هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   195   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بتن ریزی در هوای سرد

گروه ساختوساز: عليرغم اينکه در کشور ما دانش بتن از وضعيت بسيار خوبي برخوردار است اما کمتر مورداستفاده قرارگرفته و بيشتر در قالب کتاب و مقاله بدون استفاده مانده است. اگرچه کارشناسان معتقدند ازنظر علمي تهيه بتن و استفاده از آن بايد با شرايط محيطي و هوا هماهنگ باشد ليکن مجريان ساختمان که عمدتاً دانش و تخصص لازم را ندارند از اين مهم بي اطلاعند. با توجه به سرد شدن هوا در اين شماره به مهمترين نکات و دستورالعملهايي که بايد در زمان بتنريزي در هواي سرد موردتوجه قرار بگيرد، پرداختهايم: 

بتن در دماهاي بسيار پايين مقاومت بسيار کمي کسب ميکند. تا وقتي ميزان اشباع بودن بتن در اثر عمل آبگيري بهاندازه کافي کاهش نيافته باشد ، لازم است بتن تازه در برابر آثار ويرانگر يخزدگي محافظت شود. بتني که حتي يکبار در سنين اوليه يخزده باشد در مقايسه با بتني که يخ نزده باشد در برابر شرايط جوي از مقاومت کمتري برخوردار است و آببند نخواهد بود. علاوه بر اين استعداد آسيبپذيري بتني که در برابر يخ زدن محافظت نشده ، خيلي بيشتر از بتني است که در برابر يخزدگي محافظتشده و در ضمن از مقاومت فشاري کمتري هم برخوردار است. قطعاً هرگاه اقدامات احتياطي لازم به کار بسته شود ميتوان بتنريزي را در سرتاسر ماههاي زمستان با اطمينان خاطر انجام داد و با به کار بستن اين تمهيدات هيچ کارگاهي تعطيل نخواهد شد.

بر اساس استاندارد بينالمللي ACI603 هواي سرد به هوايي اتلاق ميشود که بيش از سه روز متوالي شرايط زير را داشته باشد:

* بتنريزي در دماي بالاتر از 5+ درجه

در اين شرايط مهمترين مسئله آمادگي براي زماني است که جبهه يخبندان محيط کارگاه را فرا ميگيرد. در اين حالت اگر گيرش خمير سيمان صورت نگرفته باشد موجب يخزدگي رطوبت داخلي بتن ، افزايش حجم آب و نهايتاً انبساط حجمي بتن و ترکخوردگي آن ميگردد. در زماني که اين احتمال وجود داشته باشد که چندين ساعت پس از بتنريزي جبهه يخبندان فرا رسد بايد از مواد ضد يخ که ترجيحاً داراي ترکيبات زود گير کننده هستند، استفاده نمود. استفاده از مواد زودگير موجب تسريع در گيرش خمير سيمان و مقاومت در برابر افزايش حجم يخ ميگردد. نبايد فراموش کرد که همواره دماي بتن ريخته شده با استفاده از امکانات متفاوت گرمايشي بايد در نقطه بالاي 5+ درجه سانتيگراد حفظ گردد تا واکنش شيميايي سيمان و آب ادامه يابد و مقاومت لازم حاصل گردد.

* بتنريزي در شرايط دماي زير 5+ درجه

مؤکدا توصيه ميگردد در دماي کمتر از 5+ درجه سانتيگراد نبايد بتنريزي کرد مگر اينکه در تمام شرايط درجه حرارت بتن همواره بالاتر از 5+ حفظ گردد.  توجه داشته باشيد که با بتنريزي در چنين شرايطي عمل هيدراسيون بسيار کند صورت ميگيرد بهطوريکه پس از يخ زدن آب در صفر درجه ، اين واکنش متوقف ميگردد بنابراين در زمان باز کردن قالب مشاهده ميکنيم که بتن بهراحتي خرد ميشود چون خمير سيمان تشکيل نشده است.  بايد کاملاً توجه داشت که استفاده از ضد يخ تنها از يخ زدن رطوبت دروني بتن جلوگيري ميکند.اگر بتن ريخته شده پس از عمليات بتنريزي به حال خود رها شود ، رطوبت درون آن يخ نميزند اما چون دماي آن کمتر از 5+ درجه سانتيگراد است واکنش شيميايي سيمان و آب بسيار کند ميشود و به همين خاطر بتن ضايع ميگردد و داراي مقاومت خيلي کمي خواهد شد؛ بنابراين در زمستان در هر شرايطي بايد پس از بتنريزي نسبت به عملآوري بتن مبادرت ورزيد.

 نکته مهم ديگر اينکه چون هواي سرد نسبت به هواي گرم داراي رطوبت کمتري است بتنهاي ريخته شده در شرايط محيطي سرد به عملآوري و مراقبت بيشتري نيازمند است.

ويژگيهاي يک ضد يخ مناسب

ضديخي براي بتن مناسب ميباشد که علاوه بر کاهش نقطه انجماد آب اضافي داخل بتن بهعنوان يک تسريعکننده در گيرش و رشد مقاومت سنين اوليه بتن عمل نمايد. حال بايد توجه نمود در پروژههايي که در زمان بهرهبرداري امکان خوردگي وجود دارد و يا بتنهايي که پيشتنيده هستند و يا در آنها از آلومينيوم و گالوانيزه استفادهشده است و يا بتنهايي که در تماس با آب يا خاک سولفاته هستند و يا بتنهايي که سنگدانه هاي آنها مستعد واکنش قليايي هستند بههيچوجه از ضديخهاي کلردار استفاده نکنيد بلکه از ضديخهايي استفاده نماييد که بر پايه ديگر مواد (نيترات) ساختهشده باشد.