هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   203   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تعاونی های مسکن، مشکلات و راهکارها

اشاره: شركتهاي تعاوني مسكن يكي از نهادهايي است كه مردم بهمنظور تهيه سرپناه و براي رهايي از رنج اجارهنشيني و خانهبهدوشي سالانه، به عضويت آنها در ميآيند. تعاوني مسکن  يک شخصيت حقوقي متشکل از گروهي از افراد است که عموماً داراي امکاناتي محدود بوده و به لحاظ شکل مسکن، نيازهاي مشترک احساس نموده و نيل به داشتن سرپناه را در سايه همکاري مشترک خويش محقق ميدانند. در چنين شراکتي عضويت داوطلبانه بوده و کنترل دموکراتيک اعمال ميشود و مشارکت اعضا در زمينه تأسيس سرمايه مورد نياز شرکت تقريباً يکسان است.

پيام ساختمان در نظر دارد ،ازاينپس در هر شماره از نشريه، به مسائل و مشکلات يک شرکت تعاوني مسکن و اعضاي آن بپردازد و در مورد فعاليتهاي انجامشده توسط اين قبيل شرکت ها مطالبي را درج کند .  اما پيش از آن و به عنوان مقدمه اي براي سلسله گزارش هاي بعدي، در شماره حاضر به طور گذرا اشاره اي به پيشينه شرکت هاي تعاوني مسکن در ايران خواهيم داشت.

پيشينه

تعاوني مسکن بر اساس دو اصل اقتصادي عرضه و تقاضاي مسکن استوار گرديده است.در ايران قبل از انقلاب اسلامي، توجه اصلي دولت عمدتاً به سمت عرضهکنندگان خصوصي مسکن بود. از طرفي دولت با نقشپذيري در توليد و عرضه مسکن، سياست حمايت از تقاضاکنندگان مسکن را نيز در برنامههاي عمراني مدنظر قرار داده است. در برنامه عمراني پنجم قبل از انقلاب نقش دولت در توليد مسکن به 32 درصد افزايش يافت. پس از انقلاب اسلامي سياست دولت بر توجه به تقاضاکنندگان مسکن متمرکز شد و تقاضاکننــدگان نيز هـمزمان بهعنوان « سازندگان مسکن » موردحمايت واقع شدند. درنتيجه انفراديسازي با حمايتهاي دولت بهويژه در شهرها رونق گرفت.

تعاونيهاي مسکن که تجمعي از تقاضاکنندگان مسکن بودند و توليد و عرضه مسکن در اين تعاونيها بهمنظور مصرف اعضا انجام ميگرفت، در دهه اول پس از انقلاب رشد زيادي پيدا کردند و اقدامات مؤثري در عرصه زمين و مسکن براي اعضاي خود به عمل آوردند.

از برنامه اول توسعه ( 72 ـ 1368) سياست دولت به سمت حـــمايت از عرضـــهکنندگان انبوه مسکن  - بخش خصوصي -تمايل پيدا کرد. در برنامه هاي دوم و سوم توسعه اقتصادي، اين حمايت ادامه پيدا کرد و بخش خصوصي محور تحرکبخش مسکن در ايران شناختهشد. در ادامه گرچه تعاونيهاي مسکن در برنامه توسعه بهعنوان عرضهکنندگان مسکن مورد تأکيد قرار گرفتند،  اما حمايتهاي گذشته از تعاونيها بهتدريج کم گرديد. ناگفته پيداست که بخش خصوصي تا زماني به توليد و عرضه مسکن خواهد پرداخت که سوددهي مناسبي داشته باشد. هرگاه بخش مسکن با رکود مواجه شود، بخش خصوصي سرمايههاي خود را به بخشهاي ديگر اقتصادي انتقال خواهد داد. درنتيجه اهداف بخش مسکن که بر اساس نياز جامعه پيشبينيشده است، تحقق نخواهد يافت.

ضرورت وجودي شرکت هاي تعاوني مسکن

تا زماني که به تقاضاي مسکن بهويژه در جامعه شهري بهصورت اساسي پاسخي داده نشود، وجود تعاونيهاي مسکن که هم جزو تقاضاکنندگان و هم جزو عرضهکنندگان مسکن هستند، ضروري مينمايد. بر همين اساس روند تشكيل و ثبت تعاونيهاي مسكن روبه افزايش است و اين حكايت از آن دارد كه اقشار حقوقبگير يكي از بهترين راههاي تأمين سرپناه براي خود را تعاونيهاي مسكن ميدانند. بنابراين دولت مي تواند با اتخاذ حمايت از شرکت هاي تعاوني و اتخاذ سياست هاي به روز و نظارت دقيق بر عملکرد اين شرکت ها زمينه ايجاد رونق در بخش مسکن را فراهم بياورد.

در پايان لازم به ذکر مي دانيم نشريه پيام ساختمان آمادگي دارد تا با تهيه گزارش و مصاحبه نسبت به انعکاس مسائل و مشکلات شرکت هاي تعاوني مسکن اقدام نمايد. به همين منظور افراد و اعضاي اين  شرکت ها مي توانند با تحريريه نشريه به شماره 02188555610 داخلي 316 تماس بگيرند