هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   192   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

شهرسازي به فراموشي سپرده شده است

فرهنگسراي انديشه به مناسبت برگزاري نخستين همايش آسيبشناسي نظام آموزش شهرسازي ميزبان عدهاي از اساتيد شهرسازي و دانشجويان از سراسر كشور بود. اين همايش يکروزه 19 شهريور ماه 1393 با همكاري شوراي اسلامي شهر تهران و جامعه مهندسان شهرساز ايران در 10 محور برگزار شد و اعضاي نظاممهندسي كشور بخصوص فعالان عرصه شهرسازي نيز در آن حضور داشتند. هرچند به دليل واقعشدن اين همايش در فصلي  غير تحصيلي از استقبال معمول يك همايش بزرگ خبري نبود.

مانع ورود شهرساز به نظام ساختوساز شدند

جابر نصيري ، دبير هيئترئيسه گروه تخصصي شهرسازي سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران در مورد اين همايش به پيام ساختمان گفت: در اين همايش هم ازنظر شكلي و هم ازنظر محتوايي آسيبهاي نظام آموزشي شهرسازي را بررسي ميكنيم تا ببينيم با توجه به آنچه در قانون آمده و مشكلات نظام شهري ما ميباشد، محتواي درسي و آموزشهاي امروز شهرسازي چقدر پاسخگوي نيازهاي ماست.

وي افزود: چالشها، آسيبها و مشكلاتي وجود دارد كه بايد بررسي شود و به مسئولان مربوطه در وزارت آموزش عالي انعكاس داده شوند.با توجه به اينکه امروزه 27 تا 28 هزار نفر مهندس شهرسازي مشغول به تحصيل هستند، وقتي فارغالتحصيل ميشوند ،بهکارگيري آنها يك چالش است .

نصيري ادامه داد: مقالات مختلفي به اين همايش رسيده و اميدواريم خروجي خوبي داشته باشد و براي مسئولان مربوطه انعكاس داشته باشند تا در برنامهريزي آينده مديريتي ديده شود.

وي در پاسخ به سؤالي در مورد عرصه اجرايي علم شهرسازي و ارتباط نظاممهندسي و شهرداري براي عملي كردن آموزشهاي شهرسازي گفت: ماده دو قانون نظاممهندسي در 10 بند خطمشي و اهداف سازمان نظاممهندسي را بيان نموده و در 4 بند آن مستقيماً به شهرسازي اشارهشده است و ديگر بندها نيز غيرمستقيم به شهرسازي مرتبط ميشود.

نصيري گفت: به دلايل مختلف مديريت شهري و ديگر مديريتهاي حاكم بر ساختوسازهاي شهري مانند وزارت راه و شهرسازي و وزارت كشور حاضر نشدهاند تا به امروز اين اهداف را در ساختوسازهاي خود مدنظر قرار دهند و شهرسازي به فراموشي سپردهشده و تمام نگاهها به تك پلاك است. دليل آن هم اين است که شهرداريها به خود متكي شدند و از زماني كه قرار شد شهرداريها خودشان کسب درآمد کنند درآمدهاي پايدار براي شهرداريها تعريف نشد. ضمن اينکه عمده درآمد شهرداريها از محل تراكم فروشي است و جايگاه شهرسازي به فراموشي سپردهشده است.

دبير هيئترئيسه گروه تخصصي شهرسازي سازمان نظاممهندسي ساختمان استان تهران افزود: مديريت شهري، شهرساز را رقيب خودش ميبيند درحاليکه شهرسازي نگاهي انسانگرا و انسانمدار دارد و به دنبال فضاهاي شهري مطلوب است. وقتي شهرساز چنين نگاهي دارد طبيعي است كه با تراكم به اين تعريفي كه اكنون اعمال ميشود، مغايرت دارد.البته تا كنون مانع ورود شهرساز به نظام ساختوساز شدهاند و دليل عمده مشکلات شهري ما ،همين مسئله است. 

نصيري گفت: امروزه در مديريت شهري كه عصاره آن مردمسالاري در شوراهاي شهر است متأسفانه حرف اول و آخر را سوداگران پول ميزنند  و بنگاهها  امور شهرسازي را مديريت ميكنند كه مثلاً طرح جامع ما چگونه و طرح تفصيلي به چه شكلي باشد.

وي درباره طرح درآمدهاي پايدار در شهرداري تهران گفت: شوراي شهر تهران و بهخصوص كميسيون شهرسازي شوراي شهر با ما همكاريهايي داشتهاند كه منجر به اجراي تفاهمنامهاي شده است. آنها تمايل دارند از نقطهنظرات كارشناسي و پتانسيلي كه مهندسان شهرساز ما در نظاممهندسي دارند استفاده كنند اما اميد بسيار ضعيف است زيرا بنيان و نهادي كه شکلگرفته بر اين اساس نيست.

در طرحهاي توسعه شهري خلاقيت نيست

الهام اميني، دبير اجرايي همايش و استاديار دانشگاه آزاد پرديس و عضو هيئترئيسه گروه تخصصي شهرسازي نظاممهندسي استان تهران در زمينه اين همايش گفت: ايده اصلي، آموزش شهرسازي از آذرماه سال قبل در گردهمايي گروههاي تخصصي نظاممهندسي استانهاي كشور مطرح شد. الآن 3 تا 4 صلاحيت براي مهندسان شهرساز داريم اما به دليل نقص در آموزش در ارائه اين صلاحيتها مشكلاتي دارند.  وي ادامه داد: جنبه ديگري كه برگزاري اين همايش را ضروري ساخت اين است كه دانشجويان عموماً مباحث تئوري را ميآموزند و با امور عملي برخورد زيادي ندارند که آموزش آن نيز مستلزم هزينههاي زيادي است.

اميني به رشد كمي دانشگاهها اشاره كرد و گفت: دانشگاههاي مختلف مخصوصاً در مقطع كارشناسي ارشد و دكترا رشتههاي مختلف تأسيس ميكنند اما در زمينه تدريس با كمبود استاد روبهرو هستيم.

استاد دانشگاه آزاد پرديس به بينرشتهاي بودن شهرسازي اشاره كرد و گفت: ممكن است دانشجويان بيشتر جنبههاي برنامهريزي يا طراحي شهري را بياموزند اما  در مورد ديگر موضوعات و جنبههاي شهرسازي اطلاعات چنداني نداشته باشند که اين امر يافتن كار براي آنها را سخت ميكند.

عضو سازمان نظاممهندسي گفت: همايش محورهاي خاصي داشت كه بايد مقالات پيرامون اين محورها ارسال ميشد. البته حدود 80 مقاله به دبيرخانه همايش واصل گرديده که 20 مقاله از بين آنها برگزيده شدند و در همايش 10 مقاله ارائه ميشود و ديگر مقالات بهصورت ‍CD و كتابچه در اختيار علاقهمندان قرار ميگيرد. همچنين در نظر داريم اين مقالات را در سايت سازمان نظاممهندسي قرار دهيم تا افراد از آنها استفاده كنند.

وي افزود: يكي از مشكلاتي كه با آن روبهرو هستيم اين است كه طرحهاي توسعه شهري همگي تقليدي از همديگر هستند و هيچگونه خلاقيت و ابتكاري در آنها مشاهده نمي شود.

اگر دانشگاه نتوانست جاي ديگري بايد پاسخ دهد

رضا احمديان، دبير علمي همايش و استاد دانشگاه آزاد زنجان در رابطه با معيارهاي انتخاب مقالات براي همايش آسيبشناسي نظام آموزشي شهرسازي گفت: ارزيابي اوليه كه با هيئت داوري انجام داديم اين بود كه براي هر ده محور همايش موضوعاتي كه بتواند در اندازه همايش باشد، ازنظر كمي  مناسب بود ولي كيفيت لازم را نداشت. در نتيجه تصميم گرفتيم در بين 10 محور موضوعاتي كه بيشترين بار علمي و محتواي كيفي را دارند انتخاب بشوند و محورهايي انتخاب شوند كه پوششدهنده محورهاي بيشتري باشد. در نهايت روي سه محور تأكيد شد.

وي افزود: محوري كه بسيار بر روي آن تأكيد داشتيم شكاف بين دانش شهرسازي در دانشگاه و اجرا بود. نظاممهندسي بهعنوان مصرفكننده دانش شهرسازي، بهشدت با مشكلات دانش شهرسازي در دانشگاه که مهندساني تربيت ميکند که ميخواهند وارد بازار كار شوند، روبهروست.

احمديان در مورد دومين محور گفت: نزديك به 40 سال از عمر دانش شهرسازي ما ميگذرد و سؤال ما اين است كه چقدر ما وارد شيوههاي نوين شهرسازي شده‌‌ايم. در اين زمينه بهويژه از نسل جوان ما يعني دانشجوياني كه در اين چند سال فارغالتحصيل شدهاند،، مقالات خيلي خوبي ارسال شده بود.

احمديان در مورد محور سوم گفت: محور سوم محتواي دانش شهرسازي با تأكيد بر دروس عملي بود چرا که در كارگاهها دانشجويان مباني ورود به عرصه حرفهاي را ميآموزد.

وي در مورد كم بودن تعداد مقالات با کيفيت گفت: يكي از دلايل ميتواند مناسب نبودن زمان برگزاري اين همايش باشد چراكه تابستان بدترين زمان براي يك تجمع علمي است. به دليل تعطيلي دانشگاه و اينكه موضوع نظام آموزشي در شهرسازي موضوعي است كه هنوز جا نيفتاده ، بسياري مقالات به دست ما ميرسيد كه با محورهاي همايش همخواني نداشت. اين ميتواند تجربهاي باشد كه براي همايشهاي بعدي تقويم دانشگاهي را هم در نظر بگيريم.

دبير علمي همايش در پاسخ به پرسشي در مورد تأثيرگذاري عيني اين همايش گفت: باني اين همايش سازمان نظاممهندسي است كه بهشدت نيازمند توجه به جنبهها اجرايي است. وقتي معيشت افراد وارد  حوزه درآمد آنها ميشود ارتباط عيني ايجاد ميكند. گروه شهرسازي سازمان نظاممهندسي هميشه با اين چالش روبهرو بوده كه وقتي وارد حوزه اجرا ميشود چقدر اين دانش به كار ميآيد. نظاممهندسي دورههاي تكميلي براي كساني كه ميخواهند وارد حرفه بشوند ايجاد كرده  و اين حساسيتها از دل همين بحثها بيرون ميآيد. اگر فضاهاي شهري ما نتوانستهاند فضاهاي شهري شوند اين را بايد از طريق علمي پيگيري كرد و اگر از طريق علمي نميشود بايد از طريق حرفهاي بررسي گردد

احمديان خاطرنشان کرد: اگر دانشگاه نتوانست اين نياز را برآورده كند لاجرم جاي ديگري بايد پاسخ دهد. سازمان نظاممهندسي با اين كاري كه انجام ميدهد در تكميل آن و با يك نگاه اجرايي است.