هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   192   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

گچبری؛ هنر اصیل ایرانی

گروه معماري و دکوراسيون:احمد صومي معروف به معصومي، مدير عامل شرکت ايده مصور هوشمند و حدود 40 سال است که در زمينه گچبري ساختمان فعاليت ميکند .با وي در خصوص وضعيت هنر گچبري در ايران گفتگويي کردهايم که در ادامه ميخوانيد:

وضعيت هنر گچبري در ايران را چگونه ارزيابي ميکنيد؟

يک سري از کارها در اماکن مذهبي و تاريخي انجام ميشود که نسبتاً خوب است.کارهايي که بر روي ساختمانهاي بسازوبفروشي انجام ميشود ،جنبه هنري آن مدنظر مهندسان و ساختمانسازان نيست.مثلاً اگر ساختمان امسال متري 3 هزار تومان باشد سال بعد افزايش قيمت پيدا ميکند اما گچبري اگر متري 3 هزار تومان باشد،کارفرما انتظار دارد که  سال بعد ارزانتر برايش تمام شود .گچبرها هم مجبور ميشوند از کيفيت کار کم کنند.کارهايي که در حال حاضر در ساختمانها انجام ميشود اکثراً بيکيفيت بوده و فاقد ارزش هنري است.

در کداميک از ابنيه  تاريخي بهعنوان اجراکننده حضور داشتهايد؟

مرمت و بازسازي مسجد جامع سوجاس استان زنجان که قدمت آن به دوره سلجوقيان بر ميگردد، حرمين کاظمين و سامرا، حرم امام حسن عسگري و حرم امام هادي عليهمالسلام، هتل ملک التجار در يزد،حرم امام خميني(ره) و موزه آن ،ساختمان شماره 8 وزارت خارجه، کاخ رياست جمهوري  و موزه مردمشناسي سعدآباد ازجمله اقدامات شرکت ماست.

آيا گچبري هاي تاريخي قابل تعمير و بازسازي است؟

گچبري قابل تعمير و بازسازي است  و اساتيدي هستند که ميتوانند با هنر خود آنها را تعمير کرده و به شکل اوليه خود دربياورند. البته مرمت و بازسازي اصولي دارد که  سازمان ميراث فرهنگي قوانين آن را براي ما وضع کرده است. کارهايي که مرمت ميشود يا بايد کمي نازکتر از کارهاي ساختهشده قبلي باشند يا بايد برجستهتر باشند.يا اينکه رنگ گچ تغيير داشته باشد که بيننده متوجه باشد که از اين قسمت تعمير شده و تغيير شکل يافته است.

چه کشورهايي در زمينه گچبري مشهور هستند؟

کشورهاي مطرح در زمينه گچبري 5  کشور بيشتر نيستند که اولين آنها ايران است.روسيه، انگلستان، فرانسه و ايتاليا کارهايي که توليد ميکنند بسيار گرانقيمت است اما استادکاران ايراني همه جاي دنيا کار ميکنند.

گچبري ايران چه مزيتي نسبت به گچبري کشورهاي ديگر دارد؟

در اکثر کارهاي اروپايي مجسمههاي حيوانات استفاده ميشود و مشمئزکننده است.تنوع کارهاي ايراني چند برابر تنوع کارهاي اروپايي است.کشورهاي اروپايي بيشتر در رشته مجسمهسازي مهارت دارند اما ايرانيها در رشتههاي هندسي مانند مقرنس و قابسازي و... مهارت دارند که بيشتر در اماکن مذهبي استفاده ميشود.بهطور مثال ايران کتيبهنگاري دارد اما کشورهاي اروپايي اين نوع گچبري را ندارند.يکي ديگر از مزاياي گچبري ايران نسبت به کشورهاي ديگر اين است که موتيف هاي گياهي مانند گل و مرغ و کارهاي اسليمي و درختي را داريم.اروپاييها معمولاً محو نقشههاي ما ميشوند .ضمن اينکه ما در عهد ساساني مجسمهسازي داشتيم که نمونههاي آن در حال حاضر در موزهها موجود است. البته فرهنگ غني ما بهگونهاي است که موجب تنوع طرحها شده است.

چرا مانند گذشته از هنر گچبري در ساختمان استفاده نميشود؟

در حال حاضر مصرفکننده قدرت انتخاب خريد ساختماني که داراي گچبري باشد، را ندارد.در قديم اينگونه بود که فرد ساختماني را ميخريد و سپس تزيينات آن را به گچ کاران ميسپرد.در حال حاضر عناصري از قبيل تاقچه، جا پردهاي و بخاري که در آن گچبري به کار ميرفت از ساختمان حذفشده و خانههاي ايراني اين جزييات را ندارند. عامل ديگر هم زمان است.فرض کنيد يک نفر ميخواهد در واحد آپارتماني خود گچکاري کند اما واحدهاي ديگر به دليل کثيف شدن ساختمان از انجام اين کار جلوگيري ميکنند.

دليل ديگر اينکه مهندسان جوان هم چندان تمايلي به گچبري ندارند.من از مهندسان معمار ميخواهم به گچبري بهعنوان هنر اصيل ايراني و بخشي از شناسنامه ايراني نگاه کنند. ما نبايد اين هنر را با دست خودمان از بين ببريم.