ترافیک شهری درمان می شود؟

شمار نشریه : 197

اين روزها آنچه در هر گوشه از سيماي شهر تهران ديده ميشود، بافت متراكم مسكوني در کنار عرض باريك خيابانهاي فرعي و نبود پارکينگ است؛ موضوعي که در سايه غفلت مديريت شهري از محاسبه دقيق گنجايش ترافيكي در مناطقي كه مجوزهاي ساخت صادر  مي شود، هر روز گره عبور و مرور در تهران را کورتر ميکند. مشکل در آپارتمانهايي که در همسايگي مجتمعهاي اداري و تجاري زندگي ميکنند بيش از ساير مناطق خودنمايي ميکند. بهگونهاي که وضعيت آشفته ترافيك در اطراف اين مجتمعها را بهخوبي ميتوان لمس کرد.

براي بررسي اين معضل همايشي تحت عنوان «جايگاه مهندسي ترافيک در ساختوساز شهري» با حضور حامد مظاهريان، معاون مسکن و ساختمان وزير راه و شهرسازي، سعيد غفراني، رئيس سازمان نظاممهندسي استان تهران، دستاندرکاران مهندسي حملونقل و ترافيک در حوزههاي مختلف شهري و برونشهري و مشاوران و مسئولان اين حوزه و به همت گروه ترافيک سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران در سالن همايشهاي رازي برگزار شد.

به گزارش خبرنگار پيام ساختمان، آنچه در اين همايش به آن تأکيد شد، موضوع حضور قانوني خدمات مهندسان ترافيک در اجراي ساختمانهاي گروه (د) و مجموعههاي ساختماني، همچنين طرحهاي شهري و ساختوسازهاي عمده و توقفگاههاي بزرگ در سطح شهرها بحث اصلاح الگوي مصرف انرژي و مبحث بهبود وضعيت ترافيکي شهر تهران بود.همچنين عنوان شد؛ با تصويب شوراي تدوين مقررات ملي ساختمان مبني بر مبحث الزامات ترافيکي احداث ساختمانها، تدوين اين مبحث از مجموعه مقررات ملي ساختمان در دستور کار مرکز تحقيقات راه، مسکن و شهرسازي قرار گرفته است.

ارائه مجوز ترافيکي در غياب مهندسان ترافيک

مديرکل مطالعات و برنامهريزي امور حملونقل و ترافيک مرکز مطالعات و برنامهريزي شهر تهران، در اين همايش با اشاره به بررسي مطالعات پايهاي مهندسي با موضوع «نرخ سفرسازي فعاليتهاي زميني تهران بزرگ»، گفت: عليرغم آنکه ميبايست طبق قانون در طول مدت احداث يک ساختمان چندين بار مجوز ترافيکي از سوي مهندسان ترافيک سازمان نظاممهندسي صادر شود، اين مهندسان هيچ نقشي در اين فرايند گذاشته اند.امير روحي با اشاره به اينکه اين دسته از مهندسان گروه تخصصي سازمان از اين سيستم و مکانيزم در ساختوسازها کنار گذاشتهشدهاند، افزود: اين در حالي است که حضور مهندسان رشته ترافيک سازمان نظاممهندسي در فرايند ساختمانسازي و بررسي مشکلات ترافيکي قبل از شروع به کار از مهرماه سال جاري الزامي است.

جايگاه مهندسان ترافيک تغيير ميکند

مديرکل راه و شهرسازي استان تهران نيز دراينباره گفت: تصور ميکنم با توجه به تدوين اين مقررات جديد توسط خود مهندسان ترافيک و بهکارگيري خدمات اين گروه، جايگاه آنها تغيير يابد.

فريبرز واحدي افزود: تکليف قانوني هم براي گروه ساختمانهاي گروه (د) و هم مجموعههاي ساختماني در بحث اصلاح الگوي مصرف انرژي و مبحث بهبود وضعيت ترافيکي شهر تهران،استفاده از خدمات مهندسان ترافيک است و در اين زمينه بايد وزارت راه و شهرسازي نيز در تهيه طرحهاي شهري و تفصيلي از خدمات اين گروه در تمامي مراحل تدوين استفاده کند.

وي با اشاره به اينکه قسمت دوم طرح جامع شهري در حال بازنگري است و با تدوين شرح خدمات، ابلاغ ميشود، تأکيد کرد: به دنبال آن هستم که استفاده از خدمات مهندسان ترافيک در اجراي طرحهاي شهري در استان تهران احياء شود. البته اين طرح در بسياري از شهرها تهيهشده اما ميتوان در فرايند بازنگري ، خدمات مهندسان ترافيک را در آن گنجاند.

واحدي گفت: قطعاً در کلانشهري مثل تهران که بحث آلودگيهاي زيستمحيطي و ترافيکي براي شهروندان آزاردهنده است بايستي استفاده از مهندسان ترافيک پيشبيني شود و در طراحي پارکينگها، توقفگاههاي فروشگاههاي بزرگ و مجموعههاي فرهنگي، آموزشي و مراکز درماني و مکانهايي که جذب سفر بيشتري دارد اظهارنظر کارشناسي داشته باشد که تا اين چالشها مديريت شود.

مديرکل راه و شهرسازي استان تهران با بيان اينکه ساماندهي و رفع مشکلات ترافيکي و آلودگي هوا مطالبات اجتماعي مردم هم هست، اظهار داشت: قطعاً بايد مهندسان ترافيک را در نظام برنامهريزي و ساختوساز شهري در حوزه تصميمگيري دخالت داده و از خدمات آنها استفاده کنيم.

وي افزود: شخصاً تلاش کردم از سال گذشته در استان تهران استفاده از توانمندي شهرسازها که در نظام ساختوساز شهري خيلي از شهرها به آنها توجه نميشود را بهصورت جدي در دستور کار قرار دهيم و هماکنون در تمام طرحهاي تفصيلي که تهيه ميشود حتي تغيير کاربريها در شهر تهران و ساير شهرها قطعاً بايد مهندس شهر ساز نظر کارشناسي دهد.

واحدي در پاسخ به اين سؤال که همچنان بسياري از مباحث مقررات ملي ساختمان اجرايي نميشود، گفت: مقررات ملي در بسياري از بخشها عملياتي شده و براي بهکارگيري گروه هفتگانه مهندسي هم خيلي مشکلات جدي نداريم. تنها بايد ارادهاي براي اطلاعرساني مثل اين همايشها و اجرايي کردن آن وجود داشته باشد. تنها مشکل ما بهکارگيري کاردانها يا تکنسينهاي ساختماني است که به دنبال راهکار اجرايي با شهردار تهران هستيم تا به تفاهم مشترکي در اين خصوص برسيم.

تذکر به نهادها براي اجراي يک قانون

عضو هيئترئيسه گروه تخصصي سازمان و دبير اجرايي اين همايش، نيز در خصوص اهداف برگزاري چنين همايشي گفت: باگذشت 20 سال از تصويب قانون نظاممهندسي و کنترل ساختمان و عليرغم الزام استفاده از خدمات مهندسان ترافيک در گروههاي خاص ساختمان مثل ساختمانهاي گروه (د) و بالاي 5 هزار متر و تمامي مجموعههاي ساختماني تجاري، اداري و ... که احداث آنها تأثير زيادي بر شبکههاي معابر شهري و نيز ايجاد مشکلات ترافيکي خواهد داشت، همچنان از مهندسان ترافيک استفاده نميشود.

محمد محمدي نژاد افزود: اين اتفاق باعث شده که ما هر از چند گاهي به مسئولان محلي مثل شهرداريها و مسئولان نظارتي مثل وزارت راه و شهرسازي دائماً متذکر شويم که مهندسان ترافيک بايد در اين زمينه خدمات ارائه دهند، در غير اين صورت شرايط سيماي شهر را همانگونه هست که مشاهده ميکنيد.

وي ادامه داد: ما وظيفه داريم اين دغدغه را با دخالت مؤثر در طرحهاي شهري از بين ببريم که يکي از اين نوع دخالتها ، تصميمگيري هنگام تغيير عمده کاربريهاست. طي اين 10 سال شاهد بوديم که در شهر تهران بسياري از مناطق کمربند سبز شهر تبديل به باغ، برج باغ و مجتمعهاي تجاري و اداري شد که اين نوع اقدامات علاوه بر اينکه سرانه سبز شهر را نابود کرد، بار سنگين ترافيکي را به کوچهباغهاي شهر تحميل کرد ، طوري که شهر ديگر ظرفيت اين حجم ترافيک را ندارد.

وي با بيان اينکه مهندسان ترافيک بايد با اينگونه موارد برخورد قانوني و منطقي و طبق دانش فني داشته باشند، اظهار کرد: اساس تصميمگيري در اين نوع طرحها از سوي مهندسان ترافيک بايد بهصورت بله يا خير باشد که آيا امکان چنين تغيير کاربري وجود دارد. مثل بازار روز فرمانيه را که شهرداري براي احداث يک مجتمع تجاري اداري به بخش خصوصي فروخت.  اينگونه پروژه ها که هرروز يکي دو ساعت از وقت شهروندان در ترافيک تلف ميشود آنهم در کنار آلودگي هوا واقعاً اسفبار است، و اسفبارتر اينکه نهاد برقرارکننده آرامش شهري براي مردم خود اين اقدام را انجام دهد، درحاليکه اگر يک مهندس ترافيک نظر کارشناسي ارائه دهد قطعاً چنين اتفاقاتي رخ  نخواهد داد.

مديران در جاي خود نيستند

عضو هيئترئيسه گروه تخصصي سازمان نظام مهندسي، درباره واکنش شهرداري به اين رويداد گفت: آقاي تشکري هاشمي بهعنوان رئيس سازمان حملونقل و ترافيک شهرداري تهران متولي مستقيم اين موضوع است، اما عليرغم هماهنگي قبلي براي حضور و  اينکه جزو سخنرانان و مدعوين اصلي همايش بودند تشريف نياوردند که دقيقاً ميزان توجهشان به اين همايش نشانگر ميزان توجه ايشان به همين دغدغه شهر است!

محمدي نژاد ادامه داد: سالهاست ميگوييم ترافيک بايد دست متخصصان اين رشته باشد و با همه احترامي که ما براي مديران شهرداري قائل هستيم، اعتقادداريم بسياري از مديران در جاي خود نيستند چون اگر اين اتفاق ميافتاد، حداقل مثل ما دغدغه راحتتر زندگي کردن مردم را داشتند.

در پايان همايش جايگاه مهندسي ترافيک در ساختوساز شهري از هيئت اجرايي و حاميان مالي همايش تقدير به عمل آمد و بيانيهاي نيز از سوي متخصصان مدعو خطاب به شهردار تهران امضاء شد. محمد زاده درباره اين بيانه خطاب به قاليباف گفت: آقاي شهردار قانون را در مورد الزام استفاده از خدمات مهندسان ترافيک در ساختمانهاي گروه (د) و مجموعههاي ساختماني و طرحهاي شهري برقرار نموده، به آن عمل کنيد، مطمئن باشيد اين موضوع ممکن است اندکي از درآمد حاصل از فروش تراکم شما کم کند اما فوايد عديده و پايداري براي شهروندان تهراني خواهد داشت.