هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   193   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

غلبه اقتصاد بر معماری

اگرچه معماري در ايران بيش از 6 هزار سال تاريخ پيوسته دارد و اين معماري نهتنها فراتر از مرز جغرافيايي ايران امروزي نمودي بارز دارد بلكه ازنظر تنوع، پهنه وسيعي را در بر ميگيرد و عناصر طراحي نيز در معماري ايراني از قدمتي 3 هزارساله برخوردار است. اين عناصر از تالار گور دخمهها گرفته تا سقف چهار تاقيها و چهار ايوانيها همواره در دورانهاي مختلف حضورداشته و تأثيرگذاري خود را در زندگي امروز نيز حفظ كردهاند. درواقع معماري ايراني داراي استمراري بوده كه هرچند بارها بر اثر كشمكشهاي داخلي و هجومهاي خارجي دستخوش فترت يا انحراف موقتي شده، بااينهمه به سبكي دست يافت كه با هيچ سبك ديگري اشتباه نميشود.

 در ايران معماري آثار تاريخي در عين اينكه داراي مفهوم و هدف ديني و آييني است، مانند ساير نقاط جهان وابسته به عواملي چون اقليم، مصالح موجود، فرهنگ منطقه، فرهنگ همسايه، دين و آيين و باور و باني بناست. در حال حاضر مهمترين اصول معماري ايراني مانند «درونگرايي»، «پرهيز از بيهودگي» ، «مردممحوري» ، «خودبسندگي» و «نيارش» مورد اغماض قرار گرفته و معماري شهرهاي ما در وضعيت نامناسبي قرار دارد. در مورد وضعيت کنوني معماري کشور پاي صحبتهاي  بهروز کاوياني پور، کارشناس ارشد معماري نشستيم:

آيا از وضعيت کنوني معماري ايران راضي هستيد ؟

 ما فرهنگ خود را کنار گذاشتهايم و معماراني که ادعاي نخبه بودن دارند به کارهاي عجيب و تقليد از خارجيها ميپردازند. ‏اتفاق ديگري که طي سالهاي اخير رخداده اين است که مسئولان نماي رومي را رواج دادهاند که امري التقاطي بوده و تناسبات رايج در معماري جهان را رعايت نکرده است. درحاليکه کشورهاي ديگر  به دنبال هويتسازي در معماري هستند. ‏نبود چشمانداز، وجود هرجومرج در ساختوساز، نبود فرهنگ و فضاي سبز در شهرهاي ما و سليقهاي عمل کردن معماران، چهره شهرها را نازيبا کرده است.درحاليکه اگر ما هويت خود را از دست بدهيم چيزي براي عرضه در جهان نخواهيم داشت. شايد علت اين است که فقط اقتصاد اهميت دارد و پول و بازار حرف اول را ميزند. ‏

به نظر شما حفظ بافت قديم و تداوم فرهنگ چه اهميتي دارد؟ راهکارهاي عملي چيست و ما بهعنوان معمار چهکاري ميتوانيم در اين زمينه انجام دهيم؟

بافتهاي قديمي نشان از هويت يک کشور دارند. کشوري که تمام نشانههاي هويتي خود را از دست دهد در معرض خطر هجوم تقليدهاي نامتعارف قرار ميگيرد . اين در حالي است که الگوهاي فوقالعادهاي در ايران وجود دارد که ميتواند براي ساخت خانهها و شهرهاي ايران راهنماي ما باشد.

معماري خوب ازنظر شما چه تعريفي دارد؟

آن نوع معماري قابل پسند و خوب محسوب ميشود که در آن  توجه کاملي به نور ،ارتفاع ،زواياي ديد داشته و البته حاوي مسائل مهمي چون ‏انطباق با محيط اقليمي،‏عملکرد مناسب و برگرفته از تکنولوژي پيشرفته باشد.

ورود مقوله اقتصاد به معماري کنوني شهرها را چگونه ارزيابي ميکنيد ؟

چند سالي است در سطح شهر نماهاي جديد ساختمان به چشم ميآيد که هيچگونه تناسبي با وضعيت هويت و فرهنگ  ايران ندارد از طرفي ديگر نوع معماري درون ساختمانها نيز به گونههايي متفاوت شده و حتي آرامش در برخي از مجتمعهاي چندين واحدي احساس نميشود.البته نوع خاص نما و ساختوساز در سطح شهرها بيشتر مربوط به دلالان و بسازبفروشهايي است که بهواسطه دارايي خود وارد اين بحث شدند و هيچگونه تجربه علمي در نوع کار ندارد.

بااينحال بايد به اين نکته نيز توجه داشت که برخي مهندسان جوان به دليل نداشتن تجربه کاري، ضربههايي به معماري وارد ميکنند که چنانچه هر چه سريعتر با اينگونه موارد برخورد نشود، نميتوان خسارت ناشي از اين بيتوجهي را جبران کرد.اين جوانان به نظر نهتنها چيزهاي متناسب ياد نگرفتهاند بلکه اندوختههاي دانشگاهي آنها در بعضي از موارد معماري و شهرسازي پر از  اشتباه و غلط است .