نشریه شماره   202   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تولید برق از امواج در سواحل جنوبی ایران

مدير دفتر انرژي باد و امواج سازمان انرژيهاي نو ايران (سانا) از وجود پتانسيل انرژي دريايي در سواحل جنوبي کشور خبر داد.

دکتر محمد ساتکين اظهار داشت: انرژي موجود در درياها و اقيانوسها يکي از اشکال انرژيهاي تجديد پذير است که ميتواند به عنوان يک منبع بزرگ و بيپايان انرژي براي مصارف گوناگون بشر مورد استفاده قرار گيرد؛ منبع اصلي اين انرژي مانند ساير انواع انرژيهاي تجديدپذير (به استثناي انرژي زمين گرمايي و جزر و مد)، انرژي خورشيدي است و منبع اصلي انرژي جزر و مد جاذبه ماهاست.

وي با بيان اينکه انرژيهاي دريايي شکلهاي مختلفي دارند و از روشهاي مختلفي استحصال ميشوند، گفت: نيروگاههاي موجي از تنوع بسيار زيادي برخوردار هستند؛ برخي بر روي آب شناورند و برخي ديگر در ساحل نصب ميشوند. همچنين نحوه درگيري آنها با امواج و درنتيجه نوع حركتي كه جذب ميكنند، با هم تفاوت بسيار دارد.

ساتکين افزود: انرژي جزر و مد معمولا توسط سامانههايي شبيه سد‏هاي هيدروليکي معمولي مهار ميشود، به اين ترتيب که در هنگام بالا آمدن آب، مخازني در ساحل پر ميشود و آبي که در آن به دام افتادهاست، در هنگام پايين رفتن تراز آب از دريچههاي سد عبور داده ميشود و توربين‏هاي آبي را براي توليد برق ميچرخاند.

مدير دفتر انرژي باد و امواج سازمان انرژيهاي نو ايران (سانا) اظهار داشت البته ميتوان در صورت وجود شرايط مناسب منطقهاي و تأسيسات لازم، در هنگام بالا بودن تراز آب هم عکس اين عمل را انجام داد و از يک جزر و مد دو بار انرژي استحصال کرد که براي بهره برداري اقتصادي از اين سامانهها، اختلاف تراز آب در حالت جزر و حالت مد بايد متوسطي معادل دست کم پنج متر داشته باشد که طبق مطالعهها تنها 40 نقطه در جهان چنين اختلاف ترازي را تجربه ميکنند.

پتانسيل ايران

ساتکين از روش اقيانوسي به عنوان روش ديگر توليد برق ياد کرد و گفت: انرژي حرارتي اقيانوسها يا درياها كه از اختلاف دماي آبهاي سطحي و آبهاي عمق هزار متري درياهاي بزرگ استفاده كرده و يك سيكل كم بازده و دما پايين ترموديناميكي را بين اين دو منبع حرارتي سرد و گرم برقرار ميكند، نيز مورد توجه و بهره برداري آزمايشي قرار گرفتهاست.

مدير دفتر انرژي باد و امواج سازمان انرژيهاي نو ايران با اشاره به ميزان پتانسيل ايران در انرژيهاي موج و دريا، گفت: در بيشتر سامانههاي استفاده از جريانهاي دريايي، حداقل سرعت جريان براي اقتصادي عمل کردن سامانه استحصال انرژي 5/1 متر بر ثانيه و يا براي نيروگاههاي موجي ارتفاع موج 2- 3 متر گزارش شده که در درياهاي ايران چنين سرعت جرياني و يا ارتفاع موجي به ندرت اتفاق مي‏ افتد که در زمينه انرژي جزر و مد نيز 36 منطقه از سواحل جنوبي ايران تاکنون مورد سنجش قرار گرفتهاست.

وي اظهار داشت: يکي از مناطق مناسب براي استفاده از انرژي جزر و مد در ايران يک منطقه ويژه به نام خورموسي در استان بوشهر است که به طور طبيعي به شکل حلزوني بوده و ميتواند يک مخزن طبيعي ذخيره آب باشد که در هنگام مد آب را ذخيره کند و در هنگام جزر بازگرداند که با نصب توربينهاي متوالي ميتوان به برق تجديدپذير دست يافت.

ساتکين افزود: درباره پتانسيلهاي جرياني موجود در کشور ميتوان به منطقه «تنگه خوران» حدفاصل جزيره قشم و خاک مادر اشاره کرد که جريان آب با سرعت از آنجا عبور ميکند و ميتوان با به کارگيري توربينهاي جرياني نسبت به توليد برق اقدام کرد.