نشریه شماره   203   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مراحل ساخت و ساز شهری

محمدعلي مليحي*

ساخت وساز شهري يکي از اجزاي مهم نظام عمران شهري است که به ظهور و ادامه حيات کالبدي شهر ميانجامد. در اين مطلب به صورت اجمالي هرکدام از مراحل ساخت و ساز شهري توضيح داده ميشود.

1- هدايت و ساماندهي ساخت وساز ساختمان

هدايت ساخت وساز ساختمان در فرآيند طرحهاي توسعه شهري در قالب انتخاب مکان، حجم و نوع کاربرد آن صورت ميگيرد. با توجه به ماهيت طرحهاي توسعه شهري، هدايت بر نظام توسعه شهري از طريق ارائه ضوابط کاربردي ساخت وساز بر اراضي شهري در فرآيند اين طرحها ميسر ميشود و در اين فرآيند، شهرداري مسئوليت اجرايي ضوابط مربوطه را بر عهده دارد.

2- اجراي عمليات ساخت وساز ساختمان

اجراي ساختمان يا ساخت وساز توسط مجريان اعم از بخش خصوصي، دولتي و عمومي با اهداف تأمين سرپناه، اهداف تجاري و کسب وکار و تحت نظارت و کنترل مديران شهري انجام ميشود. کليه عمليات اجرايي ساختمان بايد توسط اشخاص حقوقي و دفاتر مهندسي اجراي ساختمان به عنوان مجري، طبق دستورالعمل ابلاغي از طرف وزارت راه و شهرسازي انجام شود و مالکان براي انجام امور ساختماني خود مکلف اند از اينگونه مجريان استفاده نمايند.

مجري ساختمان در زمينه اجرا، داراي پروانه اشتغال به کار از وزارت راه و شهرسازي است و مطابق با قراردادهاي همسان که با مالکان منعقد مينمايد، اجراي عمليات ساختمان را بر اساس نقشههاي مصوب و کليه مدارک منضم به قرارداد بر عهده دارد. مجري ساختمان، نماينده فني مالک در اجراي ساختمان بوده و پاسخگوي کليه مراحل اجراي کار به ناظر و ديگر مراجع کنترل ساختمان ميباشد.

3- نظارت بر ساخت وساز ساختمان

نظارت بر ساخت وساز بر اساس ضوابط و مقررات ملاک عمل در چارچوب طرحهاي توسعه شهري، توسط مديريت شهري و مديران شهري صورت ميگيرد و هدف آن رعايت کليه ضوابط ساخت ميباشد.

مسئوليت نظارت عاليه بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي تمامي ساختمانها و طرحهاي شهرسازي و عمران شهري که اجراي ضوابط و مقررات مزبور در مورد آنها الزامي است، بر عهده وزارت راه و شهرسازي است و وزارت مذکور با انتشار اعلاميه و اطلاعيهها، آگاهيهاي لازم را به افراد جامعه خواهد داد. سازمان نظام مهندسي ساختمان استان و ساير مراجع کنترل ساختمان ميتوانند عملکرد اجرايي اشخاص حقوقي و دفاتر مهندسي اجراي ساختمان را بررسي نمايند و مکلف اند در صورت اطلاع و مشاهده هرگونه تخلف، مراتب را جهت بررسي و اتخاذ تصميم، حسب مورد به اداره راه و شهرسازي استان و شوراي انتظامي سازمان نظام مهندسي ساختمان استان اعلام نمايند، تا در صورت محکوميت نسبت به برخورد انضباطي تا حد ابطال پروانه اشتغال اقدام گردد.

4- تعمير و نگهداري از ساختمان

تعميرات و نگهداري ساختمان به مواردي از عمليات ساختماني گفته ميشود که براي حفاظت و نگهداري از ساختمانهاي بناشده در سالهاي قبل انجام ميشود. ممکن است اين عمليات سبب بالا رفتن ارزش ساختمان نيز شود.

*کارشناس عمران