پیمانکار همان مجری ذی صلاح است

شمار نشریه : 201

گروه گزارش: همايش بررسي مسائل و چالشهاي تشخيص صلاحيت، مجريان ذيصلاح، بيمه و ماليات پيمانکاران انجمن استان تهران در نيروگاه برق آلستوم و به ميزباني انجمن صنفي کارفرمايي پيمانکاران و شرکتهاي ساختماني و تأسيساتي و تجهيزاتي استان تهران برگزار شد.

به گزارش پيام ساختمان در ابتداي اين همايش سيد حسن ميرنيام، دبير انجمن پيمانکاران استان تهران به حضار و مدعوين خوش آمد گفت. سپس مجري مراسم اولين سخنران را به پشت تريبون فراخواند.

سهميه بندي موجب نارضايتي شدهاست

رئيس انجمن انبوهسازان استان تهران به عنوان اولين سخنران مراسم، ضمن مروري بر تاريخچه ساخت وساز در کشور، گفت: از سال 1330 تا امروز نظام فني و اجرايي براي ساخت وساز بخش دولتي کشور جوابگو بوده ولي از زماني که نظام مهندسي کشور براي ساخت وساز بخش خصوصي ايجاد شد تا امروز آييننامه آن تهيه و تصويب نشدهاست.

حسن محتشم با بيان اينکه طرح موضوع نظارت توسط سازمان نظام مهندسي کار خوبي بود ولي در عمل سهميه بندي و ساير مسائل موجب نارضايتيهايي شدهاست، گفت: در اجراي ساختمانها، انجام نظارت تنها در 5 مرحله گزارش خلاصه ميشود که با اين وضع ساختمانها کيفي نميشوند.

وي با اشاره به اينکه تشکلهايي نظير انبوهسازان بعد از سال 80 تشکيل شدند و بحث مجريان ذيصلاح را مطرح کردند،گفت: در قانون نظام مهندسي تشکلهاي ديگر هم ديده شدهاند ولي آييننامهاي که بايد حق اينها را به رسميت بشناسد هنوز نهايي نشده، درنتيجه تشکلهايي مثل انبوهسازان و پيمانکاران و سنديکاي تشکلهاي ساختماني و ساير بخشهاي بخش خصوصي مغفول ماندهاند.

محتشم افزود: مجريان ذيصلاح هم، عليرغم اينکه آيين نامههايي براي آنها تدوين شده و سهميههاي مختلفي هم براي آنها در بخشهاي معماران تجربي، کاردانها و ساير بخشهاي حقيقي و حقوقي در نظر گرفته شده؛ ولي هنوز سازوکار کلي که اين نظام بتواند در آن چارچوب خودش را بيابد به دست نيامدهاست.

تنها راه تأسيس شرکتهاي EPC است

رئيس سنديکاي شرکتهاي ساختماني استان تهران گفت: شرط لازم براي اينکه کسي مجري باشد داشتن دانش و تجربه بسيار در امر سازندگي است که کاري تخصصي و دشوار است.

منوچهر ملکياني فرد افزود: مهندسي که اشتباه کند برخلاف اشتباه پزشکان، جان انسانهاي بسياري را به خطر مياندازد و منزلي که بايد محل امن زندگي مردم باشد را به محل مرگ آنها تبديل ميکند.

وي با اشاره به تجارب و مشاهدات خود از زلزله بم گفت: ساختمانهاي بم به اندازهاي که دانش حرفهاي در آنها به کاررفته بود در برابر زلزله پاسخ داده بودند و ساختماني که حتي بادبند ضعيف داشت، تخريب نشده بود.

مهندس ملکياني فرد افزود: جامعه مهندسي بايد به نقش خودش به درستي عمل کند چراکه گناه ما مهندسان چند برابر است.

وي تنها راه براي درست ساخت وساز کردن را تأسيس شرکتهايي به صورت EPC عنوان کرد که بخشهاي مهندسي، تدارکات و اجرا را به عهده بگيرند و کارشان را ضمانت و بيمه کنند تا مردم به مامن درست برسند، و ادامه داد: ما راه ديگري نداريم و در تمام دنيا همکار به همين شکل است و ما نميتوانيم همه چيز را از نو اختراع کنيم.

رئيس سنديکاي شرکتهاي ساختماني استان تهران در بخش ديگري از سخنانش با بيان اينکه فروش تراکم فروش آسايش مردم و خيانت به نسل حاضر و آيندهاست، گفت: به هيچ وجه قابل قبول نيست که کسي بگويد به خاطر تأمين اعتبار، دارم زيستگاه و محيط زيست مردم را نابود ميکنم. جامعه فني و مهندسي کشور بايد در اين خصوص مدعي باشد ولي همه ما سکوت ميکنيم.

انتخاب پيمانکار با اقل قيمت به نفع کشور نيست

رئيس سازمان نظام کارداني ضمن مروري بر خاطرات خود در زمينه فعاليتهاي پيمانکاري و ساختماني، از شيوه انتخاب پيمانکار انتقاد کرد و گفت: در دهههاي 60 تا 80 فراخوان و مناقصه داده ميشد و مسئولان از اينکه قيمتها زير برآورد است خوشحال ميشدند و در نهايت هم از بين قيمتهاي پايين، پايينترين قيمت انتخاب ميشد درصورتي که هميشه ارزان خريدن به نفع نيست و امروزه آثار زيان بار اين کارها مشخص شدهاست.

مهدي مؤذن افزود: الآن هم شايد نحوه انتخاب پيمانکاران همين شيوه باشد که به هيچ وجه به نفع کشور نيست. وي ادامه داد: پيمانکار با کمترين قيمت انتخاب ميشود و با دريافت تضمينات و وثايق و غيره، انرژي وي گرفته ميشود.

مؤذن در بخش ديگري از سخنانش ضمن انتقاد از توقف کار پيمانکار به علل مختلف گفت: هر تصميم مختصري بيش از يک ماه گردش کار دارد و در اين مدت کار پيمانکار متوقف ميشود، درحالي که سرمايه پيمانکاران هم محدود است و شيوه پرداختهاي محدود، پيمانکاران را متوقف ميکند.

وي از تأخير در تعديلهاي قيمتهاي پيمانکاران و شاخصهاي دور از واقعيت آن، که با نوسانات قيمتها و قيمتهاي واقعي بسيار فاصله دارد نيز انتقاد کرد و گفت: در بسياري از مواقع پيمانکار بايد از جيب خودشپرداخت کند.

آيين نامه رتبه بندي پيمانکاران اصلاح ميشود

رئيس انجمن پيمانکاران استان تهران گفت: براي اولين بار با همکاري استانداري تهران مقرر شد که رتبه بندي صلاحيت پيمانکاران ظرف مدت 15 روز تحويل پيمانکاران شود.

حميدرضا سيفي افزود: در بحث رتبه بندي پيمانکاران مشکل آيين نامه وجود دارد که طبق رايزنيهاي انجام شده با معاونت راهبردي رياست جمهوري قرار است ظرف سه ماه آينده آيين نامه رتبه بندي پيمانکاران اصلاح شود.

وي از راه اندازي بخش مشاوره در انجمن صنفي کارفرمايي پيمانکاران و شرکتهاي ساختماني و تأسيساتي و تجهيزاتي استان تهران خبر داد و گفت: حتي ثبت شرکتها و تغييرات در بخش مشاوره انجام ميشود و اگر نياز به استخدام پرسنل يا مهندس باشد، انجمن آن را انجام ميدهد که با فرآيند پايش و تأييد نهايي با کمترين هزينه ظرف 15 روز رتبه بندي انجام شود.

سيفي با اشاره به اينکه قرار است تا سال 95 رتبه بنديها در استان تهران تمديد شود، اظهار داشت: براي اينکه نظارت خوبي نيز انجام شود، شوراي عالي نظارت بر رتبه بندي را با مشارکت استانداري تشکيل دادهايم.

رتبه بندي و تأييد صلاحيت به پيمانکاران واگذار ميشود

معاون امور عمراني استانداري تهران نيز با اشاره به رسالت دولتها در خصوص واگذاري امور به بخش خصوصي گفت: در دولت يازدهم تا حدودي اين تفکر که بخش خصوصي رقيب دولت است، اصلاح شدهاست.

حسن کريمي با ابراز تأسف از جفايي که در سالهاي گذشته در حق بخش خصوصي شد و توان اين بخش به نحو مقتضي و درست مورداستفاده قرار نگرفت، گفت: دولت يازدهم و به ويژه استانداري تهران بنا دارد که فارغ از هرگونه شعاري، بخش خصوصي را تقويت و حمايت کند و تا آنجا که اختيارات اجازه ميدهد، برخي از امور را به بخش خصوصي واگذار و مشکلات گذشته پيمانکاران را جبران کند؛ هرچند که جبران کل خسارات وارد شده به پيمانکاران ممکن نيست.

معاون عمراني استانداري تهران با تأکيد بر اينکه واگذاري رتبه بندي و تأييد صلاحيت پيمانکاران بايد سالها پيش انجام ميشد، گفت: البته در سيستم فعلي نيز مقاومتهايي در اين مورد وجود داشت اما ما گام اول را در اين رابطه برداشتهايم و اين آمادگي را داريم تا بقيه امور را نيز واگذار کنيم.

مهندس کريمي در بخش ديگري از سخنانش با انتقاد از مهندسان به دليل عدم حضور در انتخابات سازمان نظام مهندسي ساختمان عنوان کرد: همين عدم حضور يا حضور کمرنگ مهندسان با تجربه در آن انتخابات موجب شده تا افرادي در سازمان نظام مهندسي عضو شوند که به دنبال نام و نان هستند و برخي از اين افراد نظام مهندسي را با دفتر ساختماني و بنگاه معاملاتي اشتباه گرفتهاند.

پيمانکار همان مجري ذيصلاح است

مديرکل دفتر سازمانهاي مهندسي و تشکلهاي حرفهاي وزارت راه و شهرسازي نيز از نهايي شدن تدوين شيوه نامه اجراي ساختمان طي دو سه ماه آينده خبر داد و گفت: از ابتداي سال 94 در تمامي زيربناهاي ساخت وساز در شهر تهران، افراد داراي صلاحيت به عنوان مجري فعاليت خواهند کرد.

منوچهر شيباني اصل مشکل ماهوي فعاليت پيمانکاران به عنوان مجري و سازنده را تشخيص و تعيين صلاحيت و ظرفيت اعلام کرد و افزود: تا آخر امسال همه مستندات و بخشنامهها را عوض و به جاي آن مجموعهاي لازم الاجرا به نام شيوه نامه اجراي ساختمان منتشر ميکنيم که در آن صلاحيت، ظرفيت، مسئوليتها، ترتيبات کار و با استفاده از تجربيات قبلي آمدهاست.

وي از پيمانکاران خواست با ارائه نظر و پيشنهاد، به رفع اشکالات و تکميل هر چه بهتر و سريعتر شيوه نامه مذکور کمک کنند.

وي با تأکيد بر اينکه موضوع استفاده از مجريان داراي صلاحيت در ساخت وسازها به جد تعقيب خواهد شد، گفت: اجراي اين امر تنها در شهر تهران کافي نيست و بايد بعدازآن در استان تهران و بعد هم در سراسر کشور انجام شود.

مديرکل دفتر سازمانهاي مهندسي و تشکلهاي حرفهاي وزارت راه و شهرسازي ضمن انتقاد از ترکيب «مجري ذيصلاح» خواستار استفاده از اصطلاح پيمانکار به جاي آن شد و افزود: در عرف هم کسي که ساختماني را اجرا ميکند پيمانکار است و نيازي نيست که ما کلمه مجري را به کار ببريم.

وي با اشاره به خط مشي اصلي وزارتخانه در بخش مهندسي ساختمان گفت: توسعه مهندسي، تأمين حقوق شهروندي و قانون گرايي خط مشي اصلي است.

منوچهر شيباني اصل افزود: در توسعه مهندسي هم توسعه کيفي و هم ارتقاي جايگاه مهندسي ساختمان مطرح است و در مورد حقوق شهروندي نيز مردم بايد در ساختمانهايي زندگي کنند که از سلامت ايمني، بهداشت و صرفه اقتصادي برخوردار باشد.

وي با تأکيد بر اينکه دانش مهندسي ساختمان در ايران جزو مهمترين سطوح دانش مهندسي است، تصريح کرد: در کشور ما دانش مهندسي از سطح مطلوبي برخوردار است و مهارت و توانمندي جامعه مهندسي ساختمان جزو مهارتهاي خوب دنيا است.

ايشان با اشاره به اينکه در کشور ما پتانسيل و ظرفيتهاي دوگانه علمي و حرفهاي آن، چندان که بايدوشايد به منصه ظهور نرسيدهاست، گفت: دليل اين موضوع فقدان تفکر سيستمي است و ما در جزيرههاي جداگانه و دور از همکار ميکنيم.

دکتر شيباني با انتقاد از انشعاب در بسياري از تشکلها اظهار داشت: اينها به مسائل اجتماعي، فرهنگي و به خصوص مديريت مهندسي برمي گردد و اگر از باب تفکر سيستمي به اين موضوع بپردازيم به جدا بودن نظامهاي ساخت وساز ميرسيم.

مديرکل دفتر سازمانهاي نظام مهندسي و تشکلهاي حرفهاي وزارت راه و شهرسازي، يکپارچهسازي نظام فني و اجرايي را يکي از اولويتهاي اين وزارتخانه دانست و اظهار داشت: يکپارچهسازي نظام فني و اجرايي به اين معني است که مباني اساسي و بنيادين مانند تشخيص صلاحيتها، مقررات و مسئوليتها يکسان شود. در واقع يکپارچهسازي به معناي واحد کردن و ادغام نظامهاي مختلف نيست.

شيباني اصل با اشاره به مطرح شدن دوگانگي تشخيص صلاحيتها در محافل مختلف گفت: در موارد ديگر هم اين نوع پراکندگي را داريم که تلاش ما بر يکپارچهسازي خواهد بود.

پيمانکاران تجربيات خود را به مهندسان جوان منتقل کنند

رئيس سازمان نظام مهندسي استان تهران گفت: جايگاه پيمانکاران رفيعتر از نظام مهندسي است و حاصل زحمات شما در سطح کشور قابل دفاع است ولي به شکل کلي عملکرد طيف مهندسان و آنچه به عنوان اثرات مهندسان در جامعه وجود دارد قابل دفاع نيست و جاي افتخار ندارد.

سعيد غفراني افزود: مهندسان نميتوانند بگويند در شکل گيري اين شهرهاي نافرجام در سراسر کشور بيتأثير و تقصير بودهاند، چرا که قطعا ما غفلت کردهايم و به وظايفمان به خوبي عمل نکردهايم، حال بايد تلاش کنيم تا جايگاه واقعيمان را به دست بياوريم.

وي با اشاره به دوگانه بودن چرخه ساخت وساز در کشور گفت: نظام پيمانکاري به علت ساختار خوبي که براي آن تعريف شده آثار و نتايج خوبي داشتهاست ولي پيمانکاران در انتقال تجربه خود به جوانان عضو نظام مهندسي که قشري فعال و پر انرژي هستند، کوتاهي کردهاند.

دکتر غفراني با بيان اينکه در هيچ امري نميتوان موفق شد مگر اينکه مخاطبان به باور برسند، افزود: به همين علت نظام مهندسي نتيجه مطلوب دست نياوردهاست چون مردم مهندسان عضو نظام مهندسي را مثل پيمانکاران قبول ندارند، و گرنه چرا بايد فرد سرمايهاش را به دست کسي بدهد که تکنسين مالي است ولي از 50 هزار مهندس داري پروانه اشتغال استفاده نکند؟ اين به خاطر عدم باور است.

وي با دعوت از پيمانکاران براي مشارکت در ساخت وساز شهري، گفت: بياييد دست به دست هم بدهيد و بگذاريد وجود شما در اين کارهاي ساختماني شهر تجلي پيدا کند و جوانان ما از شما کار کردن را ياد بگيرند.

غفراني افزود: ما حاضريم پرسنل را بفرستيم تا پيش شما بيايند و مدارک شما را بگيرند و کارهايتان را انجام دهند تا شما هم عضو نظام مهندسي شويد، چون اين قانون است و نميتوان خلاف قانون عمل کرد. شما کارهاي بزرگ کردهايد پس چرا بايد در برجسازي از سازندهاي استفاده کرد که تابه حال کار بزرگ نکرده و خودش هم واهمه دارد؟

رئيس سازمان نظام مهندسي استان تهران افزود: ما با تمام توان در خدمت شما هستيم و نبايد بگذاريم تجارب شما از دست برود.