هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   193   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پلي‌استایــرن به تنهايـي كارآيي ندارد

گرد آورنده : ميترا خسروي

عايق هاي صوتي بهمنظور مقابله با سروصداي آزاردهنده در ساختمانها مورداستفاده قرار مي گيرند. در اين زمينه دو موضوع اساسي بايد در طراحي ساختمان لحاظ شود ، اول جذب صدا و بعد انتقال آن.  موادي که قادرند امواج صوتي را جذب و مقدار آن را کاهش دهند به مواد اکوستيک معروفند. مهمترين ويژگيهاي يک عايق صوتي خوب، بالا بودن وزن، نرم بودن، ظرفيت بالاي کاهش سروصدا و غيرقابل نفوذ بودن آن است. مصالح اکوستيکي از لحاظ ظاهري بايد يکنواخت،  بدون عيب و عاري از مواد سست و کمدوام و مضر باشند . مقاومت در برابر فشار، کشيدگي، جذب آب ، تخلخل و حمله موجودات زنده نظير حشرات و حمل آسان ازجمله ويژگيهاي ديگري هستند که مواد آکوستيک بايد داشته باشند .

جذب و انتقال صوت

 مصالحي که جاذب سروصدا هستند ممکن است بهآساني صدا را از محلي به محل ديگر عبور دهند و مصالحي که در برابر عبور صوت از ميان ديوارها و سقف پايداري ميکنند، ميتوانند موجب ايجاد پديدههاي آزار دهنده انعکاس و پژواک شوند.  عايقهاي صوتي مصالحي هستند که بهمنظور مقابله و تعديل سروصداي مزاحم در ساختمان به کار ميروند. بهطورکلي 12 عايق صوتي وجود دارد که در اين مقاله در خصوص عايق صوتي پلي استايرن توضيحاتي آمده است:

پلي استايرن (ترموپلاستيک)

عايق پلي استايرن که در بازار ايران به نام تجاري پلاستوفوم معروف است از پليمريزاسيون استايرن توليد ميگردد و در حرارت معمولي جسمي است جامد، بيرنگ، شفاف و کشسان. پلي استايرن در ساختمان بهصورت قطعاتي در اندازهها و ضخامتهاي دلخواه بريدهشده و بهعنوان عايق حرارتي و صوتي خوب در ديواره، کف و سقف به کار ميرود.

 اين عايق از لحاظ حرارتي ، برودتي و صوتي بسيار مؤثر و مقرون بهصرفه است و با توجه به ضريب انتقال حرارت، سبکي وزن، سهولت برش، سهولت نصب، دوام طولاني، نفوذناپذيري در مقابل رطوبت و يخزدگي در شرايط مختلف کشورمان داراي کاربردي مؤثر است.

بسياري از مهندسين معمار، بلوکهاي يونوليتي «پلي استايرن» را به خاطر مقاوم بودن در برابر زلزله، عايقبندي و افت صدا در ساختمانسازي بهکار ميبرند و اين يونوليتها به دليل کمحجم بودن و هزينه پايين در قسمتهاي مختلف ساختمان و بهخصوص در کف سقفها بهکار برده ميشوند.

 بلوکهاي «پلي استايرن» به دليل سبکي وزن خود، وزن نهايي ساختمان را کم ميکنند، وزن هر قطعه بلوک سيماني که در ساختمانسازي به کار ميرود، 15 کيلوگرم است، درحاليکه وزن بلوکهاي يونوليتي بسيار ناچيز است و تا اندازه بسيار زيادي موجب پايين آوردن وزن ساختمان ميشود. بلوکهاي مذکور نقش باروري ندارند و به همين دليل در برابر زلزله ايمن هستند.

مقاومت در برابر آتش

 اين بلوکها در دو نوع «قابل اشتعال» و «غيرقابل اشتعال» در بازار عرضه ميشوند. با وجود پوشش نسوزي که زير و روي اين بلوک را محصور کرده است، در صورت آتشسوزي در ساختمان، اين بلوکها تنها تا 20 دقيقه تاب مقاومت در برابر حرارت را دارند. اما اين بلوکها، در برابر آتش بهراحتي حجم خود را از دست ميدهند. تنها اشکال اين بلوکها، کمي مقاومت در برابر حرارت و شعلهوري آنها است. درصورتيکه اگر از جنس مرغوب اين بلوکها در ساختمانسازي استفاده شود، در برابر آتش مقاومتر خواهند بود.ايمني اماکن مسکوني در برابر حريق و حادثه ازجمله مواردي است که بايد از نظر ايمني شهري موردتوجه قرار گيرد. در ايمني يک ساختمان موارد زيادي نقش دارد که ميتوان به مصالح بهکاررفته در آن بهعنوان يکي از مهمترين موارد اشاره کرد.

استاندارد عايقهاي پلي استايرن

گروهي از کارشناسان عضو هيئتعلمي «مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن» در خصوص کاربرد اين بلوکها در ساختمانسازي ميگويند: هنوز ما تجربه لازم و کافي در زمينه استاندارد بلوکهاي يونوليتي «پلي استايرن» نداريم و چون به نتيجه قطعي در اين زمينه نرسيدهايم، نميتوانيم ادعا کنيم کاربرد اين مصالح در تمامي ساختمانها ممنوع و يا مجاز است و در حال حاضر استانداردها، ضوابط، تجهيزات و آزمايشگاههاي مربوط به استاندارد کردن اين بلوکها فراهم شده است.

در ايران نهتنها اين نوع مصالح ساختماني بلکه تعداد بيشماري از مصالح ساختماني مورد استفاده قرار ميگيرد که از استانداردهاي اجباري برخوردار نيستند و همچنان در ساختمانسازي بهکار ميروند.

ترديد در عايق بودن

کارشناسان صوت مرکز تحقيقات وزارت مسکن در خصوص کاربرد بلوکهاي يونوليتي «پلي استايرن» در ساختمان با انگيزه کاهش و افت صدا ميگويند: اين بلوکها نميتوانند تأثيري در کاهش صدا داشته باشند اگر چه در ساخت اين بلوکها يونوليت بهکار رفته است ولي تنها به اين دليل نميتواند عايق صوت باشد و شاهد هستيم که بهراحتي صدا را از خود عبور ميدهند. براي کاهش صوت به چگالي نياز است و بلوکهاي سيماني از چگالي بالايي برخوردار هستند. يونوليت جاذب صوتي بهتري نسبت به بتن است ولي عايق صوت برتري محسوب نميشود و به همين دليل يونوليت بهتنهايي تأثيري در کاهش صوت ندارد.

به گفته کارشناسان تنها درصورتيکه بين ديوار دو جداره يونوليت به کار رود، افت صوتي افزايش مييابد.

همچنين عايقهاي حرارتي هم بهتنهايي عايق صوت نيستند و درصورتيکه داخل سيستم قرار بگيرند، ميتوانند موجب کاهش صوت شوند. برخي کارشناسان ميگويند: به دليل يکپارچه نبودن در برابر ضربه کوبهاي اثرات مثبت ندارند و برعکس در تقويت صدا اثرگذار خوبي هستند.