هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   203   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نکات مهم در اجراي روش نيلینگ

*بهروز کاوياني پور
يکي از اصول مهم در احداث سازه‌ها‌، حفاظت از گودبرداري‌ها و ساختمان‌هاي مجاور است که اگر ايمن‌سازي‌هاي لازم و سازه‌هاي نگهدارنده به خوبي طراحي و اجرا نگردد‌، احتمال ريزش ساختمان‌هاي مجاور گود وجود دارد که غير از خسارات مالي‌، خطرات جاني نيز به دنبال خواهد داشت‌. بنابراين پايداري ترانشه‌ها‌، حفاظت گود‌ها و انعطاف پذيري سازه مربوطه و در نهايت جلوگيري از جابه جايي آنچه موارد فوق ذکرشده‌است با روش نيلينگ انجام مي‌پذيرد‌.
انجام پي گسترده در ساختمان که از يک لايه بتن مسلح در زير ساختمان و انتقال بار ساختمان به خاک زيرين قسمت تحتاني اين لايه بتي طراحي مي‌شوند‌، مزايايي مانند 1ـ يکپارچگي آن 2ـ مقاومت بيشتر سازه در برابر زلزله و فشار‌هاي وارده3ـ مقاومت سازه در برابر رانش خاک 4ـ جلوگيري از نشست غيريکنواخت به همراه دارد‌.
اگر پي گسترده از صورت موازي بودن با زمين و خصوصيات فني اش با کمي تغيير در اجرا و خصوصيات فني به صورت پله‌، پله‌اي و عمود بر زمين اجرا گردد مي‌توان گفت که روش نيلينگ در اين سيستم اجراشده و اجراي عکس آن هم صادق است‌. مزاياي روش نيلينگ بر مبناي مسلح کردن و درنتيجه مقاوم نمودن توده خاک با استفاده از دوختن توده خاک‌ها توسط مهار‌هاي کششي فولادي بافاصله‌هاي نزديک به يکديگر يعني يکپارچه کردن آن بسيار نزديک به مزاياي پي گسترده‌است‌. اين مزايا عبارتند از‌: الف‌: افزايش مقاومت برشي توده خاک‌، ب‌: محدود نمودن و تحت کنترل در آوردن تغيير مکان‌هاي خاک در اثر افزايش مقاومت برشي در سطح لغزش به دليل افزايش نيروي قائم‌، ج‌: کاهش نيروي لغزش در سطح گسيختگي و لغزش د‌: يکپارچگي توده خاک‌،
نکته حائز اهميت در روش نيلينگ اين است که بايد ابتدا کليه سطوح ترانشه‌هاي حفاري شده که توسط نيلينگ مسلح مي‌شوند با استفاده از شبکه مش و شاتکريت ابتدا حفاظت شده و بعدا سيستم نيلينگ روي آنها اجرا مي‌شود‌.
تاريخچه اجراي نيلينگ به حدود چهار دهه مي‌رسد‌. اين تکنيک براي پايداري ترانشه‌ها و حفاظت گود با انعطاف پذيري بالا استفاده مي‌شود‌.
يکي از روش‌هاي پايداري ترانشه‌ها و حفاظت از گود‌ها در نيلينگ روش دوخت به پشت است‌. اين روش اجرا شباهت زيادي به روش مهارسازي دارد‌. در اين روش حفاري گود به صورت مرحله به مرحله از بالا به پايين اجرا مي‌شود و به کمک دستگاه‌هاي حفاري ويژه چاهک‌هاي افقي يا مايل در بدنه ديوار حفر مي‌کنند و بعد داخل اين چاهک‌هاي حفاري شده به وسيله کابل‌هاي پيش تنيده و تزريق بتن در انتهاي چاهک اين کابل‌ها کاملا در خاک مهار مي‌شوند‌. بعد از مدتي به وسيله جک‌هاي ويژه کابل را مي‌کشيم و انتهاي آن را مهار مي‌کنيم و آنگاه به درون چاهک‌هاي مزبور بتن تزريق مي‌کنيم‌.
پس ازآنکه بتن سخت شد و مقاومت کافي را به دست آورد کابل‌ها را از جک جدا مي‌کنيم‌. اين کار موجب مي‌شود که نيروي پيش تنيدگي موجود در کابل‌، خاک را کاملا فشرده کند‌، در نتيجه خاک متراکم‌تر شده و رانش ناشي از آن کم مي‌شود‌. اين روش به عنوان سازه نگهبان عمل مي‌کند و رانش خاک بدنه مجاور جداره را تحمل مي‌کند‌. عمق گودبرداري در هر مرحله بستگي به نوع خاک و فاصله بين چاهک‌ها معمولا در حدود 2 تا 3متر است‌.
مزاياي روش دوخت به پشت‌: 1ـ مختصات مکانيکي خاک بر اثر تزريق بتن به درون چاهک‌ها و نيز پيش تنيده شدن خاک بهبود مي‌يابد2ـ سازه نگهبان که بدين صورت به دست مي‌آيد جاي کمي در گودبرداري مي‌گيرد3ـ باعث کاهش نيروي لغزشي مي‌شود4ـ مقاومت برشي در خاک را زياد مي‌کند5ـ نيروي لغزشي را کاهش مي‌دهد‌.
بايد گفت که اين روش داراي معايبي نيز هست‌: 1ـ به دليل ضرورت اجراي عمليات به صورت مرحله به مرحله‌، به زمان زيادي نياز دارد2ـ هزينه اين روش به دليل استفاده از تکنولوژي پيشرفته‌تر در مقايسه با روش‌هاي ساده‌تر بيشتر است 3ـ اين روش به افراد با تخصص‌هاي بالاتر در رده‌هاي مختلف فني جهت عمليات اجرايي نياز دارد‌.
اصول طراحي نيلينگ
- بايد نوع سازه ازنظر مهندسي مشخص گردد
- عمق و زاويه شيب خاک برداري بايد مشخص شود
- نيرو‌هاي وارده بر صفحه فولادي بايد تخمين زده شود‌.
نوع آرماتور‌ها‌، شامل سطح مقطع‌، طول‌، فاصله از يکديگر در هر تراز بايد مشخص شود‌.
روش‌هاي اجرايي
- حفاري به صورت چرخشي با هوا و آب‌: يکي از روش‌هاي متداول در حفاري نيل‌هاست
حفاري با لوله جدا‌: از اين روش در خاک‌هاي ريزشي توصيه مي‌شود
- حفاري سيستم خودحفار‌: اين روش در خاک‌هاي ريزشي مناسب است
- تزريق‌: تزريق ثقلي دوغاب‌، اين روش بسيار متداول و سريع است
- تزريق تحت فشار‌: از اين روش جهت دستيابي به حداکثر اصطکاک بين دوغاب و خاک استفاده مي‌شود‌.
جزئيات اجرايي
قطر حفاري معمولا بين 76 تا 150 ميلي متر است
دوغاب مورداستفاده از اختلاط آب و سيمان به نسبت وزني4/0 تا 7/0 است و در برخي از موارد از افزوني‌هايي مانند ماسه يا بعضي مواد شيميايي استفاده مي‌شود
- حداکثر طول ميخ‌ها جهت دارا بودن کارايي لازم 18 متر است
استفاده از روش نيلينگ به عنوان يک سيستم حفاظتي در مورد ترانشه‌ها و گود‌ها به کار مي‌رود و مهم‌ترين ويژگي آن سرعت در کار است.