هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   200   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ایمن سازی در گودبرداری

ساختماني دوباره فرو ريخت و کارگري زير آوار مدفون شد! اينها قصه تکراري ريزشهاي پي در پي ساختمان هايي است که بر اثر گودبرداري غيراصولي ادامه دارد. در هفتههاي اخير باز هم خبرهاي متعددي از ريزش ساختمان در تهران در پي گودبرداري غيراصولي شنيديم که باعث آسيب به شهروندان شده است. معمولا هم عدم رعايت اصول ايمني و نبود سازه نگهبان، مهاربند و متأسفانه حضور نداشتن مهندس ناظر عوامل دست اندرکار آن هستند، اما براي جلوگيري از تکرار اين نوع حوادث يادآوري برخي نکات در فرايندگودبرداري ضروري به نظر مي رسد:

عمليات خاکي

منظور اجراي خاکبرداري، خاکريزي، تسطيح زمين، گودبرداري، پيکني، حفر شيارها، کانالها، مجاري آب و فاضلاب و حفر چاههاي آب و فاضلاب، با وسايل دستي يا مکانيکي است.

1. قبل از دست زدن به هرگونه عمليات خاکي، بايد زمين موردنظر، از نظر استحکام و جنس خاک و پايداري ابنيه هاي مجاور مورد بررسي دقيق قرار گيرد.

2. جهت تشخيص جنس خاک، بايد چاههاي گمانه که لايههاي موجود خاک را نشان ميدهد به تعداد کافي و عمق مشخص زده شود.

3. موقعيت تأسيسات زيرزميني از قبيل فاضلاب، قنوات قديمي، لوله کشي آب و گاز، کابلهاي برق، تلفن و آنچه که در حين عمليات موجب خطر و حادثه  و يا دچار خسارت ميشوند مورد بررسي دقيق قرار گيرد.

حفر طبقات زيرزمين و پيکني

اگر در عمليات گودبرداري و خاکبرداري، با عمق بيشتر از 120 سانتيمتر، احتمال خطر براي پايداري جدارههاي گود، ديوارها و ساختمانهاي مجاور و يا مهارها وجود داشته باشد،روشهاي نصب شمع، سپر، مهارهاي مناسب يا سازه نگهبان توصيه ميشود.

عمليات گودبرداري در مجاورت بزرگراهها، خطوط راهآهن، يا مراکز و تأسيسات داراي ارتعاش حتماً بايد اقدامات جلوگيري از لغزش يا ريزش ديوارها صورت گيرد. مواد حاصل از گودبرداري از لبه گود نبايد کمتر از يک متر باشد. عرض معابر و راههاي شيبدار (رمپ) جهت گودبرداري حداقل بايد 4 متر باشد و حتماً يک نفر نگهبان مسئوليت نظارت به ورود و خروج ماشينآلات را به عهده گيرد.

همچنين براي حفاري چاهها و مجاري آب و فاضلاب، تمامي موارد بالا جهت ايمني کار بايد انجام و حتماً افراد بايد به وسايل ايمني فردي مجهز شوند. بر اثر گودبرداري در خاک وضعيت تنش در آن تغيير ميکند، بنابراين تغيير مکان جانبي ديوارهاي گود يا ناپايداري ديوارها، نشت زمين در نواحي مجاور گودتر از سطح آب زيرزميني و تغيير آن، ميتواند تعيين کننده باشد. گفتني است، نظارت بر گودبرداري هم مانند ساير عمليات ساختماني بايد توسط مهندس ناظر انجام شود.

*بهروز کاويانيپور