نشریه شماره   195   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پیامدهای پرداخت وام 50 میلیونی مسکن

شهلا روشني

هيئت دولت جهت حمايت از احيا، نوسازي و بهسازي مسکن در بافتهاي فرسوده، وام 50 ميليون توماني ساخت با نرخ سود 9 درصدي در بافتهاي فرسوده را تصويب کرد اما از همان روز تصويب اين تسهيلات، ابهامهاي مختلفي درباره اين وام به وجود آمده است. عباس آخوندي وزير راه و شهرسازي روز در حاشيه جلسه هيئت دولت اعلام کرد: مصوبه افزايش وام ساخت، احيا، نوسازي و بهسازي مسکن در بافتهاي فرسوده و ناکارآمد و سکونتگاههاي غيررسمي تصويبشده است. اما عدهاي صحبتهاي آخوندي را بهگونهاي تعبير کردند که گويا دولت وام 50 ميليوني را براي ساخت يا خريد مسکن در بافتهاي فرسوده در نظر گرفته است موضوعي که خيلي زود از سوي مقامهاي ارشد وزارت راه و شهرسازي رد شد.

بر اساس اين مصوبه پرداخت تسهيلات و يارانه نوسازي و بهسازي بافتهاي فرسوده و ناکارآمد شهري با اولويت زوجهاي جوان ،گروههاي کمدرآمد و زنان سرپرست خانوار در نظر گرفتهشده که تاکنون از تسهيلات مسکن استفاده نکردهاند.

با توجه به تصويب اين مصوبه و اجراي آن در آيندهاي نزديک، اين سؤال مطرح است که تبعات پرداخت تسهيلات 50 ميليون توماني در بازار مسکن چه خواهد بود و نيز با توجه به پايين بودن قدرت خريد مردم اين وام تا چه ميزان متقاضيان را مجاب ميکند تا به بازسازي خانههاي خود بپردازند؟ کارشناسان پاسخ ميدهند:

يک بلوف رسانهاي است

عضو کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي با بيان  اينکه وزارت راه و شهرسازي در طي 14 ماه 14 طرح را رسانهاي کرده است، به پيام ساختمان گفت: پرداخت وام 50 ميليون توماني تنها طرحي است که تاکنون دولت از آن حمايت کرده است .

عليرضا خسروي در مورد نکات مثبت و منفي اين طرح گفت: از نکات مثبت اين طرح ميتوان به اصلاح سکونتگاههاي غيررسمي مانند بافت فرسوده اشاره کرد که در وسعت 70هزار هکتاري آن 11ميليون انسان زندگي ميکنند .ضمن اينکه پرداخت وام وديعه 10تا 20ميليون توماني به ساکنان بافت فرسوده از ديگر نکات مثبت اين طرح است . نماينده مردم سمنان افزود: اين طرح نکات منفي فراواني نيز دارد که يکي از آنها  ناکافي بودن ساخت هر ساله300هزار واحد مسکوني در مدت 6 سال است در حالي که اين ميزان واحد مسکوني(يک ميليون و هشتصد هزار واحد) کمتر از يک سوم تقاضاي شش سال متقاضيان مسکن با احتساب نياز 800 هزار واحد در سال است .

خسروي با بيان اينکه يکي ديگر از نکات منفي اين طرح انتخاب گروه هدف نامناسب است چون در حال حاضر نصف قيمت يک واحد مسکوني مربوط به قيمت زمين آن است و تعداد افراد کمدرآمد و زوجهاي جوان و زنان بيسرپرست داراي خانه يا زمين که نياز به بازسازي دارد، بسيار کم است . وي خاطرنشان کرد: دولت بايد براي حل مشکل مسکن راهحل اساسي داشته باشد چراکه اين طرح تنها مي تواند کمتر از 30 درصد تقاضاي موجود را پاسخ دهد . و 70درصد باقي متقاضيان همچنان سرگردان باقي ميمانند. بدون ترديد ادعاي تأمين 300هزار واحد مسکوني توسط وزارت راه و شهرسازي تنها يک بلوف رسانهاي است ، درحاليکه نهتنها زيرساخت آن بلکه گروههاي هدف نيز کاملاً ناقص است .

اين وام بهاندازه کافي محدوديت دارد

علي طباطبايي، کارشناس امور ملکي با اشاره به اينکه پرداخت وام 50 ميليون توماني مسکن مشکلات فراواني دارد، به پيام ساختمان گفت: نميدانم وزير محترم راه و شهرسازي و مشاورانش با چه انگيزهاي گروه هدف اين طرح را اينقدر محدود کردهاند. در بافت فرسوده نظارتي بر ميزان تراکم صورت نميگيرد و کسي حاضر نيست چندطبقه ساختمان خود را تخريب کند و با وام 50 ميليون توماني که تنها هزينه ساخت يک واحد آپارتمان است،ساختوساز کند.

وي افزود: بيشتر اين افراد با دريافت وام 50ميليوني نهتنها به اصلاح ساختمان فرسوده خود نميپردازند بلکه  از آن براي وديعه خود استفاده ميکنند و با يک ترفند ساختگي، مهندس ناظر (البته اگر ناظري باشد ) را فريب ميدهند .طباطبايي تأکيد کرد: اگر دولت ميخواهد با اين روش پاسخگوي نيازمتقاضيان مسکن باشد بههيچوجه موفق نخواهد شد . ضمن اينکه محدوديت در گروه هدف (دريافتکننده وام)  يکي از نکات منفي اين وام است، زيرا اين وام بهاندازه کافي محدوديت دارد ( هدفگذاري در بافت فرسوده) حال با محدود کردن گروه هدف، بر محدوديت اخذ وام افزوده ميشود .

افزايش وام سفتهبازي به همراه دارد

عضو کمسيون عمران مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب که در اين شرايط اقتصادي تنها وام ساخت ميتواند کارساز باشد به پيام ساختمان گفت: تمامي وامهاي خريد بهنوعي تورمزا بوده و دلال پروري و سفتهبازي به همراه دارد اما اين هدفگذاري در بافت فرسوده بجا و دقيق است و ميتوان به نتايج مثبت آن اميدوار بود .

نبيالله احمدي، با بيان اين مطلب که هر طرحي ابتداي امر با اندکي مشکل مواجه است، گفت: هرچند افزايش تسهيلات ساخت مسکن در محدوده بافت فرسوده فرصت بسيار مناسبي جهت نوسازي و توليد مسکن در اين مناطق است اما در برخي شهرهاي حاشيهاي و شهرستانها بافت فرسوده وجود ندارد، بنابراين دولت بايد ضمن شناسايي اين شهرها به ساخت مسکن در ساير بافتهاي شهري نيز تسهيلات بدهد.

بهجاي وام ساخت، زمين به مردم بدهند

يک کارشناس راه و شهرسازي با بيان  اين مطلب که وام  50ميليون توماني هيچ تحرکي در بازار مسکن ايجاد نخواهد کرد به پيام ساختمان گفت: وام ساختي که مردم در تأمين زمينش ماندهاند به هيچ دردي نميخورد  چراکه در حال حاضر هزينه ساخت يک واحد مسکوني کمتر از  يکسوم  قيمت زمين آن است .

امير حاجي بابايي افزود: دولت بهجاي دادن وام براي ساخت بايد زمين در اختيار مردم قرار دهد چون در اين صورت مردم با همين وام 50 ميليون توماني ميتوانند براي خود سرپناهي مناسب بسازند .وي ادامه داد: با توجه به بضاعت مالي دولت و وضعيت اقتصادي کشور، رقم مصوب شده تنها فشار مضاعف بر دولت است.

تعداد بانکهاي عامل افزايش يابد

عضو هيئترئيسه کميسيون اقتصادي مجلس در مورد اينکه آيا تصميم هيئتوزيران براي افزايش وام مسکن به مجوز شوراي پول و اعتبار نياز دارد يا خير،به پيام ساختمان گفت: وضعيت بخش مسکن بهگونهاي است که بايد  هرچه سريعتر در مورد آن تصميمگيري کرد و يکي از عوامل تعيينکننده در اين بخش پرداخت وام و تسهيلات بانکي است.

ايرج نديمي با تأکيد بر ضرورت تصميمگيري سريع در مورد وام مسکن و برنامهريزي دقيق در اين راستا، افزود: ميزان وام مسکن و  سرمايهگذاري در اين رابطه را بايد افزايش داد و  به شکل متناسب عمل کرد.يعني لازم است درصد پرداخت وام مسکن را ازنظر کمک به بانکهاي عامل افزايش داد و بهتناسب شهرها براي متقاضيان  تفاوت قيمت قائل شد.وي در پاسخ به اين سؤال که بانکها از چه راهي اين منابع را تأمين خواهند کرد، گفت:  براي افزايش سرمايه بانکها سه منبع مشخص و تعريفشده است، سپرده اشخاص،سرمايه دولت و منابع بانکهاي تخصصي و تعريفشده براي بخش مسکن سه منبع افزايش سرمايه بانکهاست و بانک مرکزي بايد در اين خصوص نظارت لازم را داشته باشد.

عضو هيئترئيسه کميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي تأکيد کرد: چنانچه بانکهاي عامل در ارائه تسهيلات مسکن کوتاهي کنند و همکاري لازم را نداشته باشند مجلس  و در رأس آن کميسيون اقتصادي با مقصرين بهصورت قانوني برخورد خواهد کرد.

شخص رئيسجمهور ورود کند

يک عضو کميسيون عمران مجلس در تشريح مزايا و آثار مثبت نوسازي بافتهاي فرسوده گفت: وقتي بافتهاي فرسوده شهرها نوسازي شده و به منطقه مسکوني تبديل شود از رشد بيرويه و پراکنده شهري که از لحاظ تأمين امنيت هزينههاي بسياري را به دنبال دارد جلوگيري خواهد شد.وي با تأکيد بر لزوم همکاري بانکها با متوليان حوزه مديريت شهري براي نوسازي بافتهاي فرسوده، گفت: بانکها اگر در پرداخت تسهيلات مربوط به نوسازي بافتهاي فرسوده شهري تعلل و قصور داشته باشند اين کوتاهيها غيرقابلبخشش است  و  انتظار ميرود بانکها در اين خصوص همکاري جدي و مؤثري داشته باشند.

نماينده مردم قروه در مجلس شوراي اسلامي خاطرنشان کرد: با توجه به اهميت نوسازي بافتهاي فرسوده شهري انتظار ميرود در صورت نياز، شخص رئيسجمهور ورود کرده و بانکها را ملزم به ارائه تسهيلات نوسازي و همکاري با متوليان مديريت شهري کند.

حامد قادرمرزي افزود:  با اشاره به اينکه حدود 80 درصد جمعيت کشور شهرنشين هستند، افزود: در حال حاضر حداقل در 100 شهر کشور با مشکل جدي بافتهاي فرسوده روبهرو هستيم .