نشریه شماره   204   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

10 حقيقت در مورد انرژي آب

گروه تأسيسات: انرژي آبي جزو قديميترين و پاكترين انرژيهايي است كه بشر تاكنون از آن استفاده كردهاست. به دليل حرکت و سرعت آن است که با ايجاد سد در مقابل رودخانهها ميتوان انرژي جنبشي را به انرژي پتانسيل ذخيره کرد. حتي آبشارها نيز به خاطر ارتفاع زيادي که از سطح زمين دارند و به خاطر وزش باد داراي منبع عظيمي از انرژي هستند. بيشترين مصرف انرژي آبي در نيروگاههاي برق آبي است كه نزديك به 8درصد انرژي برق كشور از اين راه توليد ميشود. گرچه با پايين آمدن ميزان حجم آب پشت سدها در مورد سهم اين نيروي تجديد پذير شائبههايي پيش آمدهاست اما همچنان به عنوان بزرگترين منبع انرژي تجديد پذير ايران به آن نگريسته ميشود. در سطور زير 10 دانستني در مورد اين انرژي آورده شدهاست كه ترجمهاي است از سري Top Things You Didn`t " Know About …" و 10 چيزي كه شما احتمالا در اين مورد اطلاعي نداشتيد.

10. انرژي آبي يكي از قديميترين منابع انرژي بشر است كه با جريان آب و به حركت درآوردن چرخ توربين توليد ميشود. اين انرژي توسط كشاورزان يونان باستان براي آسياب كردن غلات مورداستفاده قرار ميگرفت. انرژي آب (‌Hydropower‌) همچنين ازجمله منابع نو و پاك انرژي است كه از توليد سموم و آلايندگي مبرا است.

9. هنگامي که اغلب مردم به انرژي آبي ميانديشند معمولا سدهاي بزرگ را در نظر ميگيرند، سازههاي غول پيكري كه در برابر رودخانههاي بزرگ احداث ميشوند اما اين تأسيسات ميتوانند بسيار كوچك باشند و در برابر رودخانه كوچك و يا سيستم آبياري مزارع احداث شوند و از اين طريق به شهروندان منطقه سود برسانند. حتي ممكن است سدي براي استفاده از انرژي آبي احداث نشود و نيروگاه آبي در مسير کانالهاي آب، جايي كه آب با قدرت در جريان است و قبل از پيوستن كانال به رودخانه اصلي، نصب شود.

8. نخستين نيروگاه آبي ايالات متحده، نيروگاه آبشار نياگارا است كه در سال 1881 توسط «چالز براش» طراحي شد و توربين ژنراتوري كه با قدرت آبشار به حركت درمي آيد، منبع تغذيه اين نيروگاه بود. اين تأسيسات براي توليد الكتريسيته چراغهاي سايت توريستي اطراف آبشار استفاده ميشد. نخستين نيروگاه برق آبي ايالات متحده با كاربري تجاري در سال 1882 در ايالت ويسكانسين احداث شد كه برق يك كارخانه كاغذسازي و تعدادي خانه را فراهم ميكرد.

7. برخي كشورها تنها بخشي از اين نيرو را براي توليد الكتريسيته استفاده ميكنند و برخي ديگر بيشتر اين نيرو را. براي مثال 66درصد برق ايالت واشنگتن در آمريكا از نيروگاههاي برق آبي تأمين ميشود و كشور چين با توليد 05/652 تراوات بر ساعت بزرگترين توليدكننده هيدروالكتريك در جهان است.

6. هزينه انرژي آبي از بسياري از منابع ديگر كمتر است. كشورهايي كه ميزان بيشتري الكتريسيته خود را از اين منبع دريافت ميكنند هزينه كمتري نيز بابت آن از شهروندان خود ميگيرند. مثلا قيمت برق در ايالتهاي آيداهو، واشنگتن و اورگان كه بيشترين نيروگاههاي هيدروالكتريك را دارند از ساير ايالتهاي آمريكا كمتر است.

5. انرژي آبي در 150 كشور جهان توليد ميشود؛ تنها در منطقه آسيا- اقيانوسيه 32درصد انرژي آبي در سال 2010 توليدشدهاست. در اين ميان چين بزرگترين توليدكننده انرژي آبي است كه به تنهايي 17درصد انرژي برق داخلي خود را از اين طريق به دست ميآورد. در ميان 4 نيروگاه بزرگ برق آبي جهان به ترتيب دو نيروگاه در چين، يك نيروگاه در مرز برزيل و پاراگوئه و نيروگاه ديگر در ونزوئلا قرار دارند.

4. برخي از تأسيسات آبي به سادگي ميتوانند خروجي خود را از صفر به حداكثر برسانند و اين امكان ايجادشدهاست كه در مواقع كمبود برق، ميزان توليد خود را متناسب با تقاضا بالا ببرند. به دليل قدرت انتقال بالاي برق به مدار سراسري اين نيروگاهها قدرت پشتيباني برق را در مواقع حساس دارند.

3. شكل ديگر از انرژي آبي با عنوان نيروگاههاي تلمبه ذخيرهاي است كه همانند باتري كار ميكنند. به اين صورت كه آب در ارتفاع با استفاده از تلمبه ذخيره ميشود و هنگامي که به انرژي نياز باشد آب ذخيره شده آزاد ميشود و توربينها را به حركت در ميآورد و باعث توليد الكتريسيته ميشود.

2. تأسيسات سد و آبي كه در پشت سد جمع ميشود محيطي براي پرورش و زندگي آزادانه حيات وحش ايجاد ميكند كه حتي ميتواند تسهيلگر مهاجرت ماهيان و ماكيان باشد.

1. به جز توليد الكتريسيته سدها موارد استفاده ديگري هم دارند؛ از جمله آنها ميتوان به آبياري، كشتيراني، كنترل سيل و همچنين ذخيره آب براي امور تفريحي نام برد. در حقيقت تنها 3درصد 80 هزار سد ايالات متحده آمريكا مصرف توليد انرژي دارند. وزارت انرژي اين كشور طي مطالعهاي دريافتهاست كه 12 گيگاوات ظرفيت توليدي اين سدها قابليت اتصال به شبكه سراسري را دارند.