نشریه شماره   198   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تراژدی بــــــزرگ مسکن مهر

در تمام کشورهاي توسعهيافته ساخت مسکن اجتماعي براي حل مشکل مسکن مردم در دستور کار سران قرار دارد. ژاپن از سال 1990 تا 2000 طي دو دوره پنجساله، حدود 15 ميليون واحد مسکوني ساخت که سهم HUDC ها و تعداد واحدهاي حمايتي دولت حدود 50 درصد بوده است. اما  نکته اصلي اين مسکنها تنها به کيفيت ساختوساز آنها بستگي ندارد بلکه اين واحدها با قيمت بسيار متعارف و بدون حضور دلالان به مردم بيسرپناه عرضه شد. در ايران نيز با رويکرد دولت نهم به بخش مسکن که با سياستهايي نظير «زمين صفر» دنبال شد ، با قوانيني همچون «لايحه ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسکن» به راهکارهاي اجرايي همانند طرح «مسکن مهر» انجاميد .طرح «مسکن مهر» که با هدف ساخت و عرضه مسکن در کشور در حال اجراست، علاوه بر آنکه از نقاط قوت خوبي برخوردار است، داراي نقاط ضعفي است و جداي از ساختوسازهاي گاه بيکيفيت متأسفانه قيمت مسکن در اين مناطق در حال افزايش است .در گزارش زير دو مبحث مهم قيمت تمامشده ساخت مسکن مهر و قيمت نهايي يک واحد مسکوني مهر را بررسي خواهيم کرد و در پايان نيز تحليلي خواهيم داشت بر اين که چند درصد ساکنان مسکن مهر متقاضيان واقعي مسکن بودند . با اين گزارش همراه ما باشيد :

قيمتهاي باورنکردني

آرزو اماني ، متقاضي مسکن مهر به خبرنگار ما گفت: حدود دو سال پيش ازدواج کرديم و براي  رهايي از هزينههاي بالاي اجاره در تهران ميخواستيم به مسکن مهر پناه ببريم اما با قيمتهاي باورنکردني روبهرو شديم. وي افزود: يکي نيست به مسئولان بگويد اگر بنده 45 ميليون تومان پول نقد داشتم اصلاً پرند نميرفتم زيرا با 45 ميليون پول نقد بهاضافه وام 20ميليوني و پول پيش ،ميتوانم يک خانه 40متري در خيابان محمديه بخرم و از مسافت طولاني رهايي پيدا کنم .

اين شهروند در پاسخ به اين سؤال که چرا امتياز مسکن مهر را نگرفتيد ، گفت: بيشتر کساني که امتياز مسکن مهر را گرفتند وضعيت مالي بهتري نسبت به من داشتند اما با سندسازي و همدستي مشاوران املاک وارد چرخه خريد مسکن مهر شدند . در ثاني اگر اين اشخاص مشتريان واقعي مسکن مهر بودند چرا اکنون امتياز آن را ميفروشند.ضمن اينکه در حال حاضر بيشتر امتيازات مسکن مهر در دست دلالان است و آنها قيمت تعيين ميکنند .

اولويت ها در مسکن مهر رعايت  نشد

وحيد مسلمي متقاضي که يک کودک معلول نيز دارد ، در اين مورد گفت: بيشتر کساني که  صاحبامتياز مسکن مهر شدند معتقدند مسکن مهر جاي زندگي نيست و آن را با پولهاي هنگفت عرضه ميکنند، درحاليکه خانواده من در حسرت يک 40متري در مسکن مهر هستيم . به نظر بنده اولويت شناسي در مسکن مهر دچار غفلت و بيشتر واحدها به کساني واگذار شد که مستحق نبودند.

 مسلمي در مورد قيمت مسکن مهر گفت:مسکن مهر هرروز گرانتر ميشود، من با تمام تلاش توانستم 30ميليون تومان تهيه کنم اما در حال حاضر کوچکترين واحد مسکن مهر حدود 45 تا 50 ميليون پول نقد در عرض 40 روز ميخواهد .سؤال من اينجاست که من چگونه 10ميليون تومان باقيمانده را در اين مدت کوتاه تهيه کنم .

در خريدوفروش مسکن مهر دخالت نميکنيم

فريدون پيرلورن، مشاور معاون وزير راه و شهرسازي در مسکن مهر با بيان اين  مطلب که ما در خريدوفروش ثانويه هيچ نقشي نداريم، به پيام ساختمان گفت: مسئوليت ما با  تکميل واحدها و عرضه آنها به واجدين شرايط به پايان ميرسد و در خريدوفروش مسکن مهر دخالت نميکنيم .

پيرلورن در  پاسخ به اين سؤال که ساخت يک واحد 60متري چند ميليون براي انبوهساز هزينه دارد، گفت: هزينه هر مترمربع ساخت مسکن مهر از 300هزار تومان تا 380هزار تومان براي يک انبوهساز تمام ميشود. البته اين تفاوت قيمت مربوط به فازهاي مختلف است . به اين مبلغ هزينه مشاعات يعني سهم يک واحد از راهپله و آسانسور تعلق ميگيرد. مثلاً اگر اين سهم مشاعات را 8 متر در نظر بگيريم يک واحد 60متري مفيد 68 متر محاسبهشده و متري  380تومان  عرضه ميشود . البته هزينههاي ديگري مانند 300هزار تومان در هر مترمربع براي نظاممهندسي ،هزينه انشعابات برق ،گاز ،آب و فاضلاب 2 تا 2ميليون و 500هزار تومان ،هزينه آمادهسازي زمين شامل تفکيک ،خيابانکشي 2 تا 5 ميليون تومان (بسته به موقعيت و شرايط واحد مسکوني متفاوت است مثلاً اين رقم در پرديس بين 2 تا 5 ميليون و در پرند 2 ميليون تومان است ) ،هزينه محوطهسازي و پيادهروسازي  و ديوارکشي 2 ميليون ،هزينه صدور سند اعياني بالاي 300هزار تومان و هزينه اضافه غير تفاهم اوليه  مانند کف سراميک و... تا 1 ميليون به قيمت اين واحدها افزوده ميشود .البته هزينه پارکينگ و انباري نيز جدا محاسبه ميشود .

مشاور معاون وزير راه و شهرسازي ادامه داد: يک واحد 61 متري فاز کزو که متقاضيان ثبتنام کرده و از اين واحدها استفاده ميکنند حدود 27ميليون و500هزار تومان وام و 6ميليون و 400هزار تومان سهم آورده داشته است البته اين واحدها بدون پارکينگ و آسانسور ميباشد . ضمناً  وام اين واحد بهصورت پلکاني ماهي 200تا 300هزار تومان و ساده ماهي 220هزار تومان است.

وي در پاسخ به اين سؤال که يک انبوهساز چقدر از اين واحدها سود ميبرد، گفت: ميزان سود نسبت به مديريت يک انبوهساز براي ساخت کم يا زياد ميشود . مثلاً شرکت کزو توانست با صنعتي سازي در هر متر 100هزار تومان سود کند اما در کل اين سودها در سال 92 و 93 کاهشيافته است .البته ما تلاش کرديم که اين واحدها با قيمت بسيار پايين در اختيار متقاضيان واقعي قرار گيرد. ص

12 ميليون تومان افزايش در يک سال

قديري ؛ صاحب مسکن مهر که واحد خود را بهتازگي فروخته است، به پيام ساختمان گفت: متأسفانه مسکن مهري که ميتوانست خانه آرامش من باشد موجب عذاب بنده شد.در سال 91 امتياز يک واحد 88 متري را دريافت کردم و مسئولين گفتند اين فاز بعد از 18 ماه قابل سکونت است حال با گذشت 2 سال نهتنها خانهاي دريافت نکردم بلکه بر اساس دستورالعمل جديد مديرعامل شرکت عمران شهر پرديس که دستور افزايش 12 ميليون توماني فاز 11 پرديس را داده بود، بايد 12 ميليون تومان بهحساب بريزم  و ازآنجاکه نتوانستم اين مبلغ را بهحساب واريز کنم مجبور به فروش آن به قيمت 55 ميليون تومان شدم .

صاحبان ميلياردر مسکن مهر

يکي از متقاضيان مسکن مهر در شهر پرند که به دليل دريافت وام 5 ميليون توماني در سال 84 ، نميتواند واحد خود را تحويل بگيرد، به پيام ساختمان گفت: افرادي را ديدهام که با خودروهاي گرانقيمت به شرکت عمران پرند مراجعه کرده و واحد خود را تحويل ميگيرند.وي افزود: اين افراد هيچگاه به وامهاي دولتي نياز نداشتهاند که اسمشان در ليست قرمز باشد، بنابراين خيلي راحت واجد شرايط مسکن مهر شدهاند اما بنده و امثال من به دليل دريافت وام5 ميليون توماني نميتوانيم، صاحب مسکن مهر شويم.

مسکن مهر چقدر گران شد

طباطبايي، مشاور املاک در پرند با بيان اين مطلب که از سال 1386 که متقاضيان واقعي پول پرداخت کردند تاکنون چندين بار افزايش قيمت مسکن مهر داشتهايم، به پيام ساختمان گفت: اين افزايش قيمت بيشتر مربوط به انشعابات است. در حال حاضر يک واحد تک خوابه حدود 2 تا 3 ميليون تومان ،دوخوابه حدود 5تا 6 ميليون تومان و 3 خوابه بالاتر از 10ميليون تومان افزايش قيمت داشته است . البته برخي متقاضيان به علت آماده نشدن مسکن مهر در زمانهاي مقرر مجبور به فروش واحدهاي خود شدند.

طباطبايي خاطرنشان کرد: افزايش قيمت مسکن واقعي را ميتوان در مسکن مهر ديد زيرا مسکني که با کمتر از 8 ميليون تومان در دست متقاضيان قرار ميگيرد با قيمت بيش از 50ميليون تومان فروخته ميشود و هيچ نهادي بر اين دادوستدها نظارت ندارد.

سخن آخر

داستان مسكن مهر هنوز پايان نيافته و در ميانه راه است و در صورت تداوم ناكاميهاي آن به يك تراژدي بزرگ در تاريخ اقتصاد ايران تبديل خواهد شد زيرا در صورت عدم نظارت بر قيمتها و البته توجه به کيفيت آن  نهتنها باعث خانهدار شدن مردم نمي شود بلکه بر قيمت مسکن در شهرها و کلانشهرها نيز تأثيرگذار است.