هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   195   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آرامگاه پیر زهرنوش

يکي از بناهاي قديمي شهرستان ابهر آرامگاه مولانا قطبالدين ابهري مشهور به پير زهرنوش است.

در قسمت جنوبي ابهر و در انتهاي خيابان 17 شهريور ابهر يک بناي آجري و قديمي به چشم ميخورد که از آثار تاريخي و ارزشمند منطقه است. ساخت اين بنا به قرنهاي ششم تا هشتم هجري قمري نسبت داده ميشود. در خصوص اينکه اين بناي آجري آرامگاه چه کسي و متعلق به چه دوراني است، نظريههاي گوناگوني وجود دارد ولي از ميان تمام اين نظريهها تعلق اين بقعه به پير احمد زهرنوش به واقعيت نزديکتر است. مولانا قطبالدين احمد ابهري (500 - 577 هجري قمري) سرسلسله صوفيان، محدث صاحبکمال و معروف به پيراحمد زهرنوش، مريدان خود را در اين محل ارشاد ميکرده است. آرامگاه اصلي با پلان چهارتاقي ساختهشده که با ايجاد شکست در جرز به بناهاي بيستوجهي تبديل گرديده است.

در ساخت اين بنا، از سازههاي معماري سنتي و قديمي استفادهشده که هماکنون از اين سازهها تنها گنبد آجري آن برجايمانده است. گنبد زيباي بنا به سبک پنج و هفت و همانند گنبدهاي دوره سلجوقي احداثشده که با گنبدهاي مساجد جامع سجاس و قروه قابلمقايسه است. ساختمان بنا از آجر چهارگوش مربع شکل ساختهشده و گنبد کوتاه آن نيز آجري بوده و بر روي قاعدهاي چندضلعي قرار گرفته است. اين بنا در سال 1365 تعمير و با شماره 981 در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است. از فضاي مجاور اين آرامگاه هماکنون بهعنوان اداره ميراث فرهنگي استفاده ميشود.

بناي اصـلي آرامگاه، از دوطبقه تشکيلشده که طبقه زيرين، محل آرامگاه و تالار بالايي ، محل خانقاه و جايگاه ذکر و بحث دراويش بوده است. ديوار خارجي بنا که از آجر و با نقش ساده ساختهشده است، داراي پيش و پس سازيهايي است که جلوه خاصي به مجموعه بخشيده است پلان اين اثر تاريخي هشتضلعي است که گنبد يک پوش آن با هنرمندي تمام اجرا گرديده است. تبديل فضاي هشتضلعي به سطح و محيط مدور براي اعمال گنبدزني به مدد فيلپوشهاي متقارن که مزين به قاببنديهاي زيباي گچبري شده، انجام پذيرفته است.

همچنين براي تعديل دما و رطوبت و تأمين نور و روشنايي و بخشهايي از بدنه اين فيلپوش ها نورگيرهايي جا گرفتهاند.

از سال 1390 موزه باستانشناسي در اين مکان داير ميباشد.