هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   194   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کشور معماری جنگ زده نمی خواهد

معماري هر شهر يا کشوري نمادي بيروني است که توجه  هر بازديدکنندهاي را به خود جلب ميکند.بنابراين ضروري است که دولت بهعنوان نهاد متولي نظارتي جدي بر اين امر داشته و همواره درصدد ارتقاي کيفيت و رفع مشکلات حوزه معماري باشد. اما آيا اين مسئله تاکنون محقق شده است؟جايگاه دولت در حوزه معماري و شهرسازي چيست ؟چه چيز يا چيزهايي باعث شد معماري  در کشور ما همواره يک صنعت مسئلهدار تلقي شود؟آيا ما در حوزه دانشگاه و دانشجو مشکل داريم ؟ آيا مشکلات معماري  ناشي از سليقه و پول کارفرما است ؟ اين سؤالات را پيام ساختمان در گزارش زير با کارشناسان مطرح نموده است:

قانوني در حوزه معماري نداريم

غلامرضا ميثاقيان، مديرکل سابق دفتر معماري و طراحي شهري وزارت راه و شهرسازي در پاسخ به اين سؤال که تا امروز دولتها، چه گامهايي در رابطه با ارتقاي کيفيت معماري برداشته و نتيجه اين اقدامات چه بوده است،به پيام ساختمان گفت: بدون ترديد در حوزه معماري قوانين  بسيارقديمي است. تنها قوانيني که به آن استناد ميشود يکي ماده يک قانون تأسيس شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در سال 51 است که در اين ماده آمده است: براي هماهنگ کردن برنامههاي شهرسازي بهمنظور ايجاد محيطزيست بهتر براي مردم  و همچنين بهمنظور اعتلاي هنر معماري ايران و رعايت سبکهاي مختلف معماري سنتي و ملي و ارائه ضوابط و جنبههاي اصيل آن با در نظر گرفتن روشهاي نوين علمي و فني و درنتيجه يافتن شيوههاي اصولي و مناسب ساختماني در مناطق مختلف کشور و با توجه به شرايط اقليمي و طرز زندگي و مقتضيات محلي؛ شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران تشکيل ميشود، اما در ادامه اين قانون و در ميان وظايف شوراي عالي شهرسازي و معماري، هيچ وظيفهاي در حوزه معماري براي اين شورا تصويب نشده است. ما اساساً در زمينه معماري قانوني نداشتهايم که حالا انتظار داشته باشيم دولتها اقدامي انجام دهند.

وي در پاسخ به اين سؤال که چرا با وجود حساسيتها و مطالبههاي بسيار از معماران و شهروندان ، هيچوقت قانوني براي معماري تصويب نشد، گفت : ما دو نوع قانون داريم: لايحه و طرح. لايحه از طرف دولت پيشنهاد ميشود و طرح يعني اينکه نمايندههاي مجلس احساس ميکنند دولت از انجام وظيفهاي ذاتي يا ايجابي در زمينهاي غافل است. بنابراين قانوني را مينويسند و تصويب ميکنند. بر اين اساس تصويب قانوني براي معماري يا بايد از کانال دولت عبور ميکرد يا نمايندههاي مجلس نسبت به اين موضوع حساسيت نشان ميدادند اما حقيقت اين است که در دولت و در وزارتخانه مرتبط، احساس نياز و تقاضا وجود نداشت.

وضع معماري بدآموز است

کاظم معمار ضياء ، دکتراي معماري در پاسخ به اين سؤال که شرايط کنوني ساختو ساز و معماري کشور را چگونه ارزيابي ميکنيد، به خبرنگار ما گفت: واقعيت اين است که وضع معماري ما نامطلوب، آشفته و بدآموز است. ما شهر را مثل يک کتاب باز ميبينيم که هر بنايي در آن يک واژه است. بنايي که به ساختمان کنارش اعتنا ندارد و بياحترامي نموده و اين بياحترامي را در جامعه تشويق ميکند. ساختماني که دروغ ميگويد، اداي هاي تک و معماري سطح بالا  درميآورد  والمان هايي که آشفته است و هيچگونه تناسباتي ندارد و همه اينها تأثير روحي ميگذارد. بنابراين از ديدگاه جامعهشناسي و حتي از ديدگاه حقوقي وضعيت نابساماني در حوزه معماري داريم.

وي افزود: آنچه امروز اتفاق ميافتد اين است که نسلي در اين شهرها  در حال پرورش است که فرهنگ آن تحت تأثير اين نماي آشفته به آشفتگي فرهنگي، فکري و شخصيتي دچار ميشود.

کشور ما معماري جنگزده نميخواهد

احمدرضا شوکت، استاد دانشگاه معماري در پاسخ به اين سؤال  که مرز بين معماري و بسازبفروشي را بهعنوان يک شغل، چگونه مشخص ميکنيد و چقدر کارفرما در شکل کنوني معماري دخيل است، به پيام ساختمان گفت: اول بايد بگوييم آيا کشور ما کشور جنگزده است که تنها فکر و ذکرش ساخت سرپناه باشد ؟ مردم ما خانههايي ميخواهند که درخور فرهنگ ،هويت و البته متناسب با اقتصاد آنها باشد .

وي افزود: وقتي صحبت از کارفرما ميکنيم مردم فکر ميکنند کارفرماها خودشان آپارتمان را از بيخ و بن طراحي ميکنند . ما بايد بپذيريم درصد زيادي از معماريهاي ساختهشده در کشور توسط معماراني طراحيشده که از دل همين دانشگاهها بيرون آمدهاند؛ معماراني که بايد ساختار کيفي زندگي مردم را با طراحي مناسب بسازند ، امروزه تبديل به نقشهکشهايي براي بسازوبفروشان سودجو شدهاند که دغدغهشان نه آسايش و راحتي و نه کيفيت زندگي مردمي است که در اين خانهها زندگي خواهند کرد بلکه تنها پول است. متأسفانه طراحي در معماري کشورمان به کمارزشترين قسمت ساختمانسازي تبديلشده است .

شوکت گفت: سخن من با برخي از دانشگاه ها است که بهواسطه اخذ پول مدرک دانشگاهي به دانشجوياني ميدهد که  نما را از بنا تشخيص نميدهند .هرساله جامعه با فارغالتحصيلاني روبهرو ميشود که براي ساختن نيامدهاند بلکه براي تخريب آمدهاند. بنده بهنظام آموزشي معترض هستم که چرا هر دانشجوي بياستعداد ،بيذوق و بيهنري را وارد محيطي ميکند که با تکتک مردم در ارتباط است .

مشکل ما نداشتن دانشگاه معتبر علمي است

بهروز مرباغي (معمار ) با بيان اين مطلب  که مشکل کنوني ما در معماري داشتن يا نداشتن هويت نيست،  به پيام ساختمان گفت: مشکل ما نداشتن دانشگاه معتبر علمي در عرصه معماري است. در طول سال چند دانشجوي معمار ارزنده از اين دانشگاهها فارغالتحصيل ميشوند و چند تا از اين دانشجويان ميتوانند يک کار ارزنده تحويل جامعه بدهند؟ بايد بپذيريم  شهرهاي ما معماري کم ندارد، معمار کم دارد . ما نميتوانيم بگوييم شاعر نميخواهيم  اما  نيما يوشيج  را ميخواهيم بياييد نگاهمان را تغيير دهيم .در جامعه کنوني  دانشگاههاي ما معمار تربيت نميکنند بلکه مدارکي توليد ميکنند که اگر به قاب ديوار هم تبديل شوند ديوار به اين قابها دهنکجي ميکند .

دولت کوتاهي کرد

حسين هاشمي، استاندار تهران با اشاره به کمکاريهاي صورت گرفته در دولت نهم و دهم در زمينه اجرايي کردن معماري ايراني- اسلامي در شهر تهران اظهار کرد: مسئولان دولت نهم و دهم براي اجراي دقيق معماري ايراني و اسلامي در شهر تهران کوتاهي کردند و هماکنون شاهد هستيم که سيما و منظر شهر بههيچوجه با معيارهاي معماري ايراني و اسلامي همخواني ندارد.

وي تأکيد کرد: مسئولان دولت نهم و دهم حتي در ساخت مسکنهاي مهر که متولي ساخت آن بودند نيز سعي نکردهاند به معماري ايراني و اسلامي وفادار باشند و نميتوانيم انتظار داشته باشيم در مدتزمان اندک شاهد اين نوع معماري در شهر تهران باشيم.