نشریه شماره   159   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ساخت ساعت موزائیکی


گروه معماری و دکوراسیون: معرق با موزاییک؛ بهترین عنوانی است که می‌شود به هنر موزاییک‌کاری داد. این روزها اولین تصویری که این واژه در ذهن ایجاد می‌کند، نقش و نگاری است که روی دیوار اتوبان‌های شهر به چشم‌تان خورده است، اما این هنر ظریف که اتفاقاً نزدیکی دیرینه‌ای با پیشینه هنری ما ایرانی‌ها دارد ،می‌تواند به خانه‌های شما هم راه پیدا کند و روی دیوارتان بنشیند! نگران چطور و چگونه‌اش هم نباشید. خانم «لاله اسکندری» با شماست تا همه چیز را قدم به قدم برایتان آموزش بدهد.

روش کار ما در این پروژه روش نصب غیر مستقیم است. در این روش موزاییک‌ها را روی سطح دیگری قرار می‌دهیم و بعد آن را روی سطح اصلی نصب می‌کنیم. یادتان باشد وقتی که قرار است روی یک سطح صاف کار کنیم، این روش بهتر از هر روش دیگری جواب می‌دهد.

 

تکه‌های کاشی

شما به تعداد قابل توجهی کاشی نیاز دارید. رنگ‌های پیشنهادی من تونالیته‌ای از رنگ آبی است؛ از آبی تیره گرفته تا روشن آسمانی، سفید، زرد و بالاخره سبز روشن. در مورد جنس کاشی‌ها هم باید بروید سراغ کاشی‌های لعابی ظریف، این مدل کاشی‌ها معمولاً برای شروع و البته انجام یک کار تزئینی بهترین انتخاب هستند.

معمولاً موزاییک‌هایی که می‌خرید (خیابان سپه بورس خرید انواع و اقسام سرامیک‌هاست) روی ورقه‌هایی از جنس فایبرگلاس یا کاغذ الگو چسبانده شده‌اند. ابعاد موزاییک‌های مربع شکل، 2 سانتی‌متر است. برای جدا کردن این موزاییک‌ها از ورقه‌ها باید آن‌ها را در آب تمیز و ولرم درست و حسابی خیس کنید، وقتی چسب موزاییک‌ها در آب حل شد، به راحتی می‌توانید آنها را جدا کنید.

 

این نقشه را کپی کنید

شما تازه‌کار هستید، بنابراین برای اینکه کار برایتان راحت‌تر شود، من نقشه طرحی که قرار است، نقش صفحه ساعت شما را بازی کند، برایتان ضمیمه کرده‌ام بنابراین کافی است این نقشه را در ابعاد بزرگ‌تر (یک مربع 20 در 20) کپی کنید بعد همان را درست مثل یک الگو روی کاغذ قهوه‌ای بیندازید. حالا کافی است خطوط الگو را روی کاغذ قهوه‌ای (کاغذ الگو) تکرار کنید!

و اما تدارکات اضافه!

رنگ اکرولیک: آبی رویال (همان رنگ اشرافی) و نقره‌ای

کاغذ قهوه‌ای، همان کاغذ الگوی خودمان!

یک موتور ساعت جمع و جور

دوغاب یا ملات: ملات را می‌توانید به صورت پودر آماده از بازار تهیه کنید (خریدن آن از ساختنش که ترکیبی از 3 واحد سیمان الک شده و نرم+ یک واحد پودر سنگ الک شده و نرم است، به مراتب راحت‌تر و به صرفه‌تر است) اما یادتان باشد سراغ پودرهای رنگی نروید!

چکش مخصوص

یک قاشق و چنگال فلزی کوچک

دستگاه دریل

چسب چوب با چسبندگی کافی البته در شرایطی که آن را با یک لیوان آب رقیق کردید اسفنج

چرخ برش شیشه‌ای/ قندشکن گاز انبری.

صفحه چوبی کوچک

و بالاخره یک قاب چوبی 20 × 20

مرحله اول

در اولین قدم باید بروید سراغ قاب چوبی و مرکز آن را پیدا کنید و درست همان نقطه را با استفاده از دریل سوراخ کنید.

مرحله دوم

حالا شروع کنید به تکه کردن موزاییک‌ها. باید با استفاده از چرخ برش، روی هر موزاییک سایزی که لازم دارید را ایجاد کنید. بعد با استفاده از قندشکن گاز انبری آنها را تکه کنید. البته در این طرح سایز استاندارد موزاییک‌های کوچک به عنوان پایه کارتان مناسب است و فقط کافی است طبق نقشه پیش بروید و تعدادی از آنها را از وسط دونیم کنید تا به مستطیل‌های باریک‌تر برسید، اما در مورد موزاییک‌های سبز و سفید و زرد، کار کمی متفاوت‌تر می‌شود، با استفاده از چرخ برش قطر موزاییک‌ها را مشخص کنید و با قندشکن گاز انبری آنها را از روی قطر بشکنید. نگران شکستن موزاییک‌ها هم نباشید چون چرخ برش درست مثل الماس شیشه‌بری عمل می‌کند. این چرخ با ایجاد شیاری عمیق روی کاشی‌ها، آنها را برای شکستن آماده می‌کند.

مرحله سوم

حالا باید طبق نقشه پیش بروید؛ یعنی تکه‌های موزاییک را با استفاده از چسب چوب رقیق شده با آب (به نسبت یک به 3) روی کاغذ الگو بچسبانید. یادتان باشد مربع کوچک مرکز کار باید خالی بماند. به 4 موزاییک مثلثی زردرنگی که در چهار گوشه ساعت قرار می‌گیرد، هم دقت کنید!

مرحله چهارم

حالا 2 تا 3 ساعت، کاغذ الگو و موزاییک‌ها را به حال خودشان بگذارید. باید منتظر بمانید تا کاشی‌ها به کاغذ قهوه‌ای بچسبند.

مرحله پنجم

در این مرحله دوباره باید بروید سراغ قاب چوبی و چسب چوب رقیق شده و چسبناکی که ساخته بودید، را همان طور که در تصویر می‌بینید روی سطح چوبی پخش کنید. بهترین ابزار برای پخش کردن چسب روی سطح چوبی یک کاردک شیاردار است.

مرحله ششم

حالا کاغذ قهوه‌ای که موزاییک‌ها را روی آن چسبانده بودید روی سطح چوبی بگذارید طوری که کاغذ قهوه‌ای روی کار باشد.

مرحله هفتم

به شما گفته بودم یک تخته چوبی کوچک هم لازم دارید، آن تخته کوچک اینجا به کارتان می‌آید. آن را روی صفحه قهوه‌ای بگذارید و با چکش مخصوصی که در نظر گرفته بودید، روی آن ضربه بزنید. یادتان باشد هیچ‌کدام از تکه‌های موزاییک نباید از این ضربه‌های حساب شده بی‌نصیب بمانند!

مرحله هشتم

حالا باید دست‌کم 24 ساعت منتظر بمانید تا موزاییک‌ها درست و حسابی به قاب چوبی بچسبند.

دوغاب برای پر کردن فواصل بین موزاییک‌ها به کار می‌رود و علاوه بر اینکه کار را زیباتر می‌کند به آن استحکام بیشتر و خاصیت ضد آب هم می‌دهد. اصلاً استفاده از دوغاب به هنر موزاییک‌کاری اعتبار می‌دهد.

دوغاب‌ها هم به صورت آماده در بازار وجود دارند و هم به صورت پودرهایی در رنگ‌های مختلف که باید آماده شوند. پیشنهاد من این است که سراغ پودرهای بی‌رنگ بروید تا دوغاب را مناسب با رنگ کار به هر رنگی که می‌خواهید، بسازید.

مرحله نهم

بعد از 24 ساعت با اسفنج نم‌دار موزاییک‌ها و تمام سطح کاغذ الگو را حسابی مرطوب کنید.

مرحله دهم

حالا با حوصله و به آرامی شروع کنید به جدا کردن کاغذ الگو. اگر کاغذ به راحتی جدا نشد، شک نکنید که باید آن را بیشتر مرطوب کنید.

مرحله یازدهم

باقیمانده چسب‌های احتمالی را از روی موزاییک‌ها با آرامش و حوصله پاک کنید.

مرحله دوازدهم

حالا باید رنگ آبی رویال را با پودر دوغاب بی‌رنگی که انتخاب کرده بودید ترکیب کنید تا به رنگ دلخواهتان برسید. بعد کمی آب به آن اضافه کنید تا به غلظت لازم برسد. غلظت لازم یعنی با نگاه کردن به دوغاب یاد سس مایونز بیفتید!

مرحله سیزدهم

حالا نوبت به مرحله بندکشی است. دوغاب را روی صفحه بریزید و با استفاده از کاردکی که در نظر گرفته بودید آن را کاملاً روی سطح ساعت پخش کنید. یک بار از راست به چپ و دوباره از چپ به راست. می‌توانید از اسفنج هم کمک بگیرید تا خیالتان راحت باشد. ملات به همه درزهای ساعت راه پیدا کرده است، به خصوص مرکز کار که به دلیل قرار گرفتن عقربه‌های ساعت خالی مانده است.

مرحله چهاردهم

15 تا 20 دقیقه ملات و صفحه ساعت را به حال خودش بگذارید تا کاملاً خشک شود. حالا با استفاده از یک پارچه تمیز روی ساعت را تمیز کنید تا برق بیفتد!

مرحله پانزدهم

حالا بروید سراغ عقربه‌های ساعت یا همان قاشق و چنگال کوچکی که من به شما پیشنهاد داده بودم. با رنگ نقره‌ای رنگشان کنید و بعد موتور را پشت صفحه و قاشق و چنگال را روی کار سوار کنید.

و آخرین مرحله

حالا نوبت به صفحه پشتی ساعت می‌رسد آن را هم آبی کنید تا ساعت‌تان به قدر کافی تمیز و مرتب باشد!