هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   194   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نقشه آماده برای مـــرگ همسایه

جليل کريمي

صنعت ساختمان ما بهويژه ساختوسازهاي شهري با چالشهاي بسياري روبهروست. از هر زاويهاي که به موضوع نگاه ميکنيم کاستيهاي زيادي ناشي از عدم اجراي قوانين و فقدان نظارت ميبينيم. يکي از مسائل بسيار مهم که باعث اضطراب و دلهره شهروندان شده، ماجراي گودبرداريهاي غيراصولي است. گودبرداريهايي که پشت سر هم باعث مرگ هموطنان ميشود و چون اوضاع بسيار آشفته است، عملاً نميتوان مقصر را پيدا کرد. بنابراين نهادها ذيربط سعي در انداختن توپ به زمين همديگر دارند. اين وسط مردم خانهخراب شده و مرگ عزيزانشان را بايد به نظاره بنشينند آنهم تنها به گناه همسايگي.

ميزان تلفات آنقدر زياد است که با تعداد مرگوميرهاي ناشي از تصادفات جادهاي برابري ميکند. اين معضل تنها به تهران محدود نميشود و اکثريت شهرهاي ما کمابيش چنين معضلي را شاهد هستند. پيام ساختمان بهمنظور يافتن راهکارهاي جلوگيري از گودبرداريهاي غيراصولي به سراغ صاحبنظران رفته و با آنها گفتگو کرده است.اين گزارش را با هم مرور ميکنيم.

ضرورت گواهينامه راننده بيل مکانيکي

جابر نصيري، عضو هيئتمديره سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران دراينباره به خبرنگار ما گفت: در شکلگيري يک گودبرداري غيراصولي پارامترهاي مختلفي دخيل هستند که از جمله آنها ميتوان به مهندسان، وزارت راه  شهرسازي، شهرداري و کارگران ساختماني اشاره کرد.

وي افزود: متأسفانه هر کسي به خودش جرات ميدهد پشت بيل مکانيکي بنشيند و کار گودبرداري را انجام دهد. درصورتيکه هيچ گواهينامهاي که نشان بدهد نسبت به اين کار دانش و تجربه لازم را دارد، در دست ندارد؛ در نتيجه بسياري از حوادثي که به وقوع ميپيوندد ناشي از نبود تخصص رانندگان است و باعث شده در بسياري از اوقات بيل مکانيکي به ديوارهاي همسايهها برخورد کند يا حتي به دليل عدم آگاهي باعث قطع درختان و يا کندن غيراصولي زمين شود. علاوه بر اين وقتي گودبرداري در شب انجام ميشود، احتمال وقوع حادثه را چند برابر ميکند. بايد تمهيداتي انديشيده شود تا گودبرداري در روز انجام شود و لازم است بين مسئولان راهنمايي و رانندگي و همچنين مسئولان ساختوساز جلسات هماهنگي برگزار شود. بههرحال تردد ماشينآلات سنگين در روز بهتر از مرگ مردم است.

عضو هيئتمديره سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران خاطرنشان کرد: روزبهروز بر تعداد پارکينگها و طبقات زيرزمين افزوده ميشود و همين موضوع اهميت گودبرداري را بيشتر ميکند. بااينوجود متأسفانه صنعت ساختمان اين بخش را جدي نگرفته است. گودبرداري کاري تخصصي است و مراحل آن بايد توسط شرکتهاي حقوقي صاحب صلاحيت و داراي رتبهبندي انجام شود تا اگر احتمالاً حادثهاي هم به وقوع پيوست، هم بتوان ازنظر حقوقي پيگيري کرد و هم پرداخت خسارتها امکانپذير باشد.

نقشههاي آماده بلاي جان مردم

جواد کريميان اقبال، مديرکل سابق معماري و ساختمان معاونت معماري و شهرسازي شهرداري تهران نيز به پيام ساختمان گفت: مهمترين موضوعي که باعث وقوع حوادث گودبرداري ميشود، استفاده از نقشههاي آماده است که بدون توجه به شرايط ساختمان، خاک محل و همسايهها اجرايي ميشوند. نقشه نبايد صرفاً با نرمافزار باشد.

وي ادامه داد: در پروژهاي مانند ايرانزمين اگر مطالعات خاک منطقه بهخوبي صورت ميگرفت و نقشه بر اساس شرايط همان پروژه طراحي ميشد، وضعيت نامطلوبي پيش نميآمد. پسازاينکه عمليات را آغاز کردند، متوجه موضوع شدند که دير بود و هر چه انکر استفاده ميکردند، بيفايده بود و خاک را مهار نميکرد.

کريميان اقبال افزود: قرار بود بر اساس لايحه گودبرداري نقشهها براي چک کردن به نظاممهندسي تحويل داده شود و آزمايشات مکانيک خاک هم مدنظر قرار گيرد که تاکنون انجامنشده است اما به نظر ميرسد اين کار در شرف انجام شدن است. وي خاطرنشان کرد: ساختوسازهاي ما بهگونهاي است که هر کس جدا از بقيه کار ميکند. اگرچه مجري ذيصلاح بسيار منشأ خير است اما مجري ذيصلاح کافي نيست. اگر قرار باشد مجري نقشه فاقد اصول را اجرا کند همان آش است و همان کاسه.

وي ادامه داد: پيمانکاراني که تحت نظر سازمان مديريت و برنامهريزي عمل کنند، انسجام عمل بيشتري دارند و بهتر است نظام ساختوسازهاي شهري هم مانند آنها برنامهريزي شود. نقشههاي ما مانند پاياننامههايي است که به درد صنعت نميخورد.

مديرکل سابق معماري و ساختمان معاونت معماري و شهرسازي شهرداري تهران خاطرنشان کرد: شيوه نظارتها در ساختوسازهاي شهري ما از اساس غلط است و مجري که 20 سال است در زمينه اجرا فعاليت ميکند بهراحتي ميتواند مهندس ناظر را دور بزند. بايد مهندسان وارد نظام اجرايي شوند و سپس پروانه نظارت بگيرند. متأسفانه مهندسان ما بلافاصله پس از مهندس شدن وارد کار اداري ميشوند درحاليکه نظارت بايد در مرحله آخر توانايي مهندسان باشد.

تعامل نظاممهندسي و شهرداري بيشتر شود

سيد مهدي هاشمي، رئيس کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي نيز با بيان اينکه بايد گودبرداري با يک هم افزايي و کار مشترک انجام شود، گفت: استفاده از مهندس طراح کار بلد، مجري متخصص و ذي صلاح در اجرا و مهندس ناظر با ايجاد ارتباط و هم افزايي هر چه بيشتر بين دستگاههاي ذي ربط ميتواند منجر به کاهش حوادث گودبرداري شود.

وي در رابطه با نقش مجري ذيصلاح در کاهش حوادث گفت: اينکه چرا از مجري ذيصلاح استفادهنشده را بايد از شهرداري پرسيد اما ميتوان گفت تعامل شهرداري و نظاممهندسي بهاندازه کافي نبوده است و در صورت نبودن اين تعامل بسياري از مشکلات  مرتفع نميشود. البته تعداد مجريهاي ذيصلاح بايد افزايش يابد و لازم است بستر اين موضوع فراهم شود. بخشي از اين کمبودها ممکن است ناشي از عدم استفاده از مجريان ذي صلاحي باشد که تخصص اين کار را دارند اما در ساختوسازها مورد بيمهري قرار ميگيرند و در عوض از مجريان فاقد صلاحيت استفاده ميشود؛ ضمن اينکه در اين شرايط بسياري از مجريان احساس نياز براي کسب صلاحيت را نميکنند.

وي در مورد عملکرد نظاممهندسي هم گفت: عملکرد نظاممهندسي بر گودبرداريها به مراتب بهتر از قبل شده اما باز هم کافي نيست و بايد تلاشهاي بيشتري صورت بگيرد.