نشریه شماره   197   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ساخت‌وساز در کشور تخصصی نیست

جليل کريمي

به گفته کارشناسان، معماري ساختمانهاي ما و بهتبع آن نماي شهرهاي ما وضعيت مناسبي ندارد و آشفتگي بصري در تمام ساختمانها و معماري شهرهاي ما مشهود است اين امر ميتواند ناشي از عوامل مختلفي باشد که هر يک بهنوعي در پديد آوردن اين وضعيت دخيل هستند. عليرغم اينکه تعداد معماران تحصيلکرده ما روز بهروز در حال افزايش است اما اين وضعيت تغيير محسوسي نداشته است. در خصوص چرايي اين موضوع در نمايشگاه مطبوعات و در غرفه پيام ساختمان پاي صحبتهاي دکتر حيدر جهانبخش؛ عضو سازمان نظاممهندسي تهران و رئيس بخش علمي، هنر و معماري دانشگاه پيام نور نشستيم:

دکتر جهانبخش در خصوص دلايل آشفتگي معماري ما عليرغم کثرت معماران تحصيلکرده، به خبرنگار ما گفت: اين مشکل ناشي از 4 مسئله است که موضوع اول به وضيعت آموزش معماري ما برمي گردد. وي افزود: با پيشرفت جوامع بشري، مباحث توسعه شهري شدت گرفت و آموزش معماري هم با سرعت هرچه بيشتر اتفاق افتاد. در گذشته رابطه استاد و شاگردي هم نيز موضوعي بود که بسيار موردتوجه قرار ميگرفت و دانشجوي معماري پس از فراغت از تحصيل زير نظر اساتيد خود فعاليت نموده و از سبک معماري اساتيد خود پيروي ميکرد اما هماکنون سرعت آموزش بالا رفته و در طول يک سال تعداد زيادي دانشجوي معماري فارغالتحصيل گرديده و وارد عرصه کار ميشوند درحاليکه دانش معماري را ياد گرفتهاند اما بينش و نگرش معماري را ندارند. ضمن اينکه آموزش سبک محور تبديل به آموزش روش محور شده است.

رئيس گروه معماري دانشگاه پيام نور ادامه داد: مسئله دوم در ارتباط با دلايل آشفتگي معماري ما اين است که فارغالتحصيلان رشته معماري هنگاميکه وارد بازار کار ميشوند با افرادي برخورد ميکنند که حرف آنها را قبول ندارند چراکه بيشتر فعالان صنعت ساختوساز کشور ما يا مالکان ساختمانها به فکر بهره اقتصادي بيشتر يا به عبارتي کسب سود بالاتر هستند و تمايل زيادي بهصرف هزينه جهت رعايت اصول معماري در ساختمانها ندارند و از دست معمار نيز کاري ساخته نيست. چون در اين صورت مالک يا سرمايهگذار با معمار ديگري وارد مذاکره شده و کار طراحي را به کسي ميسپارد که نظراتش را پياده و اجرا کند.

دکتر جهانبخش در مورد عامل ديگري که بر معماري ما تأثيرگذار است، گفت حوزه معماري ما بهصورت تخصصي وارد ساختوساز نگرديده و جايگاه ساختوساز تخصصي نيست؛ يعني هر فردي با هر تخصصي که داراي اندک سرمايهاي باشد وارد اين عرصه شده و مطابق سليقه خود شروع به طراحي و ساختوساز ميکند و اين امر تأثير خود را بر ناهمگوني ساختمانها بهوضوح نشان ميدهد.

بنابراين لازم است شأن ساختوساز از شأن عمومي به تخصصي تغيير کند و سازمان نظاممهندسي نيز تلاش کند جايگاه نظاممهندسي و معماري را در ساختوساز تثبيت نمايد.

 عضو سازمان نظاممهندسي افزود: موضوع ديگر اينکه، مديريت مسکن در اين زمينه تخصصي نيست. بهعنوانمثال شما وقتي پولي را بهعنوان پسانداز به بانک تحويل ميدهيد، صاحباختيارش بانک است، هر جا که بخواهد سرمايهگذاري ميکند و سود آن را به شما ميپردازد و شما در چگونگي استفاده از آن دخالتي نداريد اما در صنعت ساختوساز اينگونه نيست و شخص سرمايهگذار يا مالک با توجه به اينکه هزينه ساخت و ساز را ميپردازد؛ فکر ميکند مالک تمام شهر است درحاليکه اينگونه نيست و نماي ساختمانها حق شهروندان است نه مالک ساختمان و بههمريختگي نماي ساختمانها بر روح شهروندان تأثير ميگذارد بنابراين لازم است سرمايهها در بخش ساختوساز مديريت شوند و اينگونه نباشد که فرد سرمايهگذار هرگونه که دلش بخواهد ساختوساز کند.

دکتر جهانبخش خاطرنشان کرد: صدور شناسنامه فني ميتواند اين مشکل را حل کند، چون همانگونه که در قديم به دليل مشکلات ثبتاحوال افراد زيادي بودند که شناسنامه نداشتند و بعداً دچار مشکل شدند، در مورد ساختمانها نيز اين موضوع صدق ميکند درحاليکه اگر شناسنامه صادر شود و تمام مشخصات ساختمان و عوامل دخيل در آن بيايد معمار و مالک خود را موظف به اجراي صحيح ساختمان ميدانند.