نشریه شماره   196   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کـارت زرد به سازندگان ساختمانی

درحاليکه كشورمان، ازنظر زيرساختهاي فني و قانوني، كميت و كيفيت مهندسان و متخصصان سازمانها و نهادهاي مسئول و ... كمبود جدي ندارد، اما همچنان كيفيت ساختوسازها پايين است! اين واقعيت زماني عيني ميشود که ساختمانهاي ساختهشده بيش از 20 سال عمر نميکنند يا صدمات ناشي از بروز زمينلرزه که نشان داده؛ ساختمانهايي که توان و تحمل لرزشهاي ناشي از زلزله را ندارند،تعدادشان کم نيست .

موضوعاتي مثل كيفيت پايين مصالح، ضعف عملكرد عوامل دستاندرکار، ضعف عملكرد نهادهاي مسئول، ضعف مقررات، ضعفهاي آموزشي و فرهنگي همه دستبهدست هم دادهاند تا تعداد ساختمانهاي باکيفيت به تعداد انگشتان دست هم نرسد. اما آيا آنچه اين روزها توسط برخي مسئولان و فعالان ساختوساز مطرح ميشود(يعني بهکارگيري مصالح غيراستاندارد) عامل کيفيت پايين ساختوسازهاست؟

به گزارش پيام ساختمان، اين روزها بسياري از کارشناسان و فعالان ساختماني از اجراي غير صحيح ساختوساز بهشدت اظهار نگراني ميکنند. آنها ميگويند بر اثر اجراي غير صحيح و غيرحرفهاي پيمانکاران و انبوه ساران غيرماهر، هزاران ساختمان ساختهشده که جان صدها هزار خانوار ساکن اين ساختمانها در معرض تهديد است و مشکلات ناشي از توليد مصالح غيراستاندارد پاک کردن صورتمسئله است.به گفته آنها، بيشتر ساختمانهايي که در ده سال گذشته ساختهشده (مخصوصاً آن دسته از ساختمانهايي که با هدف بسازوبفروشي بوده) در برابر حوادث طبيعي مانند زلزله مقاومت ندارد.

سرمايهگذاري تصادفي ساختوسازها

فرامرز استاد ؛ مشاور فروش و سازنده با سابقه ميگويد: « وضعيت ساختوسازها بهشدت نگرانکننده است، در سالهاي گذشته بيشتر ساختمانها توسط افرادي ساختهشده که هيچ مهارت فني و مهندسي نداشته و ساختمانها را به سليقه خود ساختهاند».به گفته وي «عمر مفيد ساختمانها تنها به کيفيت مصالح وابسته نيست و پيري و فرسودگي و بعضاً خرابي ساختمانها بيشتر به عواملي مثل كيفيت طرح و اجرا بستگي دارد».

اين مشاور فروش معتقد است: « با وجود آنکه ساختمانسازي بخش عمدهاي از ثروت ملي كشور را تشكيل ميدهد، اما بخش ساختمان کشور از فقر کارگران و مهندسان متخصص رنج ميبرد و سرمايهگذاري در اين ثروت ملي به شانس و تصادف واگذار شده است». وي همچنين ميگويد:« متأسفانه استفاده از فن آورهاي نوين در ساختمانها به فراموشي سپردهشده و بهجاي آن استفاده از مصالح سنتي که روش توليد آنها بدون ملاحظات زيستمحيطي است، رواج پيدا کرده است، درحاليکه جلوگيري از بد استفاده کردن مصالح در عمل 50 درصد صرفهجويي در ساخت را به همراه دارد ».

اين سازنده تأکيد ميکند: « اجراي عمدي ساختمانهاي بيکيفيت حتي از سوي سازندگاني که سابقه کمي هم در ساختوساز ندارند، در کشور بيداد ميکند؛  موضوعي که در هياهوي طرحهاي متعدد ساماندهي بازار مصالح ساختماني مغفول مانده است».

مصالح غيراستاندارد يا عملکرد غيراستاندارد

رئيس هيئتمديره انجمن ملات ايران با بيان اينکه در عدم استفاده صحيح از مصالح، سازندگان و پيمانکاران نقش صددرصدي دارند چراکه به اين مسئله بسيار ساده مينگرند، معتقد است: «مواد و محصولاتي که داخل کارگاه استفاده ميشود غيراستاندارد نيست،بلکه روش بهکارگيري مصالح غيراستاندارد و غلط است».

علياصغر حمزه گودرزي اظهار ميکند: « بهعنوان مثال يکنواخت بودن آجرچيني پي و ايجاد سطح صاف و بدون خلل و فرج براي پيها بسيار مهم است اما در آجرچيني ساختمانها بعضاً 10 تا 20 سانت خلل وجود دارد. يا روش استفاده از سيمان استانداردي که به دست کارگران آموزش نديده سپرده ميشود و کاملاً بهصورت غيراستاندارد مصرف ميشود، بدون آنکه مهندس به خود زحمت داده و در حين کار به کارگران توضيح دهد» .

وي ميگويد: «متأسفانه در کشور ما مصرف صحيح مصالح مغفول مانده است. مثلاً ما سيمان بنايي را در کارهاي عمومي ساختمان از قبيل سيمانکاري، آجرکاري، کاشيکاري و... به کار ميبريم و از آموزش کارگران شاغل در اين بخش کاملاً غافل شدهايم. يا سيمان در توليدات بتني که نقش اساسي در انجام پروژههاي عمراني دارند به شيوهاي غلط به کار گرفته ميشود».

گودرزي ادامه ميدهد: « بهکارگيري ملات آماده ميتواند از اتلاف وقت، اتلاف انرژي، کاهش ارزش و کيفيت ساختمان، مشکلات زيستمحيطي و اتلاف مصالح در ساختمانسازي جلوگيري کند درحاليکه به دليل بيتوجهي، نبود مهارت و تخصص اين محصول در کارگاههاي ساختماني به شيوه سنتي توسط کارگران فاقد مهارت تهيه ميشود».

تجديدنظر در مصرف مصالح ساختماني

رئيس هيئتمديره انجمن ملات ايران تصريح ميکند: « تفاوت کيفيت ملات آماده در مقايسه با ملاتي که يک کارگر ساده آماده ميکند 40 درصد است، ضمن اينکه ملات آماده ويژگيهاي خاصي همچون مقاومت بالا، صرفهجويي در انرژي آب و ملاحظات زيستمحيطي دارد، بااينوجود همچنان بازار با روش قديمي و ناکارآمد فعاليت ميکند».

اين فعال امور ساختماني با اشاره به مشکلات کمآبي و ميزان مصرف انرژي و نحوه استفاده از مصالح در ساختوسازها معتقد است: « بايد در روشها و اصولاً در مصرف مصالح ساختماني تجديدنظر کنيم. سازندگان و پيمانکاران از اين موضوع غافلاند که استفاده صحيح از مصالح باعث کاهش هزينه و بهبود کيفيت ساخت ميشوند».

وي ميافزايد: «ما دهها نوع کالاي استاندارد مثل آجر، سنگ، سراميک، کاشي و... را به محل پروژهها ميآوريم،  اما با يک ترکيب ناهمگون و  ناکارآمد سيمان و ماسه همه را به هم ارتباط ميدهيم! بنابراين حتي ممکن است ساختمانهاي ما با اين ميزان ميلگرد و آهني که مصرف ميکنيم در زلزله مشکلي نداشته باشد اما حتماً در نحوه اجرا مشکل داريم و زلزله هم که نباشد مردم به راحتي نميتوانند از ساختمان خود استفاده کنند».

گودرزي ادامه ميدهد: « وقتي شما از محصول بهصورت ناکارآمد استفاده ميکنيد ميزان و حجم بيشتري به کار ميبريد و اين کار يعني افزايش هزينهها، کاهش ايمني زلزله، کاهش کارايي، کاهش رفاه، از دست رفتن انرژي . همه اينها آفتهايي است که به دليل استفاده غلط از مصالح بنايي ما را از شرايط ايده آل دور ميکند».

رئيس هيئتمديره انجمن ملات ايران ميافزايد: بهترين راهکار اين است که آمادهسازي مصالح را به کارخانهها بسپاريم. مثل مصالح پيشساخته، که تمام قطعات ساختمان را به يک کارخانه واگذار ميکنند، چرا که يک کارگر ساده بههيچوجه اين مهارت و تخصص را ندارد که مثلاً در آجر چسبندگي ايجاد کند، در نتيجه مصرف افزايش مييابد و کيفيت کاهش».

وي خاطرنشان ميکند: « متأسفانه بياطلاعي صاحبان سرمايه و مجريان ساختماني در استفاده از مصالح باعث شده که همچنان از شيوههاي قديمي در ساختمانها استفاده کنند، حتي اگر مصالح کاملاً استاندارد باشد».