هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   203   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ترغیب ایرانی ها به خرید ملک در خارج

شما فاصلهاي تا بهشت رؤياهاي خود نداريد، مکاني ايده آل جهت خريد خانه بهصورت نقد و اقساط، صاحبخانه دلخواه خود شويد به همراه اخذ اقامت، يک خانه بخريد يک مرسدس بنز هديه بگيريد (دبي) و... اينها پيامهاي تبليغاتي است که شبکههاي مختلف ماهوارهاي به نمايش ميگذارند تا ايرانيها را به خريد ملک در خارج از کشور ترغيب کنند. اخيراً در آستانه رکود سرمايهگذاري در بازار داخلي، اين تبليغات دامنه گستردهتري پيدا کرده و از چند تيزر تبليغاتي در شبکههاي ماهوارهاي به دفاتر فروش ثبتنشده داخلي کشيده شده است.

 

فرار سرمايه از فرار مغز سبقت مي گيرد؟!

در ايران بيشتر فرار مغز داريم تا فرار سرمايه، اما حالا اين فرمول بر عکس شده است! تبليغات خريد برجهاي مسکوني اين روزها در کشورهاي همسايه غوغا ميکند و هرکدام از اين کشورها براي آنکه گوي سبقت را از همتايان خارجي خود بربايند، دست به هر نوع تسهيلات تشويقي ميزنند، آنهم در شرايطي که اين روزها بازار مسکن داخلي ما حالوروز خوشي ندارد. دلالان خارجي براي بازاريابي دستبهکار شده و به کساني که دستشان به دهنشان ميرسد ، سرمايهگذاري و خريد خانه دوم در يکي از کشورهاي همسايه را توصيه ميکنند.

کافي است نگاهي به تبليغات رنگارنگ خريدوفروش املاک بهويژه در شبکههاي ماهوارهاي بيندازيد تا ببينيد، برجهايي که ردپايشان بيشتر از هتلها در خريد املاک خارجي ديده ميشود و صاحبان بسياري از اين برجهاي در حال ساخت نيز، اغلب ايرانيهايي هستند که درآمد خود را در ديگر کشورها سرمايهگذاري کردهاند. املاک دُبي، قبرس، آنتالياي ترکيه همراه با چشماندازي شيک و رؤيايي از داخل برجها و محوطه سبز و تماشايي اطراف آنها، به همراه پيشنهادهايي اغواکننده، طوري که صاحبان اين تبليغات، وعده اخذ اقامت در کشور موردنظر، وامهاي بانکي کوتاهمدت با بهره بسيار کم براي خريد اين آپارتمانها و برجها و حتي هديه يک خودرو رايگان به همراه خريد ميدهند.

اين تبليغات واقعي نيست

هنوز ماجراي خريد املاک دبي از سوي ايرانيها و ساير شهرهاي امارات متحده عربي از يادها نرفته است؛ ايرانيهايي که ميليونها دلار پول به اين کشور بردند تا اقامت اين کشور را هم بگيرند، اما با شروع بحرانهاي اقتصادي، اولين گروهي بودند که از امارات رانده شدند و نهتنها دستشان براي شکايت بهجايي بند نشد، بلکه وضعيت بسياري از املاک خريداريشده بلاتکليف ماند.

به گفته دبيرکل اتاق بازرگاني مشترک ايران و ترکيه هيچگاه با خريد ملک نميتوانيد اقامت ترکيه را کسب کنيد و شايد اقامتها در حد اقامتهاي موقت 4 تا 6 ماهه باشد که هر ويزاي سادهاي نيز ميتواند اين اقامت را کسب کند. سيد جلال ابراهيمي هشدار ميدهد؛ اين تبليغات واقعي نيست و مردم نبايد فريب آن را بخورند.

اسلامي يک تاجر متقاضي خريد ملک در ترکيه به خبرنگار پيام ساختمان ميگويد: پس از بررسيهاي متعدد توسط وکيلم در استانبول، پي بردم اقامت دائم بهواسطه خريد ملک در اين کشور بههيچوجه صحت ندارد و از نظر قانوني چنين چيزي در ترکيه ممکن نيست. به گفته وي، اخذ اقامت در اين کشور شرايط خاصي دارد، و بايد متقاضي اقامت، مدتي در اين کشور بماند و سرمايهاي با خود ببرد و مدتي کار کند تا بتواند اقامت بگيرد.

اين تاجر ميافزايد: تا آنجايي که اطلاع دارم لايحه دولت ترکيه هم در مورد فروش مستغلات به خارجيان در کمسيون حقوقي مجلس براي کساني که ميخواهند با خريد ملک در ترکيه اقامت دائم بگيرند هنوز به تصويب نهايي نرسيده، و اين اقامتها بهصورت ششماهه و يکساله است که اين مدت زمان اقامت موقت کار چنان سختي نيست که بهواسطه خريد ملک انجام شود.

اسلامي تبليغات ماهوارهاي در ارائه اين امتيازات به ازاي خريد خانه را فريب تلقي کرده و ميافزايد: بههرحال، اين انتقال سرمايه به کشورهاي ديگر به دليل وضع نابسامان اقتصاد کشور و عدم امنيت سرمايهگذاري است. وقتي در فاصله يک روز ارزش سرمايهها و داراييها به يکسوم نزول مييابد يا ارزش  دلار دائماً در نوسان است، بنابراين اين تصور را داريم که هرلحظه ممکن است غرق شويم و شايد اقدامات اينچنيني منجر به حفظ ارزش سرمايهمان شود.

روي ديگر سکه

يک کارشناس مسکن در گفتگو با پيام ساختمان ميگويد: چندين سال گذشته که تشويقهايي مثل ويزا و اقامت و تبليغ خريد خانه در دبي ايرانيان را به کشور امارات کشاند با اين هدف که پس از سرمايهگذاري و گران شدن ملک ثروتمندتر شوند اما پس از بروز بحران در آن کشور بسياري متضرر شدند و بدتر از آن پولهايي بود که از مملکت خارج شد.

اين کارشناس مسکن ادامه ميدهد: روي ديگر سکه اين است که سرمايهگذاران ايراني در گذشته سودهاي کلان از خريدوفروش ملک در ايران کسب ميکردند، اما حالا اين سودآوري کاهشيافته درنتيجه به بازارهاي خارجي تمايل بيشتري پيدا کردند. اين به معني فرار سرمايه است،

وي ميافزايد: البته به اعتقاد من تبليغات بهتنهايي عامل فرار اين سرمايهها نيست، بلکه به مکانيزم اقتصادي کشور هم ارتباط دارد. همانطور که ميدانيم بخش زيادي از سرمايههاي ملي در بخش مسکن فعال است، يعني افرادي که براي خريد زمين يا ملک سرمايهگذاري ميکنند سودهاي کلان ميبرند و سرمايه آنها نيز در طول يک يا دو سال برگشتپذير است.

خانه خالي و مردم بيخانه

عدالتخواه با انتقاد از کمرنگ شدن عرق ملي در برخي مردم و اينکه با تصور سودآوري در کوتاهمدت ديگر حاضر نيستند براي آيندگان خود سرمايهگذاري کنند، ميگويد: در تهران يکميليون خانه خالي و چندين ميليون از مردم بيخانه وجود دارد و دولت بايد اين معضل را حل کند. چرا بايد سرمايهها جاي ديگري صرف شود و خانهها راکد بماند اما مردم همچنان بيخانه بمانند.

اين کارشناس مسکن در خصوص تأثيرات اين اتفاق در بازار مسکن داخلي معتقد است: به تناسبي که مردم در بازارهاي مسکن خارجي سرمايهگذاري ميکنند قطعاً تأثير منفي در بازار داخلي خواهد گذاشت اما تصور نميکنم اين تأثيرگذاري درصد بالايي باشد.

عدالتخواه با تأکيد بر توجه ويژه دولت به اين مسئله تصريح ميکند: در جمعبندي کلي بايد گفت سياست دولت در اين زمينه روشن نيست. دولت قبلي تلاش کرد سرمايههاي ملي را به سمت مسکن سوق دهد، ولي آنقدر شتابزده عمل کرد که خانه در جايي احداث شد که نياز جامعه را برطرف نکرد، سياستهاي دولت فعلي نيز در خصوص طرح هاي مسکن اميد و اجتماعي همچنان بلاتکليف است.

بهاينترتيب، اين نگراني وجود دارد که موضوع خريد ملک به بهاي اقامت، تنها يک ترفند اقتصادي براي جذب سرمايههاي خارجي باشد. درحاليکه اين واقعيت وجود دارد که کمتر کشوري اراضي خود را به افراد خارجي واگذار ميکند. در کشورهايي هم که فروش ملک امکانپذير باشد، کمتر فرد خارجي ميتواند ملکي را بهسادگي خريداري کند، تازه با پيش شرط نداشتن حق اقامت يا به جريان انداختن رقم قابلتوجهي از سرمايه خود در آن کشور،  ثبت شرکت و ...