هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   199   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

موزه بی دیوار در چنگال لودرهــــا

هشدار بسياري از کارشناسان مبني بر عدم تخريب  قديميترين خيابان ايران يعني چهارباغ اصفهان بهجايي نرسيد و اين خيابان براي حفر مترو توسط لودرها تخريب شد . خبرها حاکي از آن است که  بقاياي کاخ جهاننما در اين منطقه کشفشده اما عليرغم کشف آثارباستاني هنوز عمليات حفاري ادامه دارد.

چند سال قبل، وقتي ماهاتير محمد، نخستوزير سابق مالزي ـ که برخي او را پدر مالزي جديد ميشناسند ـ پاي در اصفهان گذاشت؛ همانند همه گردشگراني که به افسون نصف جهان مبتلا ميشوند، مسحور عظمت آثار تاريخي و زيباييهاي اين شهر شگفتآور شد و درحاليکه از شدت شوق و شعف و از فرط هيجان اشک در چشمانش حلقهزده بود، گفت: «اگر اصفهان در دستم بود، بهاندازه پولي که از نفت درميآوريد از اصفهان درميآوردم»!

پسازآنکه ساخت ايستگاه مترو در چهارباغ عباسي با ارائه استدلالهايي در دوره دولت قبل متوقف شد،متأسفانه دوباره با چراغ سبز سازمان ميراث فرهنگي و استاندار جديد، لودرها با ولعي دوچندان به محور تاريخي چهارباغ بازگشتند. در جريان حفر تونل به آبراهه هاي صفوي برخورد کردند و  استاندار اصفهان از جمله نخستين افرادي بود که سعي کرد ماجرا را عادي نشان دهد و اداره کل ميراث فرهنگي به عنوان مرجع اصلي در اين زمينه موضعي تقريباً خنثي پيش گرفت . عجيب آنکه با انتشار اين خبر، اداره کل ميراث فرهنگي ترجيح داد واکنش درخوري نشان ندهد و حتي بدون بررسي کارشناسانه، سعي کرد ماجرا را بياهميت، سازههاي ناشناخته کشفشده را نهچندان مهم و در ‌‌نهايت باروي کشفشده اصفهان را يک ديوار معرفي کند!

«کاخ جهاننما» رخ مينمايد

دکتر جعفري زند، باستانشناس و نويسنده کتاب «اصفهان پيش از اسلام» که در زمان دولت پيشين مدتها بر روي تپه اشرف اين شهر کاوش نمود، درباره سازههاي ناشناخته مشاهدهشده در عمليات احداث ايستگاه مترو دروازه دولت ميگويد: «صد در صد مطمئن هستم و شکي ندارم که اينها علاوه بر باروي سلجوقي شهر اصفهان، بخشي از کاخ جهاننما نيز هستند! اين کاخ در زمان صفويان بنا شد و شواهد نشان ميدهد در حوالي منطقه کنوني قرار داشته که علت نامگذاري آن هم اين بوده که از فراز آن تمامي مناطق شهر اصفهان از چهارباغ و رودخانه گرفته تا باغ هزار جريب و کوه صفه ديده ميشده و به همين خاطر به آن «کاخ جهاننما» ميگفتهاند که از اواخر زمان صفويه و بهخصوص در زمان ظل السلطان ويران شد».

اين باستانشناس و محقق اصفهان قديم، اصفهان را ازنظر آثار باستاني کشف نشده شگفتآور و بيانتها ميداند و ميافزايد: «اصفهان از نظر فراواني آثار تاريخي کشفشده و نشده، شباهت زيادي به رم ايتاليا دارد. سال 2007 ميلادي در ميدان ناوناي رم و در جريان احداث يکي از لاين هاي متروي اين شهر، زير يک ساختمان مربوط به زمان موسوليني به لبه سنگي يک حوض برخوردند. بلافاصله عمليات حفر تونل مترو متوقف شد و هيئت باستانشناسي وارد عمل شدند. در همه جاي دنيا رويه کار همين است؛ در شهرهاي تاريخي که ديگر جاي خود دارد! براي من تعجبآور است که مسئولان چرا تا اين اندازه نسبت به ميراث اين شهر بيتفاوت هستند و در کار احداث ايستگاهها تعجيل دارند؟!

او ميافزايد: «شهر تاريخي اصفهان بيدليل در جهان مشهور نيست. جهانيان آن را موزه بيديوار نام نهادهاند و همانطور که در کتابم گفتهام، اصفهان مانند شوش يا ري يا استخر متروک نشد، بلکه در تمام دورهها زنده و پابرجا بود و به همين خاطر، آثار دورههاي مختلف رويهم قرار دارند. همينجا ميگويم نبايد اجازه بدهيم تخريبها بيشتر شود.

جعفري زند با انتقاد شديد از تخريب ميراث نصف جهان در خيابان چهارباغ ميگويد: قديميترين خيابان ايران که تا اين زمان مانده، همين خيابان چهارباغ عباسي اصفهان است. اکنون ما دقيقا در همين قديميترين خيابان ايران اين کارها را ميکنيم. در جريان زيرگذر اين خيابان، فقط آنچه از زير چنگال لودرها در رفت، مجموعهاي از تعداد قابل توجهي سفالهاي اشکاني، ساساني، سلجوقي و ... بود و متأسفانه چند برابر اينها تخريب شد! بارها گفته بودم اينجا مرکز جي قديم است و حالا ميگويم پس از تخريبهاي فعلي در دروازه دولت، قربانيان بعدي ميدان نقشجهان و خيابان سپه هستند.