستونها موضوع بسیاری از محققان شده است که تاکنون چند فرضیه از جمله تأثیر مارپیچ در انتقال صدا، گرما، ایجاد خاصیت ارتجاعی برای ضد زلزله شدن بنا، افزایش مقاومت بنا و مفاهیم فلسفی مطرحترین فرضیهها بوده است.