نشریه شماره   195   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دردسرهای آپارتمان نشینی

زندگي در چارديواريهاي اختياري، يعني خانه‌‌هاي يک يا دو طبقه با حياط و بدون مستأجر، جاي خود را به مکعبهايي داده است که گاه از چهار ضلع خود با آپارتمانهاي محل زندگي خانواده‌‌هاي ديگر مشترک هستند، اما آيا فرهنگ زندگي در «خانه‌‌هاي مستقل» با همان سرعت آپارتمانسازي در تهران و ديگر کلانشهرهاي ايران به فرهنگ زندگي آپارتماننشيني تغييريافته است؟ مردمي که مجبور به زندگي در اين وضعيت هستند با چه مشکلاتي دستوپنجه نرم ميکنند؟.

ديوارها نازک است

يک کابينت ساز که از شهر رشت به تهران مهاجرت کرده است با مقايسه زندگي در تهران با ساير شهرهاي بزرگ ايران ميگويد: «در حال حاضر قواعد کار بسازوبفروش يا به اصلاح مردم، بسازوبنداز، در همه جاي ايران يکسان است، اما در خانههاي بالاي ده سال ساخت در تهران، وضع ازنظر مصالح ساختماني از شهرهاي ديگر بدتر است. قبلاً در شهرستانها مردم علاقه داشتند خانههاي بادوام و محکم درست کنند، اما در تهران خانهها کاغذي و ارزانتر درست ميشود.

اين شهروند ايراني اعتقاد دارد که بيشتر مشکلات آپارتماننشيني در تهران مربوط به استفاده نشدن از عايقهاي صوتي و ديوارهاي با ضخامت مناسب بين آپارتمانهاي همجوار است.

اختلاف فرهنگي بين ساکنان

يک خانم اهل اراک،که ساکن آپارتمان 7 طبقه در تهران است با بيان اين مطلب که  بزرگترين مشکل آپارتماننشيني اختلاف فرهنگي بين ساکنان است، به پيام ساختمان گفت: يک زن و شوهر در ساختمان ما زندگي ميکنند که 40 سال در خانه مستقل زندگي کرده‌‌‌اند و بچههايشان به بهانه قديمي شدن خانه قبلي براي آنها آپارتمان خريدهاند و زمين خانه آنها را براي خودشان ساختهاند. اين آقا عادت دارد غروبها با زيرپوش جلوي در ساختمان ميايستد و کلاً با زيرپوش در ساختمان رفتوآمد ميکند که اين رفتار وي درست نيست. خودش هم اين احساس را ندارد که اين کار بد است.

تمرين موسيقي در آپارتمان

يک آقاي 32 ساله مجرد که در يک ساختمان شامل 28 واحد مسکوني زندگي ميکند در اين زمينه ميگويد: فرهنگ عمومي ايران خيلي بهتر از چند سال قبل شده است. البته قبول دارم در هر شهر و محله فرق دارد، تنها مشکل من تمرين موسيقي است. همسايهها هميشه از سروصداي بنده شکايت دارند. در جلسات ساختمان من سعي دارم به آنها توضيح بدهم که اين حق من است در خانهام موسيقي تمرين کنم.

دخالت همسايه ها

يک خانم 28 ساله که بهتنهايي در يک ساختمان 12 واحدي در شهر تهران زندگي ميکند از دخالت همسايههايش در زندگي خود شکايت دارد.  اما يک خانم 51 ساله برعکس کساني که از دخالت همسايهها در زندگي خصوصي خود شکايت دارند از بيتفاوتي همسايهها نسبت به خودش شکايت دارد و ميگويد: به خاطر شغل همسرم مجبور شديم خانه خود را بفروشيم و در آپارتمان زندگي کنيم. در محل قبلي با چند نفر از همسايهها رفتوآمد داشتيم، اما در اين محل مردم دوست ندارند با هم رفتوآمد کنند. اگر يک ماه از خانه بيرون نرويم کسي نميآيد بپرسد زنده هستيم يا نه.

عدم رعايت مسائل بهداشتي

يک خانم اهل اصفهان در اين زمينه ميگويد: ساختمان ما چهار واحد دارد. همسايهها قبول نميکنند کسي براي تميز کردن راهپلهها بيايد و ميگويند هرکس جلوي خانه و راهپله خودش را تميز کند. بعضي وقتها آب يک کيسهزباله پاره روي پلهها ميچکد  و باعث تجمع پشه و مگس ميشود .

يک کارمند بانک که ساکن يک ساختمان 22 واحدي در تهران است، ميگويد: در ساختماني مثل ساختمان ما که تعداد واحدها زياد است، اگر قرار باشد هر 22 واحد زبالههاي خود را جلوي در بگذارند، پيادهرو بسته ميشود. با اينکه مديريت ساختمان بارها در جلسات تذکر ميدهد باز هم بعضي واحدها رعايت نميکنند. اين مسائل به شکلي است که اگر کسي نخواهد رعايت کند، ديگران کاري از دستشان ساخته نيست.

يکي ديگر از شهروندان کشورمان رعايت نکردن مسائل بهداشتي در آپارتمانها را مشکل همه ساکنان يک ساختمان ميداند و در تأييد نظر خودش مثالي ميآورد: «در ساختمان ما همسايهها براي سمپاشي توافق کردند. ما دو سال سوسک نداشتيم تا اينکه يک مستأجر جديد به ساختمان اضافه شد و حالا از طريق اسبابهايش يا طريقي ديگر، دوباره در ساختمان سوسک پيدا شده. چندين بار همسايهها مراجعه کردند و تذکر دادند که بهداشت را رعايت کند، اما گوشش بدهکار نيست و به خاطر همان تذکرها ميگويد سهمش از سمپاشي جديد را نميدهد.

هزينههاي مشترک قبضهاي برق، گاز و آب

از ديگر مشکلات رايج زندگي آپارتماننشيني هزينههاي مشترک قبضهاي برق، گاز و آب در ساختمانهايي است که کنتورهاي مجزا براي آپارتمانها در نظر گرفته نشده است.

يک شهروند گرگاني که طي مدت 20 سال آپارتماننشيني در چند شهر، چهار مرتبه بهعنوان مدير ساختمان مسئوليت محاسبه هزينهها را بر عهده داشته است، ميگويد: يکي ميگويد وقتي ساکنان يک آپارتمان مسافرت هستند بايد هزينهها به ازاي تعداد روزهايي که نيستند کم شود. يکي ميگويد وقتي همسايهاي مهمان زياد دارد بايد پول آب و برق بيشتر بدهد. يک نفر ميگويد بايد پول گاز تقسيم بر تعداد واحدها شود، و ديگري ميگويد بايد تقسيمبر تعداد نفرات شود. هر شيوهاي انتخاب شود، چند نفر شاکي دارد.

راهکار چيست؟

دكتر محمد دمرچيلي- وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي- در پاسخ به اين سوال که  در صورت رعايت نكردن حقوق همسايگان و احترام نگذاشتن به مالكيت مشاع آنها در آپارتمان مانند صداكردن در راه روها و... آيا اين موضوع جرم محسوب مي شود و به چه مرجع قانوني مي توان مراجعه كرد؟طبق ماده 30 قانون مدني، هر مالكي نسبت به ملك خود حق هرگونه تصرف و انتفاع را دارد مگر مواردي كه قانون ممنوع كرده باشد.

البته به موجب ماده 132 همان قانون، تصرفات و استفاده اي كه موجب ضرر همسايه بشود، جايز نيست مگر اينكه تصرفات و استفاده مزبور، اولاً به اندازه متعارف و دوم براي رفع حاجت و نياز مادي يا معنوي يا رفع ضرر مادي يا معنوي مالك باشد .اين وكيل دادگستري ادامه داد در مورد ساكنين يك آپارتمان نيز همين مقررات جاري است. بنابراين اگر سروصدا در حد عرف آپارتمان نشيني باشد، اشكالي ندارد و لازمه زندگي طبيعي است ولي اگر سروصدا به گونه اي است كه نوعاً از ديدگاه و نظر يك شخص (آپارتمان نشين) متعارف (شخصي كه نه پير است نه جوان، نه مريض احوال است و نه خيلي سلامت، نه بداخلاق و خلق تنگ است نه بسيار خوش اخلاق و بلندطبع) قابل پذيرش نباشد، همسايه اي كه مرتكب اين فعل شده، مقررات قانوني را نقض كرده است و مدير ساختمان يا هر يك از همسايه ها حق دارند به شخص خاطي تذكر دهند و اگر اين رفتار را با سوء نيت انجام دهد(يعني تعمداً و با علم به اينكه موجب آزار و اذيت همسايه ها مي شود) اين عمل، جرم و مستوجب تعقيب كيفري است و شخصي كه از اين رفتار متضرر شده، حق شكايت كيفري دارد.

دمرچيلي در مورد همسايگاني كه از پرداخت سهم خود در هزينه هاي مشترك امتناع مي كنند نيزگفت: به موجب ماده 10 مكرر قانون تملك آپارتمان ها، در صورت امتناع مالك يا استفاده كننده از پرداخت سهم خود از هزينه هاي مشترك از طرف مدير مبلغ بدهي از طريق اظهارنامه با ذكر مبلغ بدهي، از او مطالبه مي شود و در صورتي كه اشخاص مزبور ظرف 10 روز از تاريخ اظهارنامه، سهم بدهي خود را نپردازند مدير مي تواند به تشخيص خود و با توجه به امكانات، از دادن خدمات مشترك از قبيل شوفاژ، تهويه مطبوع، آب گرم، برق، گاز و غيره خودداري كند و اگر همچنان امتناع شود، مدير مي تواند از اداره ثبت محل وقوع آپارتمان براي وصول وجه مزبور طبق اظهارنامه ابلاغ شده، اجرائيه صادر كند. همچنين مدير مي تواند به مراجع قضايي(محاكم عمومي حقوقي) مراجعه كند تا دادگاه خارج از نوبت به موضوع رسيدگي كند و مي تواند واحد بدهكار را از دريافت خدمات دولتي كه به مجموعه ارائه مي شود محروم نمايد و تا دو برابر مبلغ بدهي به نفع مجموعه جريمه كند.