تفاهم با سازمان ملی زمین و مسکن

شمار نشریه : 201

غلامرضا خراساني

پس از ماهها مخالفت براي افزايش وام مسکن مهر، به نظر ميرسد سرانجام افزايش اعتراضات مردمي متقاضيان مسکن مهر موجب تجديد نظر مسئولان شد و اين وام 25 ميليون توماني به 30 ميليون تومان افزايش پيدا کرد. اين افزايش وام اگر چه اميد بهره برداري هرچه سريعتر از واحدهاي مسکن مهر و پايان روزهاي انتظار را در پي داشتهاست اما تنها نگاهي گذارا به وضعيت مسکن مهر در شهرهاي جديد اطراف تهران به سرعت اين مفهوم را به ذهن متبادر ميکند که تا اتمام 100درصدي اين طرح زمان زيادي باقي ماندهاست. يکي از پيشنهادهاي انبوهسازان و سازندگان طرح مسکن مهر جهت تسريع در اتمام واحدهاي باقي مانده، واگذاري زمينهاي تجاري اين شهرهاست. در اين خصوص با حسن محتشم، رئيس انجمن انبوهسازان استان تهران گفتگو کرديم و نظر وي را در خصوص اين پيشنهاد و همچنين افزايش وام مسکن مهر جويا شديم، به ويژه اينكه مطلع شديم اين انجمن به تازگي تفاهمنامهاي را جهت ساخت برخي پروژهها با وزارت راه و شهرسازي منعقد کردهاست.

پيام ساختمان: موضوع و محور تفاهمنامه شما چيست و با کدام بخش از وزارت راه و شهرسازي منعقدشدهاست؟

ما تفاهمنامهاي با سازمان ملي زمين و مسکن تنظيم کردهايم که بر اساس آن، پروژههاي نيمه تمامي که سازمان ملي زمين و مسکن به دلايل مختلف از پيمانکاران و تعاونيها و ساير سازندگان پس گرفته، توسط انبوهسازان عضو انجمن تهران به طور مشارکتي يا با توافقات ديگر تکميل ميشوند. اين امر هم حرکتي اجرايي براي انجمن انبوهسازان استان و درعين حال روالي براي تکميل پروژههاي نيمه تمام و راکد سازمان ملي زمين و مسکن است.

پيام ساختمان: آيا منظور همان پروژههاي نيمه تمام دولتي است که قرار است به بخش خصوصي واگذار شوند؟

اين پروژهها دولتي نيستند، چون پروژههاي دولتي عموما عمراني و بسيار وسيع هستند که به پيمانکاران داده ميشوند تا با بودجه عمراني آنها را بسازند. اينها پروژههايي است که دولت به دلايلي تعريف کرده در جهت افزايش ساخت وساز و رونق بازار مسکن و ساختمان؛ مثلا زميني را به يک شرکت تعاوني داده تا واحدهاي مسکوني بسازد و بعدا پول زمين را به سازمان برگرداند. ولي چون آن تعاوني نتوانسته به تعهدش عمل کند سازمان زمينش را پس گرفته و کارکرد سازنده را محاسبه و با او تسويه حساب کردهاست. اما اين پروژهها الآن نيمه تمام هستند، يعني از حدود فونداسيون و 5درصد پيشرفت تا مراحل 60 و 70درصد پيشرفت و بالاتر، بسته به نوع پروژه و زمان خلع يد سازنده. سازمان ملي زمين و مسکن هم بيشتر بابت اين پروژهها ادعاي زمينش را دارد و در زمينه ساخت خيلي دخالت ندارد. بخشي از اين پروژهها، ساختههاي نيمه تمام مسکن مهر است و برخي ديگر مسکن اجارهاي و ساير پروژههايي که به نحوي سازمان ملي زمين و مسکن، زميني را در اختيار سازندهاي قرار داده و آن سازنده نتوانسته به تعهدش عمل کند. اگرچه قراردادهاي قبلي لغو شده ولي پروژهها به هرحال بايد تمام شوند.

پيام ساختمان: نحوه تفاهم شما با سازمان ملي زمين و مسکن براي ساخت چگونهاست؟

تفاهم ما کلي است و هنوز اجرايي نشده و شايد لازم باشد آييننامه اجرايي براي آن تنظيم شود. کليات آن به اين شکل است که پروژهها را به ما معرفي ميکنند ما آنها را به اعضاي انجمن ارائه ميکنيم تا بررسي کنند. بعد بر اساس قيمت گذاري انجام شده و ساير فاکتورها، اگر براي آنها توجيه اقتصادي وجود داشته باشد با سازمان ملي زمين و مسکن، مشارکت ميکنيم و يا بعضا به شکل پيمانکاري آنها را انجام ميدهيم يا ميتوان کار را به شکل پيمان مديريت انجام داد. يعني انواع تفاهم ممکن است و منحصر به بحث مشارکت نيست. خريد هم يک گزينهاست و اگر انبوهساز بخواهد و سازمان ملي زمين و مسکن راضي باشد ميتوان پروژهاي را خريد ولي اين تنها راهکار نيست و امکان مشارکت، خريد، تهاتر، پيمانکاري و بستگي به پروژه و توافق دو طرف وجود دارد. اصل اين است که اين پروژههاي نيمه تمام بايد روي اين زمينها به اتمام برسند و نوع آن با توجه به سياستهاي سازمان زمين و مسکن و توافقي که با انبوهساز ميکنند، تعيين ميشود.

پيام ساختمان: پيشنهاد خريد قسمت تجاري شهرهاي جديد به کجا رسيد و اصلا چرا شما چنين پيشنهادي را مطرح کرديد؟

افزايش قيمت مسکن مهر به ويژه در پروژههايي مثل پرديس اجتناب ناپذير است چون امکان ساخت يا تکميل برجي 14 طبقه که بخواهد از استانداردهاي لازم برخوردار باشد با متري 300 يا 400 هزار تومان وجود ندارد و طبيعتا بايد افزايش قيمتهاي موجود در کار ديده شود. الآن انبوهسازان ميگويند ما سود نميخواهيم، شما پول بدهيد که ما بتوانيم اين پروژهها را تمام کنيم؛ چون نميتوانند از جيبشان هزينه کنند. براي اين منظور ميگويند افزايش قيمتها را بر اساس نرخ روز و تورم محاسبه و پرداخت کنيد. دولت هم بايد براي اين افزايش قيمت يک راهکار پيدا کند. ما سال قبل پيشنهادي به مديران عامل شهرهاي جديد داديم که بياييد تهاتر کنيم، به اين صورت که زمينهاي تجاري را با قيمت مناسب که سودي براي آنها متصور باشيم به انبوهسازان بدهيد تا از آن سود بتوانند پروژههاي مسکن مهر را تکميل کنند. اما آنها اعتقاد دارند بايد زمينهاي تجاري در شهرهاي جديد را به قيمت روز بفروشند و خرج تأسيسات روبنايي و زيربنايي همان مجموعه کنند. بعد ما پيشنهاد داديم از اراضي ديگري که خارج از زمينهاي مسکن مهر هستند با قيمت کارشناسي به ما بدهند. راهکار پيشنهادي ديگر ما اين بود که چون در بعضي از پروژههاي مسکن مهر، متقاضيان به تعداد کل واحدهاي ساخته شده يا در حال ساخت ثبت نام نکردهاند، آن واحدهاي بدون مالک را به قيمت مسکن مهر به انبوهسازان بدهند و انبوهساز معادل قيمت اضافهاي که آن واحد را ميفروشد در آن پروژه هزينه کند.

اگر دولت اين قبيل راهها را نپسندد و اعمال نکند بايد پول افزايش قيمت مسکن مهر را از متقاضي بگيرد و متقاضيان هم که با اين شرايط اقتصادي، مشکل مالي دارند و اعتراض ميکنند. دولت و مديران عامل شهرهاي جديد بايد تدبيري کنند تا جوابگوي متقاضيان باشند. در اين ميان انبوهساز مسئول و متولي گران شدن مسکن مهر نيست.

پيام ساختمان: نظرتان درباره افزايش وام مسکن مهر به 30 ميليون تومان چيست؟

در ابتدا تسهيلات مسکن مهر 50 هزار ميليارد تومان پيش بيني شده بود که البته بعد از تغيير دولت، افزايش سقف وام براي جلوگيري از تورم متوقف شد. ولي افزايش قيمتها باعث شد که انبوهسازان نتوانند با قراردادهاي قبل ادامه بدهند و در نتيجه به سرعت کار کند شد. مسئولان ابتدا ميخواستند تفاوت قيمتها را از متقاضيان بگيرند که چون مبالغ سنگيني بود، ممکن نشد. در اين خصوص کارشناسان وزارت راه و شهرسازي مذاکرات مفصلي داشتند و حتي ما هم به نوعي اينگونه مذاکرات را داشتيم تا سرانجام بعد از يک سال و نيم، بانک مرکزي متقاعد شد سقف وام را افزايش دهد. يعني افزايش مبلغ تسهيلات که حدود 47 هزار و نيم ميليارد تومان بود و پرداخته بودند را به 50 هزار ميليارد تومان مصوب کردند. درنتيجه قرار است که دوباره مبلغ دو و نيم ميليارد تومان به طرح مسکن مهر تزريق کنند، يعني به ازاي هر واحد 5 ميليون تومان. اين مبالغ به کار سرعت ميدهد و تأثيرگذاري بالايي در تکميل پروژهها دارد و به نظرم کار خوبي بود.