هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   198   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

توپ بـــودجــه در زمين مجـلـس

آذر يکي از پر مناسبتترين ماههاي سال است که بيش از 20 مناسبت رسمي؛ مذهبي (از ولادت تا شهادت امامان (عليهم السلام)، فرهنگي (روز دانشجو، روز پژوهش، تشکيل شوراي عالي انقلاب فرهنگي و وحدت حوزه و دانشگاه)، تاريخي (روز مجلس و تصويب قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در سال 1358) و ديگر مناسبتها در اين ماه و در تقويم رسمي کشور به ثبت رسيدهاست، اما به غيراز اينها مناسبتهاي مهم ديگري نيز در اين ماه وجود دارد که عليرغم درج نشدن در تقويم رسمي، نقش حائز اهميتي در سرنوشت کشور ايفا ميکنند. يکي از روزهاي سرنوشت ساز ماه آتشين فصل برگ ريزان سال 15آذر يعني موعد ارائه لايحه بودجه سالانه کشور از طرف دولت محترم به مجلس محترم شوراي اسلامي براي به تصويب رساندن برنامههاي مطمح نظر هيئت دولت جهت اداره کشور در يک سال توسط نمايندگان مردم در خانه ملت است.

انتخاب نيمه آذر ماه براي ارائه لايحه بودجه سال بعد توسط قوه مجريه به قوه مقننه از آن روي اهميت دارد که در فاصله سه و نيم ماه مانده تا آغاز سال جديدي که بودجه براي آن ارائه مي شود، نمايندگان محترم در فرصت مناسب بتوانند با فراغ خاطر و مطالعه و بررسي کارشناسانه و اخذ ديدگاه متخصصان و صاحب نظران بودجه بندي و برنامهريزي، برنامه و بودجهاي مطمئن و واقع بينانه براي اداره يک سال کشور به تصويب برسانند.

هرچند در سالهاي گذشته بنا به دلايلي اين فرصت با به تأخير افتادن ارائه لايحه بودجه توسط دولتهاي وقت، از نمايندگان مجلس گرفته شد و حتي در برخي سالها بررسي و تصويب بودجه به بعد از پايان سال يعني سالي که بودجه برايش ارائه شده بود، موکول گرديد و دولت مجبور به استفاده از يک دوازدهم و گاهي دو دوازدهم بودجه شد و اين بيانضباطي به بيانضباطي کل بودجه هم تسري يافت که حتي موجب دست اندازي دولت به بودجه عمراني براي رفع ورجوع احتياجات جاري شد و اين رفتار آثارش را در ساير بخشهاي اقتصادي هم نشان داد اما خوشبختانه دولت يازدهم در سال اول آغاز به کار خود عليرغم اينکه فرصت کافي و وافي براي مطالعه نيازمنديهاي کشور نداشت، موفق شد در موعد مقرر قانوني يعني نيمه آذر سال 92 لايحه بودجه سال 93 را به مجلس ارائه دهد که اين خود جاي تقدير دارد. امسال هم لايحه بودجه سال 94 از قرار معلوم فردا (يکشنبه 16 آذر) با يک روز تأخير از موعد مقرر (15 آذر) به علت نبودن نمايندگان به پانزدهم ماه در مجلس ارائه ميشود.

رئيس جمهور محترم رقم بودجه مشخص شده در جلسه هيئت وزيران براي سال آينده را 6/219 هزار ميليارد تومان اعلام کرده که بنا به گفته ايشان بدون کسري و با رشد نسبت به سال گذشته همراهاست. دکتر روحاني همچنين به نکته مهمي در حين اعلام رقم بودجه 94 اشاره کرده و آن پرداخت تمامي بودجه عمراني استانها در آذرماهاست. رئيس جمهور محترم ضمن اينکه خبر داده: تا امروز بيش از 20 هزار ميليارد تومان براي بودجه عمراني پرداخت کردهايم و تا پايان سال بودجه عمراني بيش از 30 هزار ميليارد تومان را پرداخت خواهيم کرد، رقم بودجه عمراني سال آينده را 1/46 هزار ميليارد تومان اعلام کردهاست.

فارغ از نوسان ارقام بودجههاي کل کشور در سالهاي گذشته مخصوصا دو سه سال اخير که تفاوت ماهوي بود  بين آنچه به عنوان لايحه به مجلس ارائه و به شکل قانون در مجلس تصويب ميشد، وجود داشت و در اين اثنا بر سر بودجه عمراني ميآمد آنچه که نبايد بيايد اکنون توپ لايحه بودجه سال 94 توسط دولت به زمين مجلس انداخته شده است؛ آن هم با عنوان "رشد بودجه" نسبت به سالهاي گذشته. اينکه در مقايسه با تورم موجود رشد رقم بودجه چه ميزان واقعي و چقدر غيرواقعي است نياز به بررسي دقيق دارد که هم کارشناسان اقتصادي و هم نمايندگان مجلس بايد به آن توجه مضاعف نمايند اما براي اين دو گروه که در فاصله سه ونيم ماهه ميبايد نسبت به واقعي کردن بودجه با نيازهاي کشور مطالعه و اظهارنظر کرده و نهايتا تصميم بگيرند، تامل بر نکات زير خالي از فايده نخواهد بود.

يکي از نکاتي که دقت نظر بررسي کنندگان لايحه بودجه را ميطلبد تمايز قائل شدن است بين بودجههاي عمومي و عمراني ازلحاظ کاربست آنها و نقشي که در رونق اشتغال و اقتصاد کشور ميتواند داشته باشند. مسلما سهم عمران با توجه به ارتباطي که با بيش از 400حرفه دارد و موجبات اشتغال زايي و رونق اقتصادي را فراهم ميآورد، خيلي بيشتر از ساير بخشهايي است که صرفا جنبه مصرفي و هزينهاي دارند. بر اساس اتفاق نظر اغلب کارشناسان اقتصادي- بودجه که به فراخور شرايط کشور به اشکال انبساطي و انقباضي بسته ميشود و در زير بخشها گاهي ناگزير به اختصاص بودجه عمراني به جاي بودجه جاري ميشوند- ميبايد با درک جايگاه هرکدام از اين دو نسبت به اختصاص رقمهاي واقعي اقدام نمود. در بخش عمران که شامل همه امور زيربنايي کشور اعم از راه، ريل، سد، پروژههاي ساختماني و ساخت وساز براي مسکن و... ميشود؛ هم ظرفيتهاي مرحله توليد و توليدکنندگان مصالح ساختماني مرتبط با عمران و ساختمان وجود دارد و هم پتانسيلهاي مرحله مصرف که تنها بخش کوچکي از آن شامل150هزار مهندس ساختماني مازاد، کاردانهاي پشيمان از کارداني و روانه به سوي مهندسي، انبوهسازان و پيمانکاران طلبکار بيکار ميشود را در خود نهفتهاست. اگر به اين بخش از بودجه (عمراني) با نگاه انبساطي نگريسته شود نه تنها در حق ساير بخشها اجحاف نخواهد شد بلکه بستر مناسبي را براي رونق آنها فراهم خواهد ساخت. البته با تأسف بايد گفت تاکنون و عمدتا قضيه برعکس بوده و غالبا هر جا دولت کم آورده تا توانسته از سهم عمران کاسته و بر سهم هزينههاي جاري که ثمري براي چرخه توليد و گردش کار اقتصادي نداشته، افزودهاست اما انتظار ميرود همانطور که دولت تدبير و اميد در به موقع تقديم کردن لايحه بودجه به مجلس پيشقدم بوده و باز در پرداخت مبلغ 20 هزار ميليارد توماني بودجه عمراني تا آذر ماه و قول پرداخت 30 هزار ميليارد تومان تا پايان سال 93 با سنت شکني بر اميدواريهاي جامعه افزودهاست، اکنون که توپ لايحه بودجه94 در زمين مجلس است، نمايندگان محترم هم با دغدغه و دلواپسي بيشتر نسبت به پروژههاي ناتمام به انبساطي بسته شدن بودجه عمراني در مقايسه با بودجه عمومي اهتمام ورزند تا بلکه از اين طريق به کاهش بخشي از نگرانيهاي پيمانکاران در جابه جايي بودجه پروژهها و کاهش بخشي از دغدغههاي جامعه مهندسي نسبت به 150هزار مهندس ساختماني مازاد کمکي کرده باشند تا ان شاءالله با برطرف شدن اين مشکلات، مسير هم براي رفع نيازمندي 50درصد مدارس تهران به مقاومسازي و حتي مدارس کل کشور هموار شود و هم در سطحي جامعتر با صنعتي و مقاومسازي همه ساختمانهاي کشور، اطمينان خاطر عمومي از ايمن بودن سرپناه درکنار اميدبخشي اقدامات دولتي به وجود بيايد. آن وقت اگر سفارتخانهاي هم تعطيل شد حداقل به بهانه ترس از زلزله و عدم امنيت ساختمان ها نباشد .

قادر نصيري