نشریه شماره   192   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

صنعت ساختمان صدا و سیما ندارد!

اگرچه رسانه ملي در تبيين سياستهاي کلي تدوينشده نظام نقشي بيبديل دارد، اما طي سالهاي گذشته کمتر پيش آمده که، خارج از بخشهاي خبري، آنتن را به صنعت ساختمان که سياستهاي اجرا شده در آن در همه دولتها، هيچگاه خارج از چارچوب نظام و قوانين مصوب آن نبوده، اختصاص دهد. گويي صداوسيما با فيلمها و سريالها و برنامههاي آشپزي (با مجرياني که خود را بي نياز از توجه به صنعت ساختمان ولي نيازمند به صنعت آشپزي در صدا و سيما مي دانند!) و مسابقات فوتبال و جنگهاي خانوادگي و پيامهاي تبليغاتي و اسپانسرهاي ريز و درشتش، راه خودشان را ميروند و صنعت ساختمان کشور ما هم با هزار و يک مشکلي که با آنها دستبهيقه است، راه خودش را. اما طي يک سال اخير اين ندرت شکسته شده و گاهوبيگاه شاهد پخش برنامههايي گفتگو محور در خصوص مسائل مبتلا به ساختمان و مسکن از اين رسانه بودهايم که البته عموماً به نقد سياستهاي دولت يازدهم، اختصاص داشتهاند. براي آنکه يکطرفه به قاضي نرفته باشيم .در ادامه نگاهي داريم به سه برنامه شاخص صداوسيما که طي يک سال اخير که از عمر دولت يازدهم ميگذرد، با بار انتقادي از سياستهاي دولت در خصوص ساخت مسکن روي آنتن صداوسيما رفته و البته کمابيش با واکنش منتقدان نيز روبهرو شدهاند. 

نامناظره

بعد از گذشت بيش از 11 ماه از انتخابات رياست جمهوري دوره يازدهم، حدود 9 ماه پس از آغاز به کار دولت و بعد از تهيه و پخش 35 قسمت از «برنامه مناظره»، سرانجام سازمان صداوسيما حاضر شد، قسمت سي و ششم برنامه مناظره را در بعدازظهر روز جمعه 9 خردادماه به موضوع طرح مسکن مهر اختصاص دهد. اما در چينش مهمانان آن برنامه، جاي مخالفان و منتقدان طرح مسکن مهر بهشدت خالي بود، چرا که در ميان مهمانان آن قسمت از برنامه مناظره، سيدعلي لطفي زاده و مقداد همتي خود از دستاندرکاران برنامهريزي و اجراي طرح مسکن مهر بودند و ايرج رهبر در زمان تصدي پست رياست کانون سراسري و نيز انجمن انبوهسازان استان تهران، از حاميان و منتفعان اين طرح بود. اين سه نفر بهاضافه افشين پروين پور، بهعنوان موافقان طرح مذکور در برنامه حضور داشتند و تنها مخالف حاضر در برنامه مناظره، بيتالله ستاريان عضو هيئتعلمي دانشگاه بود. نتيجه چنين نامعادلهاي در چينش مهمانان سبب شد تا چنين نتايجي نيز توسط مهمانان برنامه گرفته و بيان شود: «تورمزايي و بيپشتوانه بودن منابع مالي طرح مسکن مهر فقط حرف است. توانستيم با مسکن مهر دهکهاي پايين 5 را تا حدود زيادي صاحبخانه کنيم و بايد پرسيد چرا نبايد اين طرح را ادامه دهيم. انتقادها از طرح مسکن مهر غيرمنصفانه و بيشتر به دليل نداشتن آگاهي کامل است. مقاوم نبودن برخي واحدهاي مسکن مهر ناشي از ضعف عملکرد نظاممهندسي است ...» با اين حال نتيجه نظرسنجي پيامکي اين برنامه نشان داد که حدود 42 درصد از پاسخدهندگان که حدود 63 هزار نفر بودند عملکرد مسکن مهر را موفق و 57 درصد يعني 83 هزار نفر اين طرح را ناموفق ارزيابي ميکنند.

شکستن کاسه کوزهها!

از معدود برنامههاي ديگر رسانه ملي که بهطور مشخص به صنعت ساختمان و مسکن اختصاص داشت، يکي از قسمتهاي «برنامه پايش» بود که شب نهم شهريورماه سال جاري از شبکه يک سيما پخش شد. در اين برنامه، هادي کوزهچي، بهعنوان کارشناس مهمان و همچنين مجري برنامه پايش به طرح مسائل و بيان سخناني پرداختند که واکنش و اعتراض شديد کانون سراسري انبوهسازان را در پي داشت.

پيشبيني يا پيش آگاهي!

کانون سراسري انبوهسازان ساختمان و مسکن ايران طي نامه‌‌‌اي به رياست سازمان صداوسيما، ضمن انتقاد از برنامه پايش، (پخش شده در 9/6/93 از شبکه اول سيما)، سخنان و نظرات ارائهشده توسط مهمان و مجري اين برنامه را غيرکارشناسانه و مغاير با سياستهاي ابلاغي مقام معظم رهبري در خصوص اقتصاد مقاومتي خواند.

در بخشي از نامه کانون سراسري انبوهسازان ايران (با امضاي مهندس جمشيد برزگر، رياست اين کانون خطاب به مهندس عزتالله ضرغامي، رياست سازمان صداوسيما) آمده است: مجري و کارشناس محترم برنامه پايش با بيان اين مطلب که در سالهاي آتي امکان افزايش قيمت مسکن وجود ندارد و بيرغبتي در توليدکنندگان براي توليد مسکن به علت عدم توجيه اقتصادي و خواب سرمايه در جامعه مشهود است، مصرانه مخاطبان را به عدم سرمايهگذاري در بخش مسکن و ساختمان دعوت مينمودند و طبعاً مطلع هستيد که عدم سرمايهگذاري منجر به عدم رونق و توليد و اشتغال و اين نيز به عدم توانايي براي خروج از رکود خواهد انجاميد.

انبوهسازان در نامه مذکور اين سؤال را مطرح کردهاند که با وجود بيش از 77 هزار هکتار  بافت فرسوده از مساحت شهرهاي کشور و بالغ بر 100 هزار هکتار از مساحت شهري که بافت حاشيهاي را شامل ميشود و با علم به اينکه 90 درصد جغرافياي ايران در منطقه زلزلهخيز ميباشد، چگونه ميشود کارشناس محترم برنامه با آن پيشبينيهاي تأملبرانگيز و گاه دور از ذهن به تحليل چنين وضعيت مسکن بپردازد؟.

در بخش ديگري از اين نامه، مهندس برزگر با اشاره به مطالعات و آمار ارائهشده از طرف وزارت راه و شهرسازي، نياز سالانه به بيش از يکميليون واحد مسکوني تا 10 سال آينده، وجود 12 ميليون جواني که سن ازدواج را پشت سرگذاشته و در آستانه تشکيل خانواده ميباشند و نياز اين افراد به 6 ميليون واحد مسکوني؛ اين سؤال را مطرح کرده است که: آيا کارشناس محترم از وجود چنين آماري در جامعه اطلاع نداشته يا گزينه اصرار بهعمد و هدايت عامدانه برنامه براي ناديده گرفتن تلاشهاي دولت، مجلس و بخش خصوصي براي رونق در توليد مسکن ميتواند قابل طرح باشد؟.

کانون سراسري انبوهسازان ايران در انتهاي نامه، ضمن اعلام آمادگي براي حضور کارشناسانه در برنامههاي صداوسيما در جهت شفافسازي و اطلاعرساني مناسب در مورد صنعت مسکن و ساختمان، بر رسالت آگاهي بخشي رسانه ملي و ارائه ديدگاههاي واقعبينانه از بخش مسکن تأکيد کرده تا شائبه برخوردهاي سليقهاي را در مورد تهيهکنندگان و مجري برنامه پايش از بين ببرد.

سؤال پيامکي

با فاصله 10 قسمت از پخش قبلي، چهل و پنجمين برنامه «مناظره» که روز جمعه 14 شهريورماه به روي آنتن شبکه يک سيما رفت نيز به موضوع «وام خريد مسکن» اختصاص داشت. مسئولان، کارشناسان و منتقدان اين قسمت از برنامه مناظره عبارت بودند از حسامالدين عقبايي؛ رئيس اتحاديه مشاوران املاک تهران، بهمن آرمان؛ اقتصاددان، فرهاد بيضايي؛ مديرگروه سياستگذاري مسکن دانشگاه علم و صنعت، علي چگيني؛ مديرکل دفتر برنامهريزي و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازي، عليرضا خسروي؛ نماينده مجلس و عضو کميسيون عمران مجلس. گذشته از موضوعات و مسائل طرحشده در اين برنامه، نتيجهاي که از طرح سؤال پيامکي و نظرسنجي مردمي اين قسمت از برنامه گرفته شد، حائز اهميت است!

ارزانتر بهتر است!

سؤال پيامکي اين قسمت از برنامه مناظره به اين صورت طرح شد: «به نظر شما دولت براي حل مشکل مسکن مردم کدام راه را در اولويت قرار دهد؟ از بين سه گزينه پسانداز کردن، افزايش وام خريد و يا کاهش قيمت مسکن، گزينه آخرين را که راحتترين راه است انتخاب ميکند، چرا که او يا بايد با سختي پسانداز کند ، يا وام بگيرد و بعداً آن را با سودش پس بدهد. پس چهبهتر که از همان اول قيمت مسکن کاهش يابد تا کار به پسانداز کردن و گرفتن وام نکشد! به عبارت سادهتر کاملاً عقلاني است که مردم بيشتر دوست دارند قيمت تمامشده مسکن کاهش يابد تا اينکه وام مسکن افزايش يابد. چرا که هر کسي ترجيح ميدهد چيزي را ارزانتر بخرد تا گرانتر، بهويژه اينکه براي خريد آن جنس گرانتر، مجبور شود پسانداز هم بکند يا اينکه وام بگيرد.

يک مقايسه ساده

همه ميدانند که ايراد اشکال و انتقاد به عملکرد رسانه ملي، هم در سطح جامعه کم نيست. در اين ميان آنچه به صنعت ساختمان مربوط ميشود شايد از همه مهم تر باشد، چراکه در عين استقرار کشورمان روي خط زلزله و کم بودن عمر ساختههايمان، همچنان کاستيهاي بسياري در ساختوساز کشورمان وجود دارد. بااينحال تاکنون شاهد اقدام جدي از سوي رسانه ملي در اين خصوص نبودهايم. يک مقايسه ساده نشان ميدهد که رسانه ملي طي پنج سال گذشته هزاران ساعت برنامه براي و درباره هدفمندي يارانهها توليد و پخش کرد ولي تابهحال هيچ برنامهاي به شکل علمي و کارشناسي شده در خصوص اجراي درست مقررات ملي ساختمان توليد و پخش نشده است؛ درحاليکه اين موضوع دوم ازلحاظ ارزش ريالي و اقتصادي، همهگيري و شمول، ضرورت و اهميت، تأثير بر ساير بخشهاي اقتصادي کشور و ... هيچ کم و کسري از موضوع اول ندارد.