اتحادیه‌ای برای دفـــاع از حقـوق کارگران

شمار نشریه : 198

گروه ساختوساز: کارگران و استادکاران ساختماني يکي از محرومترين اقشار جامعه هستند که از جهات بسياري ازجمله حق ابتدايي مانند بيمه مورد بيتوجهي مسئولان و دست اندرکاران قرار گرفتهاند. عليرغم قانون مصوب براي بيمه کارگران ساختماني توسط مجلس شوراي اسلامي اما بازهم شاهديم که سازمان تأمين اجتماعي براي بيمه کارگران سقف  يکميليون و 200 هزار نفر را تعيين کرده است که البته حتي همين رقم هم عملياتي نميشود. علاوه بر اين هنوز کارگران حقوق مصوبي براي کار روزانه ندارند و کارفرما هر جوري صلاح بداند، حقوقشان را پرداخت ميکند اگر هم به مراجع قانوني شکايت کنند، هيچ مدرکي دال بر کارکردشان وجود ندارد؛ بنابراين کارگران دلسرد از کار فقط روزگار ميگذرانند. اتحاديه تعاوني کارگران و استادکاران صنعت ساختمان يکي از تشکلهايي است که در بسياري از شهرهاي کشور شکلگرفته تا حقوق اعضاي خود را پيگيري کند. پيام ساختمان به سراغ جمشيد ديو سالار، مدير عامل اين تعاوني رفته و گفتگويي با وي ترتيب داده که در زير ميآيد.

پيام ساختمان: با توجه به اينکه انجمن صنفي کارگران ساختماني هم در زمينه احقاق حق کارگران فعاليت ميکند، آيا وجود اين دو منافاتي با هم ندارند؟

مهم نيست که ابتدا کداميک از اين دو گروه شروع به کار کردهاند. زماني ما کارمان را استارت زديم، سازمان بازرگاني مجمع امور صنفي عنوان کرد؛ چون کارگران محل کسب ثابت ندارند و سيار هستند مانند تاکسيها بايد در قالب تعاوني ساماندهي شوند. در بسياري از زمينهها هم تعاوني وجود دارد و هم انجمن. اتفاقاً من معتقدم اين کار باعث ميشود تا کارها از حالت انحصاري دربيايد و مهم اين است که وضعيت کارگران بهبود پيدا کند. ما دست انجمن صنفي و هرکسي که بتواند در اين زمينه قدمي بردارد را به گرمي ميفشاريم.

پيام ساختمان: آيا اطلاعاتي از نوع و نحوه فعاليت کارگران و استادکاران ساختماني داريد؟

ما با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي در ارتباط هستيم و بانک اطلاعاتي و سيستم جامعي تعريف کردهايم تا ثبتنامها بهصورت دستي نباشد. اين تعداد بهصورت آنلاين افزايش پيدا ميکنند. شرکتکنندگان بهتناسب مهارت طبقهبنديشدهاند و حتي اينکه مشغول به کار يا بيکار هستند را مشخص کردهايم. ما در حال حاضر  ليست کارگران بيکار را تهيهکردهايم تا برخي از کارفرماها که نيازمند نيروي کار هستند، بهتناسب نوع فعاليتشان به آنها کارگر معرفي کنيم. يکي از اقداماتي که در دستور کار داريم، انتقال کارگران ساختماني از مرکز شهر به حاشيه شهر است تا اولاً سيماي شهر وضعيت بهتري پيدا کند و دوم اينکه کارفرما درخواستش را براي نيروي انساني به ما ارائه ميدهد و ما با توجه به بانک اطلاعاتي که به آن اشاره کردم، نيروي متناسب با کار را به پروژه اعزام ميکنيم. اين کار باعث از بين رفتن بازار سياه در تعيين نرخ و همچنين اطمينان کارفرما ميشود. علاوه بر اين لباسهاي همشکل در اختيار اين کارگران قرار ميدهيم تا بهراحتي اين افراد توسط کارفرما و اشخاص طالب نيروي کار قابلشناسايي باشند و براي ما قابلرديابي شوند. به نظر من ساماندهي نيروي انساني يکي از مهمترين ارکان براي گذر از سنتي به صنعتي سازي است. موارد بسياري وجود دارد که کارفرما از اطراف ميادين کارگر انتخاب کرده اما در حين کار، کسي که خودش را بهعنوان کارگر معرفي کرده اموال کارفرما را دزديده است. از طرفي کارفرما هيچگونه مدرکي از اين شخص ندارد و نميداند سراغش را از کجا بگيرد.

پيام ساختمان: آيا ميتوانيد براي آنها کار فراهم کنيد؟

قطعاً چنانچه کارگري توسط تعاوني و با همکاري شهرداري تهران از ميادين شهر جمعآوري و به مکاني در اطراف شهر انتقال داده ميشود، منتظر ارائه کار از طرف اتحاديه است. همين کارگر بالغبر 20 سال درآمد خانوادهاش را از طريق حضور در ميادين ارتزاق کرده است و اگر نتوانيم کار لازم را به او ارائه کنيم براي هميشه نسبت به ما بياعتماد ميشود.

پيام ساختمان: راهي براي جلوگيري از حضور کارگران افغان داريد؟

راه مقابله با کارگران افغاني اين نيست که سالي دو، سه بار نيروي انتظامي کارگران افغاني را به کشور خودشان بازگرداند چراکه اين گروه به دليل وجود کار ساختماني باز هم وارد کشور ميشوند. وقتيکه ما به شوراي شهر و معاونت خدمات شهري شهرداري شهرها اعلام ميکنيم که کارفرما کارگرش را از ما بخواهد، بخش عمده مشکل حل ميشود چراکه نيروي افغان شناسنامهاي ندارد که بخواهد در تعاوني ثبتنام کند. بنابراين خودش از کشور ميرود.

پيام ساختمان: براي بيمه کارگران ساختماني چه اقدامي انجام ميدهيد؟

طي تفاهمنامهاي با سازمان تأمين اجتماعي و بر اساس ماده 18 قانون بهبود مستمر محيط کسبوکار، مجلس شوراي اسلامي وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعي را مکلف کرده تا تشکل مربوطه را جهت شناسايي کارگران واقعي به بيمه معرفي کند، يکي از تشکلها تعاونيها هستند. مراکز آموزشي مانند سازمان فني و حرفهاي نميتوانند از متقاضيان امتحان نگيرند. بنابراين عدهاي از کارگران داراي کارت مهارت، متوقع ميشوند و براي بيمه به سازمان تأمين اجتماعي مراجعه ميکنند. سازمان تأمين اجتماعي اين کار را به ما واگذار کرده و ما هم تلاش ميکنيم تا موضوع  را به مديران ارشد برسانيم.

پيام ساختمان: کارگراني که در اتحاديه ثبتنام ميکنند، موردتحقيق قرار ميگيرند؟

افرادي که اينجا ثبتنام ميکنند از طريق نيروهاي بازرسي ما موردتحقيق قرار ميگيرند.

پيام ساختمان: چه خدمات ديگري به کارگران و استادکاران ارائه ميکنيد؟

ما حتي قبل از  اينکه سبد کالايي توسط دولت ارائه شود، خودمان سبد کالا بين کارگران بهصورت شبکه مويرگي توزيع ميکرديم. کار ديگر ما هم اين بود که در برخي شهرها ازجمله استان مازندران در تمام رشتههاي ساختماني کميته داخلي از طريق انتخابات تعيين کرديم. مثلاً کميته بنايي. اين کميتهها پل ارتباطي ما با جامعه هدف هستند و نرخ آيتمهاي مختلف گچ کاري را با توجه با شرايط اقليمي و ... تعيين ميکنند. يک نسخه آن به تعاون، يک نسخه به تعزيرات حکومتي و يک نسخه آن به مجمع امور صنفي بازرگاني ميدهيم. حتي ما در اين کميتهها شوراي حل اختلاف تشکيل داديم. در شهري مانند آمل اگر کارگر و کارفرما به مشکل ميخورند دادگستري آنها را به اتحاديه تعاوني ارجاع ميدهد. اين طرح هماکنون در بسياري از استانها اجرا ميشود و رفتهرفته در کل کشور فراگير ميشود.