نشریه شماره   193   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اندر مصائب آقاي وزيــر

شايد اگر حميد چيتچيان در هر كدام از دولتهاي آقايان هاشمي و خاتمي به سمت وزير نيرو منتخب ميشد امروز از وي به عنوان موفقترين وزير نيرو ياد ميكرديم. وزيري كه نگاه به انرژيهاي تجديدپذير را نه به عنوان يك شعار، بلكه به عنوان يك هدف در فهرست برنامههاي خود آورده است. همو كه به بازدهي نيروگاهها اهتمام ورزيد؛ كسي كه برنامهاي براي كاهش تلفات برق تدوين كرد و  مديري كه "مديريت انرژي و صرفهجويي" را به عنوان راهكاري جهاني وارد عرصه عمومي كرده است.

چيتچيان پايه گذاري مراكزي همچون مطالعات انرژي ايران، موسسات تحقيقات و آموزش مديريت وزارت نيرو، سازمان انرژيهاي نو، سازمان بهرهوري انرژي ايران، مركز اطلاعات انرژي ايران و آزمايشگاه ملي صرفهجويي انرژي ايران را در كارنامه دارد.

در زمان معرفي او جزو وزيراني بود كه كمترين مخالفت را برانگيخت و در نهايت با 272 رأي موافق به اين سمت منصوب شد، اما اوضاع هميشه بر يك روال نيست. وزير نيرو ميراث دار شرايطي شد كه شايد زبدهترين نيروها نيز در برابر آن در ميمانند. شرايطي كه ميتوان آن را برخاسته از 40 سال مديريت سنتي در عرصه برق و بخصوص آب دانست.

برق كشور هنوز به شدت وابسته به سوخت نفت است؛ ميراثي كه از گذشته براي صنعت برق به يادگار مانده است، يارانه‌‌هاي برخاسته از زمان جنگ بر آب و برق را هيچ كدام از دولتها نتوانستند اصلاح كنند و اين يكي از مشكلات بزرگ بر سر راه سرمايهگذاري بخش خصوصي و اصلاح اقتصادي وزارت نيرو است؛ وزارتخانه اي كه بيشترين كسر بودجه و بدهي را به پيمانكاران بخش خصوصي دارد.

اما مشكل اصلي از مديريت و مطالبات انباشته شده دورههاي پيشين در اين رابطه آب نميخورد،كشاورزي سنتي با بازدهي پايين، هدررفت آب در مسيرهاي انتقال و مصرف، و از همه فاجعه بارتر آب هاي زيرزميني كه چنان پايين رفتهاند كه بيم آن ميرود حوزههاي آبريز را با خطر روبرو كند. سدسازيهاي بيرويه بسياري از اقليمها را تغيير داده است، آن هم در شرايطي كه مطالعات اوليه در مورد آنها به درستي صورت نگرفت. در دورههاي گذشته وزارت نيرو به سادگي اجازه حفر چاهها عميق ميداد كه اين امر منجر به پايين آمدن شديد آبهاي زيرزميني شده است كه تنها نشانهاي از آن در خشكشدن درياچه اروميه و مهارلو، رودخانه زايندهرود و باتلاق گاوخوني عيان است.

سئوال اصلي اما اينجاست: در شرايط بحران آبي  و هنگامي كه معاون رياست جمهوري از خالي شدن دو سد بزرگ "لار" و "لتيان" سخن ميگويد، وزارت نيرو نميبايست در مورد مصرف آب از خود جديت بيشتري نشان دهد؟ در روزها و ماههاي اخير بسيار از زبان مسئولان وزارت نيرو و سازمان آب و فاضلاب هشدارهايي مبني بر شرايط بحران آبي در فضاي خبري جاري شده است، بحراني كه يك سال است ادامه دارد، اما سئوال اينجا است كه اقدام عملي وزارت نيرو به جز قطع موقتي نزديك به 3 هزار مشترك پرمصرف چه بوده است؟!