نشریه شماره   192   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

همسایه گود بردار مقصر نیست

گروه ساختوساز: گودبرداري يکي از ابتداييترين مراحل ساختوساز است که در کشور ما اغلب مورد بيتوجهي قرار ميگيرد و خسارات زياد جاني و مالي به همراه دارد. عليرغم اينکه وظايف دستاندرکاران ساختوساز در گودبرداري مشخصشده و هر کس بايد به وظيفه خودش عمل کند، اما اين بخش بسيار مهم و حياتي که با جان انسانها سروکار دارد مورد بيمهري واقع ميشود. حتي تلاشهاي سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران براي نظارت مضاعف بر گودبرداريها هم نتيجه لازم را عايد ساختوسازها نکرد و همچنان گودبرداري باعث ترس و وحشت مردم شده است. کافي است جستجوي کوتاهي در اينترنت داشته باشيد تا موارد بيشماري از تلفات و خسارتهاي ناشي از گودبرداري جلوي چشمانتان مجسم شود که البته در زمان بروز حادثه تمامي کساني که از قبل آن درآمد کسب ميکنند، زير بار نميروند و تقصيرها را گردن ديگري مياندازند. اين وسط مردم خسارتديده هم بايد چندين ماه و شايد سال در دادگاهها دنبال گرفتن حقشان بدوند. در مورد اينکه چگونه بايد از وقوع اين حوادث جلوگيري شود، گزارشهاي زيادي در پيام ساختمان به چاپ رسيده و حتي نمونههايي از فروريختن گودها براي آگاهي مسئولان و آگاهي مردم تهيهشده اما کو گوش شنوا.

در اين شماره برخلاف شمارههاي گذشته روي صحبتمان با مسئولان نيست بلکه با کساني است که يا درگير ريزش ساختمانشان هستند يا اينکه قرار است در مجاورت خانهشان گودبرداري صورت بگيرد و از حالا دچار هراس شدهاند.  ابراهيم اسماعيلي هريسي، وکيل پايه دادگستري سؤالات ما در رابطه با گودبرداري را پاسخ داده و راههاي قانوني براي کاهش آسيبها و استيفاي حقوق مردم را بيان کرده است. 

پيام ساختمان: مردمي که در اثر گودبرداري غيراصولي دچار مشکل شدهاند بايد در گام نخست به چه نهادي مراجعه کنند؟

مردم پس از وقوع حادثه بايد به سه نهاد مراجعه کنند. از جهت ميزان رعايت اصول فني در پروژه بايد به سازمان نظاممهندسي ساختمان استان مربوطه مراجعه نمايند . از جهت رعايت حقوق خودشان بايد از طريق شوراي حل اختلاف تأمين دليل کنند و از طريق دادگاه براي دريافت خسارات اقدام نمايند؛ در قانون مدني مادهاي داريم که ميگويد چنانچه کسي خانه کسي را خراب کند بايد خانه را بهصورت اوليه بسازد. ممکن است ساکنان دچار ترس و وحشت ناشي از ريزش محل ساختوساز شوند در اين حالت بايد از طريق دادگاه دستور موقت براي جلوگيري از عمليات اجرايي بگيرند.

پيام ساختمان: اگر به مالک ساختمان اخطار داده شود که ساختمان شما فرسوده است و ممکن است در صورت گودبرداري همسايه مجاور شما دچار مشکل شود، تکليف چيست؟

برخي اوقات ساختمان بسيار فرسوده است و با کوچکترين ضربه ريزش ميکند. در اين صورت اگر اخطار لازم به همسايه داده شود و اقدامي صورت نگيرد، در برخي اوقات از حادثه سهم دارند و هميشه همسايهاي که گودبرداري ميکند، مقصر تمام و کمال نيست.

پيام ساختمان: سهم کارفرما چقدر است و در چه صورتي مجرم شناخته ميشود؟

اگر براي مالک محرز شود که اين گودبرداري ممکن است خسارتهايي به املاک مجاور ايجاد کند، اما اقدام مقتضي صورت ندهد، مقصر است. ازآنجاييکه مالک تخصص لازم را ندارد و کار را به پيمانکار و ناظر واگذار کرده است، تقصيري ندارد.

پيام ساختمان: تکليف گودهاي رها شده چيست؟

رها شدن گود در صورتي بلااشکال است که آسيبي به ديگران وارد نکند. در طول اين مدت بايد از گود موردنظر حفاظت شود. در بسياري موارد اين گودها سبب ريزش ساختمان مجاور نميشوند اما يک نفر در آنها سقوط ميکند.

پيام ساختمان: با توجه به اينکه در روش نيلينگ بايد براي مهاربندي گود انکرهايي در زير ساختمان همسايه بکوبند و بتن تزريق کنند آيا از منظر حقوقي اين کار بلااشکال است؟

از منظر قانوني اين حق را ندارند چون کسي که زميني دارد مالک زير زمين و آسمان آن هم است و اگر کسي به آن تجاوز کند، تصرف عدواني محسوب ميشود و ميتوانند جلوي آن را بگيرند اما طبق ماده 132 قانون مدني اگر غيرازاين کار راهي براي حفظ جان همسايه نباشد، ايرادي ندارد.

پيام ساختمان: مهندس ناظري که دچار تخلف شده بايد توسط چه نهادي بازخواست شود، نظاممهندسي يا دادگاه عمومي؟

تمامي افرادي که در يک صنف مشخص کار ميکنند ، مشمول مجازاتهايي در رابطه با شغلشان ميشوند. اگر بنده بهعنوان يک وکيل تخلفي کنم، دادسراي انتظامي وکلا فقط راجع به حرفه من رسيدگي ميکند. در خصوص مهندسان نيز همينگونه است و بايد شوراي انتظامي سازمان نظاممهندسي از نظر حرفهاي  رسيدگي کند. علاوه بر اين اگر همين مهندس مرتکب جرم عمومي شده باشد، مردم ميتوانند در دادسرا طرح دعوي نموده و خسارتشان را مطالبه کنند. بنابراين اين دو ربطي به هم ندارند و هر دو مورد ميتواند در يک مورد خاص صورت بگيرد.

پيام ساختمان: اگر کسي به رأي صادره از دادسرا در رابطه با تخريب منزل مسکونياش اعتراض داشته باشد، نحوه اعتراض چگونه است؟

همانند تمام دادگاهها، رأي بدوي صادر ميشود و اگر هرکدام از طرفين معترض باشند در دادگاه تجديدنظر مورد بررسي قرار ميگيرد.

پيام ساختمان: به نظر شما چه مشکلاتي از منظر حقوقي در رابطه با گودبرداريها وجود دارد؟

در بسياري موارد يک مهندس تحصيلکرده که ناظر گودبرداري بوده را دستبند ميزنند و به دادسراي جنايي ميبرند و در رديف مجرمين حرفهاي از آنها بازجويي ميشود. من معتقدم اين کار درست نيست و دادسراي ويژهاي براي اين کار نياز است؛ همانند دادسرايي که در رابطه با مطبوعات و ... وجود دارد. موضوع ديگر اينکه کارشناساني که موضوع ريزش گودبرداريها را بررسي ميکنند بايد متوجه باشند که اگر واقعاً تخلف مهندس ناظر احراز شود، تحت پيگرد قرار بگيرد .

پيام ساختمان: نحوه تعيين خسارت به چه صورت است؟ آيا صرفاً يک کارشناس دادگستري در حادثه حضور مييابد؟

در ابتدا يک کارشناس وارد ميشود و اگر در ادامه به نظر او معترض بودند هيئت کارشناسي سهنفره يا بيشتر که بستگي به نظر مرجع قضايي دارد، کار را مورد بازرسي قرار ميدهند.