نشریه شماره   199   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

رانت اطلاعاتی بازار زمین حذف شود

فردين يزداني، مدير گروه بازنگري طرح جامع مسکن وزارت راه و شهرسازي و عضو پنل اقتصاد مسکن چهاردهمين همايش سياستهاي توسعه مسکن در ايران، در پاسخ به اين سؤال خبرنگار پيام ساختمان که چرا در سرفصلهاي برنامه همايش به بحث سوداگري و دلالي در بخش مسکن و ساختمان هيچ اشارهاي نشدهاست، گفت: سوداگري بحث بسيار مهمي است و شايد علت اينکه در اين همايش چندان که بايد بدان پرداخته نشده اين باشد که در يک جلسه مستقل بايد اين موضوع بررسي شود اما مختصرا بايد گفت؛ سوداگري به معني سرمايهگذاري بر روي زمين نيست، بلکه به معني احتکار زمين و ساختمان است.

وي ادامه داد: اين موضوع چند دليل ميتواند داشته باشد؛ اول اينکه يک منبع درآمدي به نام نفت وجود دارد که از آن نقدينگي حاصل ميشود و اين نقدينگي به دليل ساخت طبقاتي کشور وضعيت بسيار وحشتناکي پيش آوردهاست، چراکه بخشي از اقشار جامعه علاقه دارند با قيمتها بازي کنند.

مدير گروه طرح جامع مسکن وزارت راه و شهرسازي افزود: علت ديگر اين است که سوداگري را بيش از آنچه در بخش ساختمان و مسکن ميبينيم بايد در بخش زمين ببينيم. متأسفانه از يک سو نظام مالياتي و عوارض خوبي بر روي زمين نداريم و از طرف ديگر ساختار بازار که در دهه گذشته يک ساختار نسبتا رقابتي بود به ساختار قدرتهاي شبه انحصاري تبديل شده و اين انحصار در بازار زمين ميتواند قيمت گذاري و سوداگري را تشويق کند.

وي يادآور شد: انحصار به شکل نهادها و شرکتهاي مختلف وجود دارد و نقش مديريت شهري نيز ميتواند انحصار پيش بياورد، بنابراين يک بخش ديگر سوداگري، نظام مديريت زمين است.

يزداني در باره حل معضل سوداگري و دلالي در بازار مسکن و ساختمان گفت: براي برخورد با پديده سوداگري حذف اين پديده به طورکلي ممکن نيست، اما اگر بخواهيم تا حد ممکن آن را کاهش دهيم شدني است. اين موضوع ابزارهاي مختلف ميخواهد که يک بخش آن شفافسازي و راه اندازي نظام اطلاعات است و ما در واقع بايد رانت اطلاعاتي را از بين ببريم و اين امر به بحث مديريت شهري بر مي گردد.

يزداني خاطرنشان کرد: موضوع ديگر آن است که بايستي ماليات و عوارض زمين هم مورد اصلاحات دقيق و کارآمد قرار بگيرد.

شرکتهاي بانکي از بازار مستغلات خارج شوند

اين فعال بخش مسکن گفت: در کنار همه اينها تجربه نشان داده است؛ در زمانهايي که بخشهاي توليدي ما نسبتا خوب کار کردهاند (مثل سال 1380 که اقتصاد، رشدهاي 7 و 8درصدي را تجربه کرد) و همچنين در زمانهايي که وضعيت سرمايهگذاري در بازار بورس مناسب بوده، از حجم دلاليها نيز کاسته شدهاست.

بنابراين اگر اقتصاد به صورت عقلاني مديريت شود، به طور طبيعي از هجوم سرمايههاي سوداگرانه به بازار مسکن کاسته ميشود، در کنار اينها دولت بايد سياست گذاري مناسب داشته باشد و شرکتهاي متعدد بانکي که وارد بازار مستغلات شدهاند، از اين بازار خارج شوند.

فردين يزداني در پايان تأکيد کرد: شرکتهاي زيادي هم اکنون زمينها را خريداري ميکنند و با استفاده از نفوذي که دارند آنها را تغيير کاربري ميدهند و مجددا به فروش ميرسانند که در اين خصوص هم لازم است اصلاح ساختاري صورت بگيرد.