نشریه شماره   159   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

از علي آموز اخلاص عمل


سيزده رجب زادروز امير مومنان حضرت علي(ع) را به همه دوستداران حضرتش تبريك عرض نموده و به ميمنت اين روز فرخنده به پاس قدرداني از زحمات همه پدران، بر دستان مباركشان بوسه مي‌زنيم و به روح ملكوتي پدراني كه از قيد حيات دنيايي رهيده‌اند درود بيكران مي‌فرستيم.

مقارن شدن اين روز مبارك با ايام انتخاباتي يازدهمين دوره رياست جمهوري فرصت مغتنمي شد تا مروري داشته باشيم بر بخشي از آموزه‌هاي آن حضرت و همه كانديداهاي محترم را به تاسي از پندار، گفتار و كردار رهبر و امام اول شيعيان توصيه كنيم. در دو شماره قبل به وظايف متقابل مردم و كانديداها در انتخابات پيش رو اشاره كرديم و از يك سو آنچه را كه كانديداها بايد برنامه بدهند و برنامه‌هايشان قابل تحقق نه آرمانگرا باشد و از سوي ديگر، مردم بايد چگونه برنامه هدفمند و منطبق با معيارهاي جامعه ايراني و اسلامي مطالبه نمايند را تا حدودي در نشريه تشريح كرديم. اما در شماره پيش رو پس از مشخص شدن كانديداهاي احراز صلاحيت شده هشت نفره رياست جمهوري دوره يازدهم و آغاز تبليغات آنان كه مصادف با زادروز پيشواي اول شيعيان شد، بي‌مناسبت نديديم به چند مورد از رفتار عملي آن حضرت در مواجهه با مسايل فردي و اجتماعي اشاره نماييم تا بلكه بهانه‌اي باشد براي الگوگيري همه ما به خصوص كساني كه قصد خدمتگزاري به جامعه در قامت رياست جمهوري را دارند.

1- يكي از رفتارهاي فردي حضرت علي(ع) نوع برخورد با اميال شخصي و عمل به روايت معروف «آنچه براي خود مي‌پسندي براي ديگران هم بپسند يا بالعكس آنچه براي خود نمي‌پسندي براي ديگران هم مپسند»، ‌است. نقل است يك روز همسر مكرم امام، حضرت فاطمه(س) از وي تقاضاي ميوه انار مي‌كنند كه امام پس از تهيه و هنگام مراجعه به خانه با يك يهودي مواجه مي‌شود. يهودي پس از مشاهده انار در دست امام آن را از امام مطالبه مي‌كند. امام(ع) هم با وجود سفارش همسرش و وعده‌اي كه داده بود انار را به يهودي داده و خود دست خالي به خانه برمي‌گردد. برداشت اخلاقي كه مي‌توان از اين سيره نمود همان «عمل» به روايت فوق‌الذكر است.

2- يا برخورد حضرت علي(ع) با برادرش عقيل وقتي برادرش از بيت‌المال مطالبه بيش از حق خود مي‌كند كه امام با گذاشتن آهن گداخته در دستان وي زنهار ‌مي‌دهد كه چگونه وقتي آتش دنيايي را بر خود نمي‌پسندي، آتش جهنم سوزنده را بر من مي‌پسندي؟

اينگونه رفتارها را كانديداهاي محترم رياست جمهوري مخصوصا در ايامي كه فضاي غالب جامعه آكنده از رقابت و شور و شوق انتخاباتي است بايد به خود و حاميانشان متذكر شوند تا مبادا خداي ناكرده از محور اخلاقي پيشوايان ديني خارج شده و آنچه را براي خود نمي‌پسندند براي ديگران (رقبا) بپسندند.

3- باز نقل است وقتي حضرت علي(ع) بر سر مالكيت زره جنگي با يك يهودي اختلاف پيدا مي‌كنند، هرچند يقين داشته زره از آن خودش است ولي قضاوت را به محكمه‌اي واگذار مي‌كنند كه نهايتا به نفع يهودي تمام مي‌شود. وقتي در اين داوري حضرتش اعتراض نمي‌كنند و به رأي قاضي احترام مي‌گذارند، پس از آنكه قاضي نوع برخورد امام را عليرغم بر حق بودنش مشاهده مي‌نمايد تعجب مي‌نمايد چگونه حضرت با يقيني كه به بر حق بودن خود داشته نظر قاضي را پذيرفته و اعتراضي نمي‌نمايد. آنگاه از نوع قضاوت ناحق خود پشيمان شده و در همان دم به حضرت علي(ع) ايمان ‌آورده و مسلمان مي‌شود. نكته اخلاقي اين روايت هم تمكين حضرت از قانون عليرغم نادرست بودن قضاوت مجري قانون است. كانديداهاي محترم و آنهايي كه صلاحيتشان احراز نشده در اين مورد هم بايد به رهبر و پيشواي خود تاسي كنند و با درس‌آموزي از اين روايت در برهه حساسي كه دشمنان مترصد سوء‌استفاده از رفتارهاي نسنجيده هرچند بر حق آنها هستند، اجازه هيچگونه بهره‌برداري منفي را به آنها ندهند.

4- يكي ديگر از رفتارهاي حضرت علي(ع) كه لازم است كانديداهاي محترم در شرايط فعلي سرلوحه كارخود قرار دهند مواجهه حضرت با كنار زدنش از خلافت پس از رحلت پيامبر اكرم بود. با اين كه در 33 سالگي در همه فضايل ديني و در بين اصحاب پيغمبر(ص) سرآمد بود ولي پس از مخالفت صحابه با جانشيني پيامبر، 25 سال يعني زمان سه خليفه را از حكومت‌داري دست شست تا اينكه پس از كشته شدن خليفه سوم مردم با آن حضرت بيعت نموده و ايشان را به خلافت برگزيدند. اين نوع رفتارها همواره در سرتاسر زندگي فردي و اجتماعي آن حضرت جاري بوده و همين امر هم موجب الگو و امام شدنش بوده است.

اكنون بر ما پيروان واقعي او واجب و بر مسئولاني كه مي‌خواهند مناصب حساس حكومتي را در دست بگيرند واجب‌تر است كه آموزه‌هاي نهج‌البلاغه را نصب‌‌العين خويش كنيم و با ذكر و ورد اين بيت «از علي آموز اخلاص عمل/شير حق را دان منزه از دغل» مولانا جلال‌الدين رومي در وصف حضرت علي(ع) در حد سعي خود جا پاي آن حضرت و ساير معصومان بگذاريم و اينگونه نيانديشم كه آنان معصوم بودند و دست‌نايافتني. همه بايد بدانيم آنان زمينياني بودند كه آسماني شدند و زميني‌‌ها هم با برگزيدن راه صحيح مي‌توانند آسماني شوند. مگر نه اين است كه خداوند متعال از انسان به عنوان خليفه خويش ياد كرده است.

در پايان چند جمله از سخنان گهربار اميرالمومنين علي(ع) را مرور مي‌كنيم باشد كه با عمل به آنها از پيروان راستين آن حضرت باشيم.

- بهترين گفتارها آن است كه عمل تصديق كند

- شكيبايي مركبي است كه خسته نشود

- شخصيت مرد زير زبان اوست

- عبرت‌ها چه بسيار است، ليكن پند گرفتن كمتر است

- بزرگواري با خرد و ادب است، نه با اصل و نسب

- براي دنيا به گونه‌اي زندگي كن كه گويي تا ابد زنده‌اي و براي آخرت به گونه‌اي زندگي كن كه گويي لحظه مرگت نزديك است.

شگفتا! آيا خلافت و حكومت با رفاقت و خويشي هم مي‌شود؟!

 

قادر نصیری