نشریه شماره   201   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

هدیـه معماران به آیندگان

گروه معماري دکوراسيون : پاسخ به اين سؤال که چه عواملي يک شهر خوب را ميسازند،شايد معماران را با چالشهاي زيادي روبهرو کند . به نظر بسياري از معماران شهري خوب و شاد است که مردم با زندگي در آن احساس رضايت داشته باشند .در گزارش «مردم شهري شاد ميخواهند» که در نشريه شماره 200 پيام ساختمان چاپ شد، ديدگاههاي مختلف را بيان کرديم. حال در اين گزارش معيارهاي يک شهر شاد از نظر معماران را بررسي خواهيم کرد .

اصول يک  شهر شاد را مردم تعيين ميکنند

سارا بحريني ،کارشناس ارشد معماري با بيان اين مطلب که مردم معماري و اصول ساخت يک شهر شاد را تعيين ميکنند، به پيام ساختمان گفت: متأسفانه  سالهاست که در طراحي و معماري شهر مردم را ناديده ميگيريم درحاليکه نبايد فراموش  کنيم هدف غايي از معماري احساس آرامش و زيبايي است زيرا اگر اينگونه نبود، انسان خود را  از خانههايي که در دل سنگها پديد آورده بود بيرون نميکشيد تا با زحمت تمام شروع به کشف قوانين و قواعد معماري و شهرسازي کند .وي افزود: بيشتر مردم احساس ميکنند اگر ساختماني استحکام کافي داشته باشد يک معماري به تمام معناست اما در حقيقت استحکام در کنار جنبههاي ديگر معماري اهميت دارد .وي تصريح کرد: ساختمان يا شهر در درجه اول بايد پاسخگوي تمام نيازهاي اجتماع باشد و در تمام دنيا معمارياي که کاربردي نباشد، منسوخ ميشود .

معماران مسئول خوب زندگي کردن مردم هستند

سلمان اسلامي ، کارشناس ارشد معماري با اشاره به اينکه معماران کساني هستند که ميتوانند خوب زندگي کردن را به مردم تقديم کنند،  به خبرنگار ما گفت: معمار ميتواند با ساخت خانههاي راحت براي سالمندان ،خانههاي شاد براي زوجهاي جوان و شهر شاد براي کودکان و جوانان گامهاي بزرگي در ساختن يک شهر شاد بردارد. وي ادامه داد: معماران مسئول خوب زندگي کردن مردم هستند و اگر در اين مورد سهلانگاري کنند تبديل به انبوهسازاني ميشوند که تنها به منافع شخصي خود ميانديشند .

 اسلامي در مورد مشخصات يک شهر شاد گفت: معماران ميدانند مردم هر  کشور فرهنگ، علايق و سليقههاي خاصي دارند و نميتوانند براي همه آنها يک نسخه معماري  بپيچند. متأسفانه بسياري از معماران ما نسخههاي از پيش تعيينشدهاي براي مردم ميپيچند اما سؤال اين است که روحيه مردم ايران چقدر با مردم ايتاليا هماهنگ و مشابه است  که معماران به خود جرات ميدهند از سبکهاي يوناني براي مردمي استفاده کنند که تا ساليان اخير شهرشان بوي گل و بلبل ميداد. اين کارشناس ادامه داد: تمام نمادهاي معماري از پنجره گرفته تا رنگ و ساختار در خانهها و شهرهاي، ايراني سرشار از لطافت ،زيبايي و آرامش و افتادگي است. حال اين نمادها را با نمادهاي يوناني که مملو از حس بزرگبيني و قدرت است مقايسه کنيد. آيا تشابهي بين اين دو روحيه ميبينيد؟

ما به آيندگان مشتي شيشه و کامپوزيت هديه ميکنيم

فاطمه مختاري، در مورد ويژگيهاي يک شهر شاد به پيام ساختمان گفت: طراحي فضاهاي تفريحي مناسب، شهرسازي مناسب سن و سال جامعه، همه و همه از وظايف معماران امروز است که به نظر ميرسد بسياري نسبت به آن بيتفاوت بوده يا به فراموشي سپردهشدهاند.وي افزود: البته زمانه اين ناديده گرفتن را فراموش  نميکند زيرا کودکان ما بزرگ ميشوند و کودک نيز حق دارد از فضاي زندگياش توقع داشته باشد که همگام با رشد او تغيير کند. او دنبال خانه و شهري است که بعد از ساعتهاي متوالي کار و کوشش در آن آرام بگيرد. 

مختاري با اشاره به اينکه شهرهاي ما مملو از نمادهاي پولپرستي شده است، به پيام ساختمان گفت: مسئولان ،معماران و تمام مردم بايد بهترينها را به آيندگان تقديم کنند حال ما به آيندگان خود، مشتي شيشه و کامپوزيت هديه ميکنيم .وي ادامه داد: در اين ميان تنها مقصران  وضعيت  شهرهاي کنوني ما معماراني هستند که گرفتار پولپرستي شده و  نميگذارند بسياري از دلسوزان معماري اين مرزوبوم به مقصدشان برسند تا شايد آنها بتوانند با معرفي آثار مرتبط با موضوع و حمايت نهادهاي مسئول ، شهرهايي شاد و زيبا براي آيندگان به يادگار بگذارند.

معماري خوب بايد با جامعه، محيط، فرهنگ و زمان سازگار باشد

دکتر محمدمهدي محمودي، استاد دانشگاه تهران در رابطه با معيارهاي معماري مناسب به خبرنگار پيام ساختمان گفت: معماري خوب آن است که با جامعه، محيط، فرهنگ و زمان سازگار باشد و بنايي که اين  مشخصه را با هر نوع کاربري داشته باشد ، معماري مناسبي است. وي تصريح کرد: منظور من از جامعه کساني است که کاربران مستقيم يا غيرمستقيم بنا هستند. کاربران مستقيم کساني هستند که از بنا استفاده ميکنند، يعني اگر مسکوني است در آن سکونت دارند، اگر اداري است در آن کار ميکنند يا ممکن است آموزشي باشد که در آن فضا آموزش ميبينند. کاربران غيرمستقيم نيز افراد جامعه هستند که ساختمان را ميبينند و فرم ساختمان بايد براي کاربران مستقيم و غيرمستقيم قابلقبول، زيبا و عملکرد آن مناسب باشد.

محمودي، با اشاره به اينکه دومين عامل براي داشتن يک شهر خوب محيط است، ادامه داد: بنايي که با محيط ، بستر ، اقليم ، جغرافيا و آبوهوا هماهنگ باشد معماري خوب و ماندگاري است. مثلاً در شمال تهران ساختمان روي شيب و در جنوب تهران روي زمين صاف ساخته ميشود. يا معماري همدان متناسب با مناطق سردسير و در بندرعباس بايد متناسب با هواي گرم و مرطوب باشد.

وي سومين عامل را فرهنگ ذکر کرد و گفت:  معماري خوب آن است که با فرهنگ يعني با هويت و مذهب و گذشته - که فرهنگ ما را شکل ميدهد- سازگار باشد و اگر بتوان در يک معماري تأثير آيين گذشتگان را ديد، معماري خوبي است. محمودي ادامه داد: چهارمين ويژگي که بايد در معماري در نظر گرفته شود، موضوع زمان است. به اعتقاد من معماري براي امروز ساخته ميشود و بايد با استفاده از تکنولوژي روز، مبحث صرفهجويي در مصرف انرژِي، اقتصاد، و سرعت ساخت در آن ديده شود و مطابق با محيطزيست بوده و چه در زمان بهرهبرداري و چه در زمان ساخت، آلودگي کمتري ايجاد کند.

وي تأکيد کرد: اگر هر يک از اين خصوصيات را برداريم دچار مشکل ميشويم. يعني اگر بنايي بسازيم که از نظر صرفهجويي در مصرف انرژِي و سرعت ساخت و تکنولوژي خوب باشد اما هويت و فرهنگ ايراني- اسلامي در آن رعايت نشود، ضعف دارد، بنابراين چهار مشخصه فوق حتماً بايد در معماري آن رعايت شود.

محمودي با بيان اينکه معماريهايي که در زمان اجرا اين 4 شاخصه را رعايت کردهاند در حال حاضر هم قابلقبول هستند،خاطرنشان کرد: مثلاً ساختمان «تئاتر شهر تهران» از نظر تکنولوژي زمان خودش قابلدرک بوده ، محيط و بستر آن در نظر گرفتهشده و ازنظر جامعه و نوع کاربري مستقيم که براي تئاتر در نظر گرفتهشده و کاربري غيرمستقيم آن که معماري منظر است و همچنين زيبايي، تناسبات و شاخص بودن، قابلقبول است. ازلحاظ فرهنگي نيز هويت معماري گذشته را دارد، پس معماري بسيار خوبي است که در زمان خودش حرف اول را ميزده و تابهحال نيز پايدار مانده است.