نشریه شماره   199   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تاثیر فلسفه بر معمـاری

بهروز کاويان پور

تغيير سبکها ابتدا در ادبيات و فلسفه  مطرح ميشود و سپس به معماري و شهرسازي ميرسد.کندوکاو ،تفاوت نگرش و هماهنگ شدن با شرايط اجتماعي و اقتصادي ،فرهنگي و سياسي،ديد نويسندگان و فيلسوفان را نسبت به وضع موجود تغيير داده و آنان را بهسوي مقوله جديد که همان جابهجايي سبک کهنه و نو است، رهنمون ميسازد،مثلاً سبک کلاسيک به نئوکلاسيک بدل ميشود .معماري و شهرسازي از ايده فوق جهت تغيير خود از سبکي به سبک ديگر سود ميجويد.

اگر فلسفه روح زمان است،معماري کالبد يا جسم زمان است .تغييرات در اين کالبد به دگرگوني و نگاه جديد  فلاسفه مربوط ميشود.نيچه فيلسوف آلماني با انتقاد از معماري قبل از مدرنيسم ،آن را به زني زيبا تشبيه کرده که نقابي بر چهره دارد،براي برداشتن اين نقاب،اقدام معماران در طراحي شروع ميشود.

نوربرگ شولتز،شروع معماري مدرن را از همين جا مي داند.يعني نوعي معماري که بين شکل و عملکردش رابطهاي صادقانه باشد.وي ميگويد:ظاهر نماي بيروني بايد اهداف دروني ساختمان را بازگو کند.لوکوربوزيه هم معماري مدرن را نشانهاي از درون به بيرون ميداند.در اويل قرن بيستم انتقاد از مدرنيسم در آلمان شروع و توسط فيلسوفاني مانند فرويد و هايدگر پيگيري ميشود.

پستمدرن که در ادبيات فارسي  به فرا مدرن وپسامدرن ترجمهشده است،اولين بار توسط فدريکو دوانتس در دهه 30 قرن بيستم،بهعنوان عکسالعملي در سبک مدرنيسم مطرح ميشود.

عدهاي از فيلسوفان پستمدرن را در دوراني از فرا صنعتي و عدهاي هم آن را مرحلهاي از درون مدرنيسم که منتقد خود است، دانستند.

بهطور اعم پستمدرن را ميتوان پاسخگوي مشکلات معماري مدرن دانست.ميشل فوکو فيلسوف ميگويد: معماري مدرن به علم و تکنولوژي و پستمدرن به بافت و خصوصيات محلي اعتقاد دارند.

معماري در پستمدرنيسم يک مجموعه فرهنگي است نه تکنيکي.پستمدرن ميگويد فرهنگهاي مختلف و متنوع در سرزمينهاي مختلف موجد معماري متفاوت در هر منطقه است.

تأکيد بر تکنولوژي از بارزترين شاخصههاي مدرنيسم ميباشد.پستمدرنيسم تکنولوژي را نفي نميکند ولي نگرشي متفاوت از مدرنيسم دارد.مارتين هايدگر فيلسوف آلماني طرفدار پستمدرن معتقد است که انسان حاضر نميتواند گريزي از تکنولوژي داشته باشد بايد هويت تکنولوژي را دانست و نسبت به آن موشکافانهتر برخورد کرد.

معماري پستمدرن داراي خصوصيات فرهنگي،اجتماعي،اقتصادي،شهري،اقليمي و نحوه زندگي و ... ميباشد.

يکي از خصوصيات بارز طراحي معماري پستمدرن همکاري معمار با ساکنين آينده آن بنا است.در اين معماري از تزيينات و رنگهاي شاد عامهپسند استفاده ميشود و خلاصه کلام آنکه بر خلاف معماري مدرن که قشر خاصي متوجه معاني آن ميشوند،معماري پستمدرن داراي دو وجه شناخت است،يکي براي قشر خاص و ديگر براي مردم عادي.