هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   202   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ونیـز، رؤیـای جهانـگردان

شهر زيبا و تاريخي ونيز در شمال ايتاليا، بزرگترين شهر بدون خودرو و کاميون در اروپاست.تمامي وسايل نقليه عمومي و خصوصي در اين شهر که بر روي آب ساختهشده ، قايق هستند و تنها گزينه ديگري که براي رفتوآمد مردم وجود دارد، پيادهروي است.

ونيز حدوداً 1700 سال قبل بر روي 118 جزيره کوچک در جوار درياي آدرياتيک و در شمال شرق ايتاليا ساخته شد، كه از طريق 400 پل به هم وصل شدهاند .در سده دوم ميلادي مردم قسمتي از شمال ايتاليا که از حملههاي مکرر اقوام ژرمن به ستوه آمده بودند به اين جزاير کوچ کردند و در طول قرنها اين شهر زيبا و رؤيايي را به وجود آوردند. ونيز امروزه يکي از شاهکارهاي معماري و شهرسازي دنيا به شمار ميرود اين شهر، موسوم به «شهر کانالها» ، محلي رؤيايي براي اهل سفر و گردشگران است.

چرا ونيز از بين نميرود؟

فونداسيون ساختمانهاي شهر ونيز از چوب است، اما چوب مخصوصي است که از روسيه واردشده است.اين چوبها ضمن داشتن ضخامت و استحکام زياد ويژگي ديگري که دارند اين است تا وقتيکه در مجاورت اکسيژن قرار نگيرند،نميپوسند،بنابراين در آب بهراحتي ميتوان از آن استفاده کرد.

ريشه در معماري گوتيک

شهريار سيروس، معمار هنرمند درباره معماري ونيز به خبرنگار پيام ساختمان ميگويد:در ونيز که اساساً بر مجموعهاي از باتلاقها و کانالها ايجادشده، زمين واجد ارزش فوقالعادهاي است. سبک معماري ونيز که ريشه در گوتيک بينالمللي دارد، از ترکيب ساختمانها با کانالها به وجود آمده است. درمجموع شهرسازي ونيز از الگويي خاص پيروي ميکند که شايد مهمترين عنصر آن فشردگي در ساختوساز باشد.

وي ميافزايد:شهر ونيز به دليل محدوديت باتلاقها نه امکان آن را دارد که گسترش افقي بيابد و نه معماري سنتي توان ساختوسازهاي بلندمرتبه بر زمينهاي ناپايدار ونيز را ميداده است،معماران ونيزي چالشهاي ناشي از اين محدوديتها را بسيار استادانه رفع ميکنند.

اين هنرمند معمار ادامه ميدهد:براي مثال کمبود نور ( ناشي از فشردگي ساختمانها و پنجرهها ) را با استفاده از نوعي شيشهسازي جبران ميکنند،يعني پنجرههاي رو به کانالها از مجموعهاي از شيشههاي تهاستکاني ساخته ميشوند، اين پنجرهها تلألو نوري که از آب کانال بازميتابد را مضاعف کرده و فضايي نوراني و در عين حال دلانگيز و شاعرانه در اتاقها ايجاد ميکند.

سيروس به آتشسوزي گسترده ونيز در سال 1514 ميلادي که بخشهاي مهمي از شهر ونيز نابود شد اشاره ميکند و ميگويد: شوراي شهر ونيز تصميم به بازسازي شهر گرفت. بحراني که به پيروزي بزرگي براي معماري کلاسيک تبديل شد. ونيز که طي قرنها بر اساس معماري گوتيک شکلگرفته اکنون فرصت اين را دارد که ققنوسوار از خاکستر برخيزد و اين بار الگوي کلاسيک را برميگزيند. معماري کلاسيک ونيز با آنچه در فلورانس و رم شکل ميگيرد متفاوت است و معمارهاي نابغه که مهمترينشان «پالاديو» است دست به ساخت بناهايي کلاسيک اما بسيار باشکوه زدند. بارزترين اينها «سن جورجيو» ماجوره است که با تناسبات عظيم غرور ونيز را در برابر رقباي فرهنگياش به رخ ميکشد.در ذيل به معرفي برخي جاذبههاي تاريخي و گردشگري شهر ونيز ميپردازيم:

کاخ سانتا سوفيا

کاخ سانتا سوفيا که با نام کاخ «کادورو»به معناي قصر طلايي نيز شناخته ميشود در راستاي کانال بزرگ ونيز واقعشده است. اين کاخ را به دليل معماري فوقالعاده زيبايش به نام سلطان معماري شهري نيز ميشناسند.

ديوارهاي داخلي اين کاخ پوشيده از ورقهاي طلا، نقوش لاجوردي و مرمرهاي قرمز و معماري آن به سبک گوتيک است. در حياط کاخ يک موزه هنري کوچک وجود دارد. جالب است بدانيد اين ساختمان براي ثروتمندان روي کانال گراند ساختهشده است. جذابيت اصلي معماري اين کاخ هنگام شب احساس ميشود؛ وقتي نور بر نماي بيروني اين کاخ ميتابد، عکس بنا در آب منعکس ميشود و شکلي قرينه از آن ميسازد.

از شاهکارهاي موجود در کاخ سانتا سوفيا، بايد به نقاشيهاي مشهور ويتور کارپاسيو، تينتورتو، پاريس بوردون، جورجينه و مجسمههاي زيباي ساختهشده توسط توليو لومباردو اشاره کرد.حياط اين کاخ نيز خيرهکننده است و با پنجرههاي مشبک به سبک معماري اسلامي ساختهشده و کف آن موزاييک است.

کليساي سن مارکو

سن مارکو، يکي از باشکوهترين کليساهاي جامع دنيا در يکي از رمانتيکترين شهرهاي دنيا است. خود ونيز به دليل ساختهشدن روي سطح آب بهاندازه کافي عجيب و دوستداشتني هست و اين کليساي جامع نيز با معماري فوقالعاده زيبايش در قلب شهر ساختهشده است.

اين کليسا را با نام سنت مارک نيز ميشناسند. معماري آن به سبک رومي و بيزانسي است. نقشه صليبي همچون يونانيها دارد و با پنج گنبد پوشانده شده است. حياط آن نيز مملو از کبوتر است.

کليساي جامع سن مارکو، در طول تاريخ شاهد تغييرات بسياري بوده است. به همين دليل، در حال حاضر معماري اين کليسا ترکيبي از معماريهاي گوتيک، مسلمانان شمال آفريقا و رنسانس است.

کليساي سن مارکو در ضلع شرقي ميدان سن مارکو واقعشده است. نماي ساختمان با موزاييکهاي رنگي گوتيک تزيينشده است. کاشيهاي سقف و ديوارهاي داخلي اين کليسا طلاکاري شدهاند و کف ساختمان نيز با سنگ مرمر با نقش و نگار حيوانات و اشکال هندسي پوشيده شده است. اين موزاييکها و کاشيها که به قرن 12 ميلادي تعلق دارند، بازگوکننده داستان عهد جديد و اعلامکننده پيام رستگاري در مسيحيت هستند. تعدادي از کاشيها نيز به قرن 13 ميلادي تعلق دارند و بازگوکننده داستانهاي عهد عتيق هستند. بهويژه داستانهاي خروج و پيدايش عهد عتيق را بازگو ميکنند.

پسزمينه سقف و ديوارها به رنگ طلايي رنگآميزي شدهاند که نماد الوهيت، قدرت و ثروت شهر است. نماي سردر ورودي کليسا با موزاييکهاي زردرنگ پوشيده شده است. در بالکن بالاي سردر نيز 4 اسب برنزي قرار دارد.

کليساي جامع سن مارکو، يکي از بهترين نمادهاي معماري بيزانسي در شهر ونيز است و در ميدان سن مارکو در بالاي کانال گراند واقعشده است.

برج ناقوس کليساي سنت مارک

برج ناقوس کليساي سنت مارک را ميتوان بهنوعي نماد ونيز نيز به شمار آورد. معماري اين ساختمان ساده اما زيباست و الهامبخش برخي از بهترين ساختمانها در سراسر اروپا و آمريکا در قرنهاي بعد از ساختهشدنش شده است.

برج ناقوس کليساي سنت مارک حدود 99 متر ارتفاع دارد. بالاي اين برج، مناره مخروطي شکل قرار دارد که بهعنوان فانوس دريايي حملونقل شهر ونيز استفاده ميشود. پيشينه اين مناره به قرن 12 ميلادي ميرسد. اين برج ابتدا برج ديده بان بوده و اوايل قرن 16 ميلادي مورد اصلاح و بازسازي قرار گرفت. بهطور مثال، قسمت بالاي برج ناقوس کليسا بهصورت مخروط نوک تيز ساخته و مس اندود شد و مجسمه فرشته جبرئيل بعدها به آن اضافه گرديد.

برج ناقوس از آجرهاي سنگي ساده که بسيار منظم و زيبا در کنار هم چيده شدهاند، ساختهشده است. مناره کليساي سنت مارک، تنها برج ناقوسي ونيز با 5 زنگ مجزا است. براي بالا رفتن از اين برج بايد از آسانسور استفاده کرد که به اتاق زير شيرواني ميرسد. در اين اتاق 5 ناقوس مختلف وجود دارد.