نشریه شماره   200   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

سهم میــــراث از بودجـه 94

پس از ارائه لايحه بودجه سال 1394 کل کشور، مرکز پژوهشهاي مجلس به بررسي بخش ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري پرداخته و در اين خصوص آماري را  منتشر کرده  است .در لايحه بودجه سال 1394 مجموع اعتبارات سازمان 483 ميليارد و 78 ميليون و 500هزار تومان در نظر گرفتهشده که نسبت به قانون بودجه سال 1393 معاد 72/28 درصد رشد داشته است. مجموع اعتبارات تملک سرمايهاي سازمان در اين سال برابر با 330 ميليارد و 242ميليون و 500هزار تومان  است که نسبت به قانون بودجه سال 93 معادل 81/33 درصد و مجموع اعتبارات هزينهاي 144ميليارد و 836 ميليون تومان است که نسبت به قانون بودجه سال گذشته 33/16 درصد رشد نشان ميدهد. مجموع اعتبارات اختصاصي 80ميليارد تومان  است که نسبت به قانون بودجه سال 93 تقريباً 100 درصد رشد داشته است. ازنظر توزيع اعتبارات ميان بخشهاي مختلف سازمان، پس از سازمان به ترتيب پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري و شرکت توسعه ايرانگردي و جهانگردي بيشترين سهم را به خود اختصاص دادهاند.لايحه بودجه در زيرشاخه سازمان ميراث فرهنگي صنايعدستي و گردشگري در سال 94 نسبت به 93 حدود 30/12 درصد رشد داشته است . در همين لايحه  اعتبارات پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري38/50 و مرکز مطالعاتي منطقهاي حفظ ميراث فرهنگي ناملموس در آسياي ميانه و غربي نيز حدود 6 درصد رشد داشته است .

عمدهترين محل درآمدي سازمان (70ميليارد تومان )، درآمد حاصل از ورودي موزهها و محوطههاي تاريخي است. در حوزه صنايعدستي، هر سه برنامه «توليد»، «ترويج» و «حمايت» از صنايعدستي نسبت به قانون بودجه سال 93 از افزايش اعتبار برخوردار شدهاند. در اين ميان برنامه ترويج صنايعدستي با اختصاص 8ميلياردو 850ميليون تومان  و رشد 15/36 درصدي بيشترين اعتبار و درصد رشد را داراست.در حوزه ميراث فرهنگي، انتقال اعتبارات دو برنامه «اکتشاف باستانشناسي و تاريخي» و نيز «تأمين، حفاظت و مرمت ميراث غيرمنقول با ارزش فرهنگي و تاريخي» از ذيل سازمان به ذيل پژوهشگاه را ميتوان اقدامي مثبت قلمداد کرد. در حوزه گردشگري، تمامي برنامهها رشدي مثبت داشتهاند. در اين ميان بيشترين رشد متعلق به برنامه توسعه زيرساختهاي مورد نياز گردشگري(24/34 درصد) و کمترين رشد در رابطه با «برنامه جذب گردشگران ورودي به کشور» بوده است.

بهطور خلاصه، تبيين برنامهها در قالب فعاليتهاي جزئيتر، حمايت از بخش خصوصي(بند «ب» ماده (194) قانون برنامه)، تشکيل موزههاي تخصصي (بند «ب» ماده (11) قانون برنامه پنجم توسعه بر راهاندازي موزههاي تخصصي توسط مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي و نيز ماده (23) قانون الحاق موادي به قانون تنظيم بخشي از مقررات دولت بر تشکيل موزههاي پژوهشي و تخصصي) را از مهمترين ويژگيهاي مثبت و کمتوجهي به برخي الزامات برنامه پنجم نظير بيمه آثار تاريخي و فرهنگي، تدبير ننمودن براي توسعه گردشگري زيارتي، همپوشاني فعاليتهاي ذيل برنامههاي متفاوت و عدم تبيين نقش ديگر دستگاهها در برنامههاي مهمي چون توسعه زيرساختهاي گردشگري را از مهمترين نقاط ضعف لايحه بودجه 94 ميتوان نام برد.

  ساماندهي کلي بودجه گردشگري

جزئي نگاري در بودجهريزي مهمترين حسن است اما آيا نظارتهاي دقيق و جامعي نيز بر مصارف هزينهها انجام خواهد گرفت؟ اين سؤالي است که در چند سال اخير پاسخ مثبتي نداشته است . اگرچه در بيشتر کشورهاي جهان سازمان ميراث فرهنگي خود ميتواند بهعنوان منبع درآمدهاي ارزي محسوب شود اما اين مورد در ايران مغفول مانده است . به نظر کارشناسان در صورت تخصيص اين اعتبارات ميتوان اميدي به آينده درآمدهاي ارزي اين سازمان داشته باشيم؛ سازماني طويل و عريض که ميتواند جايگزين نفت و درآمدهاي آن باشد . مهمترين پيشنهاد اين گزارش ساماندهي کلي بودجه گردشگري متناسب با وظايف دستگاههاي مختلف است تا دستگاههايي که در اين حوزه تکاليف مشخصي دارند، نتوانند به دليل عدم تخصيص اعتبار از انجام وظايف سر باز زنند و مجلس نيز بتواند نقش نظارتي خود را ايفا کند.