هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   199   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

فعالیت های عمرانی مبتنی برآمایـش

آمايش سرزمين موضوع جديدي نيست چراکه زمين به عنوان کانون فعاليت و سکونت انسان هميشه از سوي وي دستخوش تغيير و تحول و آمايش بودهاست. آمايش سرزمين با هدف تحقق آيندهاي مطلوب صورت ميگيرد و به طورکلي توزيع بهينه جمعيت و فعاليت در سرزمين را در نظر ميگيرد، به نحوي که هر منطقه متناسب با قابليتها، نيازها و موقعيت خود از طيف مناسبي از فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي برخوردار باشد و جمعيتي متناسب با توان و ظرفيت اقتصادي خود را بپذيرد. در اين راه ميبايست جوامع منطقهاي با انواع ويژگيهاي فرهنگي و اجتماعي، جغرافيايي و تاريخي، نژادي و قومي، زباني و گويشي، ديني و مذهبي و غيره بررسي شود و هرگونه برنامهريزي و ساماندهي با توجه به اين ويژگيها صورت گيرد.

لزوم آمايش سرزمين در ايران

به رغم وجود محلي به عنوان «مرکز ملي آمايش سرزمين» در کشور هنوز سرزمين ما از آمايش لازم و محسوس برخوردار نشدهاست. وجود برخي اعتراضات و نارضايتيها از نحوه تخصيص بودجه در سطح كشور و بيعدالتي خواندن نحوه تخصيص آن ناشي از عدم توجه به اهميت آمايش سرزمين است. درواقع تمام فعاليتهاي عمراني و رفاهي بايستي بر اساس آمايش سرزمين انجام گيرد. اقداماتي نظير احداث مسکن، جاده، بيمارستان و كارخانه به تناسب رشد جمعيت و تقاضاي آينده و چشم انداز آن مبتني بر برنامهريزي منطقهاي آمايش سرزمين به نتيجه خواهد رسيد.

نابسامانيها و معضلاتي که امروزه در حاشيه شهرها به وجود آمده است؛ از تراکم جمعيت خانوارهايي که سرپرستان آنها مهارت چنداني براي گذران معاش خود و خانواده اشان ندارند و غالبا به مشاغل کاذب روي ميآورند، تا جرائم و بزههاي کوچک و بزرگ که عمدتا ناشي از عدم تطبيق وضعيت زندگي گروههاي مهاجر و حاشيه نشين با شرايط زندگي در شهر است، و نيز ساخت و سازهاي بيرويه، غير قانوني، و فاقد هرگونه اصول شهرسازي و معماري است، به طور قطع حاصل و زاييده عدم آمايش درست سرزمين در کشور است.

اساسا با جمعيتي که در حال حاضر در اطراف شهرهاي بزرگ حاشيه نشين شدهاست کار چنداني نميتوان کرد و نسخه کارآمدي براي بازگرداندن اين قشر به روستاها و شهرهاي کوچک محل زندگيشان وجود ندارد چرا که آنها به لحاظ معيشتي و حتي از جنبه هويتي نوعي دگرديسي پيدا کرده و به اصطلاح خاک شهر دامنگيرشان شدهاست.

کلام پاياني

بر اين اساس بر وزارت راه و شهرسازي فرض است به لحاظ نقش اصلي و مهمي که در حوزه مسکن و ساختمان، و ساخت و ساز دارد، براي ساماندهي به وضعيت آشفته و باري به هر جهت منازل مسکوني که در حاشيه شهرها ساخته شدهاند تدبيري بينديشد و اين ساختمانها را هم از جنبه زيباسازي و هم از لحاظ مقاومسازي در برابر حوادث طبيعي، و به طور خاص در مقابل زلزلهاي که امکان وقوع آن هر لحظه محتمل است مورد مطالعه و تجديد نظر قرار دهند و با اجراي يک طرح جامع و کامل تحول ساختاري واساسي در اين محدودهها به وجود بياورند، چه در غير اين صورت خسارتي به مراتب بيشتر و گزافتر بايد هزينه شود تا تاوان عدم توجه بهنگام، به زيرساختهاي حاشيه شهرهاي بزرگ را بپردازيم.