هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   200   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اندازه مطلوب صـــدا در ساختمان

دسي بل واحد اندازه گيري شدت صوت است. شدت صوت دو يا چند منبع از طريق حاصل جمع آن افزايش مييابد. شدت صوت در شهرهاي بزرگ حدود 65 تا 75 دسي بل ميباشد، حال آنکه اين مقدار بايد براي مراکزي (بيمارستانها، مدارس و...) که نياز به آرامش بيشتري دارند، حداکثر 38 دسي بل است.

STC يا ميزان انتقال صدا، عددي است که به منظور تخمين ميزان کاهش انتقال صوت توسط هر يک از مصالح ساختماني، به کار ميرود و برحسب دسي بل بيان ميشود. هرچه اين عدد براي يک ماده بيشتر باشد بيانگر آن است که ماده موردنظر ميزان کمتري از صدا را به داخل ساختمان انتقال ميدهد. درمجموع ميتوان گفت که شيشههاي دوجداره (با شيشههاي 4 و 6 ميلي متري) حداقل 50درصد ميزان شدت صوت را کاهش ميدهد.

اتاق انتظار 40 دسي بل

برآورد کارشناسان در پيش نويس آيين نامه صدا بندي در ساختمانها که توسط مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن انجام شده، نشان ميدهد که حد مطلوب صدا در ساختمانهاي مسکوني و در اتاق خواب 30 دسي بل، در اتاق نشيمن40 دسي بل و در آشپزخانه 45 دسي بل است.

همچنين در اتاق بيماران در بيمارستانها حد مطلوب صدا 30 دسي بل، در اتاق عمل 35 دسي بل، در اتاق انتظار 40 دسي بل و در بانکها و فروشگاهها 45 دسي بل برآورد شدهاست و حداکثر صدا نبايد 5 دسي بل بيش از اين مقدار باشد. در غير اين صورت صداهاي گوشخراش مانند صداي موتورسيکلت 125، مغز انسان را آزار ميدهد.

بنابراين صدا بندي و استفاده از عايقها و جداگرهاي مناسب در ساختمانها الزامي است، تا از ورود صداهاي مزاحم بالاي 50 دسي بل به ساختمانها جلوگيري شود. درنتيجه ضروري است که جداگرها و عايق کاري با حداقل صدا بندي 50 دسي بل در محل سکونت و با حداقل صدا بندي 60 دسي بل در بيمارستانها و حداقل صدا بندي 40 دسي بل در کلاسهاي درس موردتوجه قرار گيرد.

اگرچه امروزه از ديوارهاي بتني و سيماني و گچي بيش از ديوارهاي آجري استفاده ميشود و تا حدودي صدا بندي اجزاي ساختمان بيشتر شده و پنجرهها و شيشههاي دوجداره از ورود صداهاي مزاحم و با دسي بل بالا تا حدودي جلوگيري ميکند؛ اما در شرايطي که توليد موتورسيکلتهايي با صداي بالاي 70، 80 و 90 دسي بل در کشور افزايش يافتهاست تنها ميتوان با ديوار سيماني و بتني از ورود صداهاي مزاحم و آلودگيهاي مختلف صوتي جلوگيري کرد.

بنابراين براي آنکه حد مطلوب صدا را در مناطق مسکوني و کلاسهاي درس و بيمارستانها داشته باشيم استفاده از عايقهاي رطوبتي و حرارتي و صوتي بيش از گذشته ضروري به نظر ميرسد. کارشناسان با اشاره به آثار مخرب صداهاي نامناسب حاصل از زندگي ماشيني بر سلامت جسم و روان و بروز بيماريهاي عصبي و حتي ناشنوايي، معتقدند که در طراحي ساختمانهاي جديد بايد شاخصهاي تعيين شده صدا بندي از سوي مراجع رسمي موردتوجه قرار گيرد.

امروزه آيين نامه و مقررات صدابندي درکشورهاي سوئد، سوئيس، کانادا، آمريکا و انگليس در دستور کار قرارگرفتهاست. در کشور ما و بخصوص در تهران نيز بااين همه تراکم جمعيت و ترافيک بايد مقررات صدا بندي و استفاده از عايقها، ديوار، سقف و پنجرههاي مناسب طبق استانداردها و تجربه کشورهاي پيشرفته اجباري شود و از معماران، کارفرمايان و سازندگان ساختمانها بخواهيم تا براي ايجاد محيط زندگي با آرامش نسبي ساختمانهاي عايق کاري شده و با صدا بندي مناسب عرضه کنند. در اين مسير دولت، وزارت راه و شهرسازي، اتحاديههاي مرتبط با ساخت مسکن و ساختمانهاي اداري، وزارت صنايع و معادن و.... بايد مقررات صدا بندي و استفاده از عايقها را توصيه و اجباري کنند.

اما از هر عاملي موثرتر، خانوادهها هستند که براي آرامش افراد خانواده و فرزندان و جلوگيري از آثار مخرب صداهاي مزاحم بر روح و جسم و سلامت خود بايد در خريد محل سکونت بر عايق کاري و صدا بندي و استفاده از عايقها و ديوارها و پنجرهها و مصالح ساختماني مناسب تأکيد کنند و آپارتمان و خانهاي را بخرند که عايق کاري و صدا بندي در آن رعايت شده باشد. البته در مبحث 19 مقررات ملي ساختمان مطابق ماده 33 قانون نظام مهندسي كشور، مسئوليت نظارت عاليه بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي تمامي ساختمانها بر عهده وزارت مسكن و شهرسازي است. وزارت مسكن (سابق) بر مبناي اين ماده اقدام به انتشار مقررات ملي در بيست مبحث نمودهاست كه مبحث 19 آن مربوط به صرفه جويي در مصرف انرژي در ساختمان است.

در حال حاضر اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان براي تمامي ساختمانهاي دولتي و بخش خصوصي واقع در تهران و شهرهاي تابعه از سال 1384 اجباري است. براي ساختمانهاي واقع در ساير شهرها و استانها مطابق برنامه زمان بندي شده، بر اساس مبحث 19 مقررات ملي ساختمان رعايت موارد زير در ساختمان الزامي شدهاست.

مقدار عايق کاري اجباري در ساختمان

طبق قانون، تمام ساخت و سازهايي كه در كشور انجام ميشود بايد مطابق مقررات ملي ساختمان باشد كه در سال 1370 به تصويب رسيدهاست. مبحث نوزدهم اين مقررات مربوط به انرژي و صرفه جويي در آن است كه اجراي آن از تيرماه سال 1381 اجباري شدهاست. بر اساس اين مقررات، مقاومت حرارتي اجزاي خارجي ساختمان نبايد از حد معيني پايينتر باشد.

منظور از اجزاي خارجي ساختمان، ديوارها و سقفهايي است كه ازيک طرف با محيط داخل ساختمان و از طرف ديگر با هواي آزاد در تماس هستند. بقيه ديوارها يا سقفها مانند ديوارهايي كه اتاقها را از هم جدا ميكنند يا سقفهاي بين طبقات شامل اين مقررات نميشوند.

براي تعيين حد مجاز مقاومت حرارتي اجزاي خارجي، ساختمانها را به چهار گروه تقسيم ميکنند. اين دسته بندي بر اساس موقعيت جغرافيايي، نوع كاربري، اندازه شهري كه ساختمان در آن قرار دارد و زيربناي ساختمان انجام ميگيرد. سپس ميزان عايق موردنياز در هر يك از اين گروههاي چهارگانه تعيين ميشود. رعايت اين حداقلها در ساختمانهايي كه ازاين پس در مناطق شهري ساخته ميشوند الزامي است و شهرداريها كه بر اجراي اين مقررات نظارت دارند، گواهي پايان كار را تنها در صورتي صادر ميكنند كه اين موازين رعايت شده باشد. بنابراين اگر ميخواهيد ساختمان جديدي بسازيد يا پيش خريد كنيد حتما از پيمانكار خود بخواهيد اين مقررات را به طور كامل رعايت كند تا پس از پايان كار با مشكل روبه رو نشويد.