نشریه شماره   197   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خانه ام ابری ست...

معرفي خانه نيما يوشيج

علي اسفندياري مشهور به نيما يوشيج، (زاده 21 آبان 1274 در دهکده يوش از توابع  شهرستان نور استان مازندران ،متوفاي 13 دي 1338 خورشيدي در شميران ، شاعر معاصر ايراني و پدر شعر نو فارسي  است.

با ديدن و رفتن به يوش، زادگاه نيما يوشيج، به نقش طبيعت در شکلگيري تفکر انسان و درک او از هستي و زيبايي ميتوان پي برد. آنچنان که وقتي زادگاه، روستايي باستاني و پنهان در پناه کوه باشد، گذر از درههاي کوهستاني پرپيچوخم يوش را نيز تمثيلي از سرگذشت تاريخ شعر فارسي ميتوان تلقي کرد.

با رسيدن به کيلومتر 79 جاده چالوس و عبور از تونل کندوان، در محل معروف به پل زنگوله، جاده آسفالته فرعي روستاي يوش-بلده در ضلع شرقي جاده ظاهر ميشود. تا رسيدن به روستا حدود 45 کيلومتر جاده کوهستاني و پيچدرپيچ با منظرهاي از درختان سرو و تبريزي و باغهاي گوناگون ميوه در کف دره قرار دارد که جولانگاه نگاه و خيال هر روندهاي خواهد شد. مخصوصاً در فصل پاييز. در اين فصل جاده يوش بهقدري سرشار از رنگهاي مختلف برگ درختان است و هارموني رنگها و طبيعت آنچنان جلوهگر، که امکان ندارد هر رهگذر را براي لحظاتي مسحور زيبايي پرشکوهش نکند و حداقل براي لحظاتي به درنگ وا ندارد.

خانه پدري نيما بنايي است متعلق به دوره قاجار که از سال 1375 زير نظر سازمان ميراث فرهنگي استان مازندران قرار گرفته و در حال حاضر به موزه نيما يوشيج تبديلشده است. خانه، بنايي نسبتاً بزرگ است که در پسکوچهاي شيبدار و سنگفرش شده در ضلع شمال غربي روستا واقع است. معماري بنا با ديگر خانههاي اين روستا و حتي کل معماري خانههاي شمال کشور مغايرت عجيبي دارد.

بنا در سال 1207 هجري قمري ساختهشده است. در حال حاضر داراي 3 ورودي، شاهنشين و اتاقهاي تابستاني و زمستاني سهدري و ششدري و همچنين آفتابگيرهاي مشبک (اُرسي) است. بيشتر مصالح استفادهشده در آن، چوب و گل و خشت است. روبناي داخلي خانه با گچبريهاي سفيدرنگ تزئين شده است اما قسمت پاييني ديوارهاي بنا به رنگ نارنجي درآمده که به نظر، نتيجه کجسليقگي طراح و مسئولان مرمت کننده ميراث فرهنگي است. بيسليقگي که باعث ميشود در زمان بازديد، اين شعر نيما را به ياد بياوري: «زردها بيخود قرمز نشدند/قرمزي رنگ نينداخته است/ بيخودي بر ديوار»...

بهطورکلي، سبک معماري بنا به خانههاي شهرهاي مرکزي ايران نظير خانههايي تاريخي کاشان شباهت دارد. خانه داراي حياط مرکزي است که علاوه بر خود نيما، مزار سيروس طاهباز، گردآورندهي آثار و بهجتالزمان، خواهر نيما نيز هست. يک مجسمه نيمتنه از نيما نيز در زير تاق ورودي غربي خانه قرار شده است.